Stella Maris

Marķukirkja

 

Trśfręšslurit Kažólsku Kirkjunnar

 

 

POSTULLEG REGLUGERŠ - FIDEI DEPOSITUM

VIŠ ŚTGĮFU TRŚFRĘŠSLURITS KAŽÓLSKU KIRKJUNNAR SEM UNDIRBŚIŠ VAR Ķ KJÖLFAR ANNARS ALMENNA KIRKJUŽINGSINS Ķ VATĶKANINU

JÓHANNES PĮLL, BISKUP ŽJÓNN ŽJÓNA GUŠS

TIL ĘVARANDI MINNINGAR

Til minna heišrušu bręšra, kardķnįla, patrķarka, erkibiskupa, biskupa, presta djįkna og til alls lżšs Gušs.

VARŠVEISLA TRŚARARFSINS ER ERINDIŠ SEM DROTTINN FÓL KIRKJU SINNI og sem hśn uppfyllir į hverjum tķma. Annaš almenna kirkjužingiš ķ Vatķkaninu, sem var opnaš fyrir 30 įrum af fyrirrennara mķnum, Jóhannesi XXIII pįfa sęllar minningar, hafši žaš aš tilgangi og stefnu aš varpa ljósi į postullegt og hiršislegt erindi kirkjunnar og aš fį alla menn, meš žvķ aš lįta sannleika gušspjallsins ljóma, til aš leita og lęra aš žekkja kęrleika Krists, sem tekur allri žekkingu fram (sbr. Ef 3:19).

Meginverkefniš sem Jóhannes XXIII pįfi fól žinginu var aš varšveita og kynna į betri hįtt hinn dżrmęta arf kristinnar kenningar ķ žvķ skyni aš hśn yrši betur ašgengilegri žeim sem jįta trś į Krist og öllum žeim sem hafa góšan vilja. Žess vegna įtti žingiš ekki fyrst af öllu aš fordęma villur lķšandi stundar heldur įtti žaš umfram allt aš leitast viš aš sżna af stillingu styrk og fegurš trśarkenningarinnar. "Upplżst af ljósi žessa žings," sagši pįfinn, "veršur kirkjan meiri ķ andlegri aušlegš sinni og žar sem hśn mun öšlast styrk og nżjan žrótt meš žeim hętti, mun hśn lķta til framtķšar óttalaus.… Skylda okkar er sś aš helga okkur af fullri alvöru og įn ótta žvķ verki sem okkar tķmaskeiš krefst af okkur og halda įfram į žeirri leiš sem kirkjan hefur fylgt ķ 20 aldir." [1]

Meš ašstoš Gušs tókst žingfešrunum meš fjögurra įra starfi sķnu aš gefa śt töluveršan fjölda yfirlżsinga į kenningarlegum grunni sem og hiršisreglur sem gefnar voru kirkjunni ķ heild sinni. Žar finna bęši hiršar og trśendur leišbeiningar fyrir žį "endurnżjun į hugsun, athöfn, iškun, sišferšislegri dyggš, gleši og von sem var tilgangur žingsins". [2] Eftir aš žinginu lauk hélt žaš įfram aš vera lķfi kirkjunnar innblįstur. Įriš 1985 gat ég sagt eftirfarandi: "Fyrir mig, sem fékk žį sérstöku nįš aš taka žįtt ķ žvķ og eiga virkan žįtt ķ žróun žess, hefur annaš Vatķkanžingiš, sérstaklega į žessum įrum pįfadóms mķns, įvallt veriš fastur višmišunargrundvöllur ķ öllum hiršislegum athöfnum mķnum žegar ég meš rįšnum huga hrindi ķ framkvęmd tilskipunum žess og geri žaš meš raunhęfum hętti og af trśmennsku ķ hverri kirkju og ķ kirkjunni ķ heild sinni." [3]

Ķ žessum anda kallaši ég biskupasynodus til aukafundar žann 25. janśar 1985 ķ tilefni af žvķ aš 20 įr voru lišin frį lokum žingsins. Tilgangur fundarins var aš vegsama nįšargjafir og andlega įvexti annars Vatķkanžingsins og aš rannsaka meš dżpri hętti kenningar žess ķ žvķ skyni aš allir žeir sem trś hafa į Krist megi betur fylgja žeim, og til aš stušla aš žekkingu į žeim og hvernig žeim skuli komiš ķ framkvęmd. Viš žaš tękifęri sögšu synodusfešurnir: "Mjög margir hafa lįtiš ķ ljós žį ósk sķna aš samiš yrši trśfręšslurit eša handbók sem geymdi allan hinn kažólska lęrdóm um bęši trś og sišfręši sem gęti svo aš segja oršiš grundvöllur og tilvķsun fyrir trśfręšslurit eša handbękur sem samin eru ķ hinum żmsu löndum. Žegar kenningin er birt veršur hśn aš vera biblķuleg og helgisišaleg. Hśn veršur aš vera traust kenning sem löguš er aš nśverandi lķfi kristinna manna." [4] Eftir aš žessu synodus lauk gerši ég žessa ósk aš minni og taldi hana "bregšast aš fullu viš raunverulegri žörf allrar hinnar almennu kirkju og stašbundinna kirkna". [5] Af žessari įstęšu žökkum viš Drottni af öllu hjarta į žessum degi žegar viš getum bošiš allri kirkjunni žennan "tilvķsunartexta", Trśfręšslurit kažólsku kirkjunnar, til trśfręšslu sem hefur endurnżjast viš hina lifandi uppsprettu trśarinnar!

Ķ kjölfar endurnżjunar į helgisišunum og hinni nżju śtgįfu į kirkjurétti fyrir latnesku kirkjuna og śtgįfu į kirkjurétti fyrir austurlensku kažólsku kirkjurnar, mun žetta trśfręšslurit vera mjög mikilvęgt framlag til žess verks sem er aš endurnżja allt lķf kirkjunnar eins og annaš Vatķkanžingiš óskaši eftir og hóf aš gera.

1. Žróunin viš aš undirbśa textann og hugsunin žar aš baki

Trśfręšslurit kažólsku kirkjunnar er įrangur mjög vķštęks samstarfs; undirbśningsvinnan stóš yfir ķ 6 įr og mótašist hśn af algerri hreinskilni og brennandi įhuga.

Įriš 1986 fól ég nefnd 12 kardķnįla og biskupa undir stjórn Jósefs kardķnįla Ratzinger žaš hlutverk aš undirbśa uppkast aš trśfręšsluritinu sem syndousfešurnir höfšu óskaš eftir. Ritstjórn, sem ķ sįtu 7 biskupsdęmisbiskupar, sérfręšingar ķ gušfręši og trśfręšslu, ašstošaši nefndina ķ verkefni sķnu.

Nefndin, sem hafši žaš verkefni meš höndum aš gefa leišbeiningar og hafa umsjón meš gangi verksins, fylgdist nįiš meš allri ritstjórnarvinnunni viš žau 9 uppköst sem fylgdu ķ kjölfariš. Aš žvķ er varšar ritstjórnina žį tók hśn į sig žį įbyrgš aš skrifa textann, gera leišréttingar sem nefndin óskaši eftir og kanna athugasemdir sem komu frį fjölda gušfręšinga, biblķuskżrenda, trśfręšara og umfram allt frį biskupum alls heimsins ķ žvķ skyni aš bęta textann. Nefndin bar saman mismunandi skošanir og hafši žaš mikla kosti ķ för meš sér. Žannig varš til aušugri texti žar sem einingar og samręmis gętir.

Verkefniš varš tilefni vķštęks samrįšs milli kažólskra biskupa, biskupsrįšstefna žeirra eša synodus, og gušfręši- og trśfręšslustofnanna. Almennt var žvķ vel tekiš af biskupsdęmunum. Žaš mį segja aš žetta Trśfręšslurit sé įrangur samrįšs allra biskupsdęma kažólsku kirkjunnar sem af göfuglyndi sķnu žįšu boš mitt um aš deila įbyrgš į framkvęmd sem varšar meš beinum hętti lķf kirkjunnar. Žessi višbrögš fęra mér mikla gleši vegna žess aš samhljómur svo margra radda lętur vissulega ķ ljós žaš sem kalla mį "sinfónķu" trśarinnar. Framkvęmdin į žessu Trśfręšsluriti endurspeglar žannig félagslegt ešli biskupsdęmanna; hśn er til vitnis um aš kirkjan er kažólsk.

2. Nišurröšun į efninu

Trśfręšslurit į aš kynna į traustan og kerfisbundinn hįtt kenningar Heilagrar Ritningar, kenningar hins sanna kennsluvalds og hinar lifandi erfikenningu kirkjunnar, sem og andlega arfleifš kirkjufešranna, kirkjufręšaranna og dżrlinga kirkjunnar, til aš meš žeim hętti fįist betri žekking į hinum kristna leyndardómi og aš trś lżšs Gušs styrkist. Žaš į aš hafa til hlišsjónar yfirlżsingar er hafa kenningarlegt gildi og Heilagur Andi hefir ķ gegnum aldirnar minnst į viš kirkju sķna. Žaš į einnig aš ašstoša viš aš lżsa upp meš ljósi trśarinnar žęr nżju ašstęšur og vandamįl sem fortķšin hafši enga žekkingu į.

Žetta trśfręšslurit mun žannig geyma bęši hiš nżja og hiš gamla (sbr. Mt 13:52) vegna žess aš trśin er įvallt hin sama en er engu aš sķšur ęvarandi uppspretta nżrrar birtu.

Til aš bregšast viš žessari tvöföldu kröfu, mun Trśfręšslurit kažólsku kirkjunnar annars vegar endurtaka hiš "gamla", hafa hina hefšbundnu skipan sem žegar var fylgt ķ Trśfręšsluriti heilags Pķusar V, žar sem efninu er rašaš nišur ķ 4 hluta: trśarjįtningin, hinir heilögu helgisišir, žar sem sakramentin eru sett ķ öndvegi, kristilegt lķferni, sem śtskżrt er śt frį bošoršunum tķu, og aš lokum hin kristna bęn. En til aš bregšast viš spurningum okkar tķma er efniš sömuleišis oft kynnt meš "nżjum" hętti. Hlutarnir fjórir eru tengdir hver öšrum: hinn kristni leyndardómur er višfang trśarinnar (fyrsti hluti); hann er hafšur um hönd og honum mišlaš ķ helgisišaathöfnum (annar hluti); hann er nęrverandi til aš upplżsa og styrkja börn Gušs ķ athöfnum sķnum (žrišji hluti); hann er grundvöllur bęnar okkar sem fęr ęšstu tjįningu sķna ķ Faširvorinu og hann stendur fyrir žaš sem er višfang bęna okkar, lofgjöršar okkar og įrnašar okkar (fjórši hluti).

Helgisiširnir sjįlfir eru bęn; jįtning trśarinnar finnur sinn rétta grunn žegar tilbeišslan er haldin. Nįšin, įvöxtur sakramentanna, er óumflżjanlegt skilyrši fyrir kristilegu lķferni į sama hįtt og žįtttaka ķ helgisišum kirkjunnar krefst trśar. Ef trśin er ekki tjįš ķ verkum er hśn dauš (sbr. Jk 2:14-16) og getur ekki boriš įvöxt til eilķfs lķfs. Viš lestur Trśfręšslurits kažólsku kirkjunnar fįum viš skiliš hina dįsamlegu einingu ķ leyndardómi Gušs, ķ vilja hans til aš frelsa, sem og mišlęga stöšu Jesś Krists, hins eingetna Sonar Gušs, sendan af Föšurnum, sem geršist mašur ķ skauti sęllar Marķu meyjar fyrir mįtt Heilags Anda til aš vera frelsari okkar. Eftir aš hafa dįiš og risiš upp er Kristur įvallt nęrverandi ķ kirkjunni, sérstaklega ķ sakramentunum; hann er uppspretta trśar okkar, fyrirmynd kristinnar breytni og lęrimeistari bęnar okkar.

3. Kenningarlegt gildi textans

Trśfręšslurit kažólsku kirkjunnar, sem ég samžykkti 25. jślķ sķšastlišinn og hef ķ dag įkvaršaš śtgįfu į ķ krafti postullegs myndugleika mķns, er yfirlżsing um trś kirkjunnar og hina kažólsku kenningu, vottfest eša śtskżrš af Heilagri Ritningu, hinni postullegu erfikenningu og kennsluvaldi kirkjunnar. Ég lżsi žvķ yfir aš žaš er örugg višmišun viš kennslu į trśnni og žannig gilt og lögmętt verkfęri fyrir hiš kirkjulega samfélag. Megi žaš žjóna žeirri endurnżjun sem Heilagur Andi kallar kirkju Gušs linnulaust til, lķkama Krists, į vegferš hennar sem pķlagrķmur til ljóss Gušsrķkis sem aldrei fellur skuggi į.

Samžykki og śtgįfa į Trśfręšsluriti kažólsku kirkjunnar er žjónusta sem eftirmašur Péturs vill koma į framfęri viš hina heilögu kažólsku kirkju og allar žęr stašbundnu kirkjur sem eru ķ friši og samneyti viš pįfastólinn: žaš er žjónusta til stušnings og styrkingar trś allra lęrisveina Drottins Jesś (sbr. Lk 22:32) sem og til aš styrkja einingarböndin ķ hinni sömu postullegu trś.

Žess vegna biš ég alla hirša kirkjunnar og hina trśušu Krists aš taka viš žessu trśfręšsluriti ķ samfélagsanda og aš nota žaš oft viš aš uppfylla erindi sitt aš kunngera trśna og kalla fólk til lķfs ķ samręmi viš gušspjalliš. Žetta trśfręšslurit er gefiš žeim sem öruggur og sannur tilvķsunartexti til aš kenna kažólska kenningu og einkum og sér ķ lagi til aš undirbśa stašbundna trśfręšslu. Žaš stendur einnig hinum trśušu til boša sem vilja dżpka žekkingu sķna į hinni óręšu aušlegš hjįlpręšisins (sbr. Ef 3:8). Žvķ er ętlaš aš efla samkirkjulega višleitni sem hręrist af heilagri žrį eftir einingu allra kristinna manna meš žvķ aš sżna vandlega innihald og innra samręmi ķ hinni kažólsku trś. Trśfręšslurit kažólsku kirkjunnar stendur aš lokum öllum žeim til boša sem krefjast raka hjį okkur fyrir žeirri von sem ķ okkur bżr (sbr. 1Pt 3:15) og sem vilja komast til žekkingar į žvķ sem kažólska kirkjan trśir.

Žessu trśfręšsluriti er ekki ętlaš aš koma ķ stašinn fyrir stašbundin trśfręšslurit sem fengiš hafa tilhlżšilega višurkenningu hjį kirkjuyfirvöldum, biskupum biskupsdęma og biskuparįšstefnum, sérstaklega ef žau hafa hlotiš samžykki pįfastólsins. Žvķ er ętlaš aš hvetja til og ašstoša viš aš semja nż stašbundin trśfręšslurit sem taka tillit til mismunandi ašstęšna og menninga enda žótt žess sé vandlega gętt aš varšveita einingu trśarinnar og halda tryggš viš kažólska kenningu. Viš lok žessa kynningarskjals į Trśfręšsluriti kažólsku kirkjunnar biš ég alsęla Marķu mey, móšur hins holdtekna Oršs og móšur kirkjunnar, aš styrkja meš sķnum mįttuga įrnaši trśfręšslustarf allrar kirkjunnar į öllum stigum žess, į žessum tķma žegar hśn er kölluš til nżs įtaks viš bošun fagnašarerindisins. Megi ljós hinnar sönnu trśar frelsa mannkyniš frį fįfręši og įnauš syndarinnar til aš leiša žaš til žess eina frelsis sem veršugt er žvķ nafni (sbr. Jh 8:32): žess sem er lķf ķ Jesś Kristi undir leišsögn Heilags Anda, hér nešra og ķ konungsrķki himinsins, ķ fullnustu hinnar sęlu sżnar į Guši auglitis til auglitis (sbr. 1Kor 13:12; 2Kor 5:6-8)!

Gert žann 11. október 1992 žegar žrjįtķu įr voru lišin frį opnun annars almenna kirkjužingsins ķ Vatķkaninu, į fjórtįnda įri pįfadóms mķns.

Joannes Paulus pp II


Óopinber śtgįfa © Reynir K. Gušmundsson žżddi


  1. Jóhannes XXIII, ręša viš opnun annars almenna kirkjužingsins ķ Vatķkaninu, 11. október 1962: AAS 54 (1962), bls. 788-91.
  2. Pįll VI, ręša viš lok annars almenna kirkjužingsins ķ Vatķkaninu, 7. desember 1965: AAS 58 (1966), bls. 7-8.
  3. Jóhannes Pįll II, ręša 25. janśar 1985: L'Osservatore Romano, 27. janśar 1985.
  4. Lokaskżrsla aukafundar biskupasynodus, 7. desember 1985, Enchiridion Vaticanum, 9. bindi; II, B, a, n 4: s. 1758, n.. 1797.
  5. Jóhannes Pįll II, ręša viš lok aukafundar biskupasynodus, 7. desember 1985, n. 6: AAS 78 (1986) s. 435.