Stella Maris

Maríukirkja

 

Trúfræðslurit Kaþólsku Kirkjunnar

 

 

FJÓRÐI HLUTI: KRISTIN BÆN

ANNAR ÞÁTTUR - DROTTINLEG BÆN: "FAÐIR VOR!"

2759. "Svo bar við, er Jesús var á stað einum að biðjast fyrir, að einn lærisveina hans sagði við hann, þá er hann lauk bæn sinni: "Herra, kenn þú oss að biðja, eins og Jóhannes kenndi lærisveinum sínum."" [1] Sem svar við þessari ósk gefur Drottinn lærisveinum sínum og kirkju sinni grundvallarbæn kristinna manna. Heilagur Lúkas birtir stuttan texta með 5 bænum, [2] en heilagur Matteus birtir ítarlegri útgáfu með 7 bænum. [3] Í helgisiðum kirkjunnar hefur sú venja haldist að nota texta heilags Matteusar:
Faðir vor, þú sem ert á himnum, helgist þitt nafn,komi þitt ríki,verði þinn vilji,svo á jörðu sem á himni.Gef oss í dag vort daglegt brauð,og fyrirgef oss vorar skuldir,svo sem vér og fyrirgefum vorum skuldunautum,og eigi leið þú oss í freistni,heldur frelsa oss frá illu.

2760. Mjög snemma komst á sú venja að ljúka Drottinlegu bæninni í helgisiðunum með lofgjörð. Í Didache má finna: "Því að þinn er mátturinn og dýrðin að eilífu." [4] Í Grunnreglum postulanna er "ríkið" bætt við upphafið og sú formúla hefur varðveist til dagsins í dag í almennri bæn. [5] Býsönsk erfðavenja hefur bætt við orðunum "Faðir, Sonur og Heilagur Andi" á eftir "dýrðin". Í rómversk kaþólsku messubókinni er síðasta bænin útfærð sem afgerandi sýn á "eftirvæntingu vorrar sælu vonar" og á endurkomu Drottins okkar Jesú Krists. [6] Síðan kemur svar safnaðarins eða endurtekningin á lofgjörðinni úr Grunnreglum postulanna.

« 1. GREIN - "SAMANTEKT Á ÖLLU GUÐSPJALLINU"

2761. "Hin Drottinlega bæn er vissulega samantekt á öllu guðspjallinu." [7] "Eftir að Drottinn hafði kennt hvernig bæri að biðja sagði hann annars staðar: "Biðjið, og yður mun gefast." Bænir hvers og eins mótast af aðstæðum hans og því er hin algenga og hentuga bæn [Drottinlega bæn] sögð fyrst til grundvallar öðrum óskum." [8]

I. Í MIÐJU RITNINGARINNAR

2762. Eftir að heilagur Ágústínus hefur sýnt fram á að Sálmarnir eru grundvallarnæring kristinnar bænar og að þeir streymi fram í bænum Faðirvorsins, ályktar hann: Þótt þið farið í gegnum öll heilög bænarorð í Ritningunni á ég ekki von á því að þið finnið nokkuð þar sem hin Drottinlega bæn geymir ekki. [9]

2763. Öll Ritningin - lögmálið, spámennirnir og Sálmarnir - uppfyllist í Kristi. [10] Guðspjallið er þetta "fagnaðarerindi." Fyrsta boðskap þess dregur heilagur Matteus saman í fjallræðunni [11] bænin til Föður vors er í miðju þessa boðskapar. Það er í þessu samhengi að hver bæn sem Drottinn eftirlét okkur verður ljós: Hin Drottinlega bæn er fullkomnust bæna ". Í henni biðjum við ekki einungis um alla þá hluti sem við höfum rétt til að óska okkur, heldur einnig í þeim þrepum sem ber að óska þeirra. Þessi bæn kennir okkur ekki einungis að biðja um hluti heldur í hvaða röð við eigum að óska þeirra. [12]

2764. Fjallræðan er lífsins kennsla, Faðirvorið er bæn; en í þeim báðum gefur Andi Drottins óskum okkar nýja mynd, þessum innri hræringum sem fjörga líf okkar. Jesús kennir okkur þetta nýja líf með orðum sínum; hann kennir okkur að biðja um það í bæn. Réttmæti lífs okkar í honum mun ráðast af réttmæti bænar okkar.

II. HIN DROTTINLEGA BÆN

2765. Sú venja að segja "Drottinleg bæn"
- oratio Dominica - þýðir að við höfum lært og fengið bænina til Föður okkar frá Drottni Jesú. Bænin sem við höfum fengið frá Jesú er vissulega einstök: Hún er "Drottins." Annars vegar gefur Sonurinn eini okkur orðin sem Faðirinn gaf honum: [13] Hann er lærimeistari bænar okkar. Hins vegar, sem Orðið er gerðist hold, þekkir hann í mannlegu hjarta sínu þarfir jarðneskra bræðra sinna og systra og opinberar þær okkur: Hann er fyrirmynd bænar okkar.

2766. En Jesús lætur okkur ekki eftir formúlu til að endurtaka með vélrænum hætti. [14] Líkt og í hverri munnlegri bæn er það fyrir Orð Guðs að Heilagur Andi kennir börnum Guðs að biðja til Föður þeirra. Jesús gefur okkur ekki einungis orðin að bæn okkar til Föðurins; hann gefur okkur samtímis Andann en hann gerir það að verkum að þessi orð verða í okkur "andi og líf." [15] Já, það sem sannar að við biðjum sem börn og gerir okkur það kleift er að Faðirinn hefur "sent Anda Sonar síns í hjörtu vor, sem hrópar: "Abba! Faðir!"" [16] Þar sem bænir okkar kunngera óskir okkar frammi fyrir Guði er það aftur á móti Faðirinn, "hann sem hjörtun rannsakar," sem "veit hver er hyggja Andans, að hann biður fyrir heilögum eftir vilja Guðs." [17] Faðirvorið er letrað í hið leyndardómsfulla erindi Sonarins og Andans.

III. BÆN KIRKJUNNAR

2767. Þessi gjöf, orð Drottins og Heilagur Andi sem gefur þeim líf í hjörtum trúaðra, er óskiptanleg. Kirkjan hefur tekið við henni og lifað samkvæmt henni frá upphafi. Fyrstu samfélögin báðu hina Drottinlegu bæn þrisvar á dag18 í staðinn fyrir hinar "átján blessanir" eins og guðrækni Gyðinga bauð upp á.

2768. Samkvæmt hinni postullegu trúarhefð á hin Drottinlega bæn sinn fasta sess í helgisiðabæninni:

Drottinn kennir okkur að biðja sameiginlega fyrir öllum bræðrum okkar. Því ekki sagði hann "Faðir minn" þú sem ert á himnum, heldur Faðir "vor" til að geta framborið bænir fyrir hinum sameiginlega líkama. [19] Í allri trúararfleifð helgisiðanna er hin Drottinlega bæn óaðskiljanlegur hluti eyktamarkanna þegar tíðir eru sungnar. Kirkjuleg auðkenni hennar koma hvað skýrast í ljós í hinum þremur sakramentum kristilegrar innvígslu.

2769. Í skírninni og í fermingunni er arfleifð (traditio) Drottinlegu bænarinnar tákn um nýja fæðingu inn í hið guðdómlega líf. Þar sem við eigum tal í kristinni bæn við Guð með sjálfum orðum Guðs, læra þeir sem eru "endurfæddir… fyrir orð Guðs, sem lifir og varir," [20] að ákalla Föður sinn með Orðinu eina sem hann ávallt bænheyrir. Þetta geta þeir framvegis gert því innsigli smurningar Heilags Anda er sett með óafmáanlegum hætti í hjarta þeirra, eyru, varir, já á alla verund þeirra sem börn. Þetta er ástæða þess að flestar skýringar kirkjufeðranna á Faðirvorinu beinast að trúnemum og nýnemum. Þegar kirkjan biður hina Drottinlegu bæn er það ávallt "endurfædda" fólkið sem biður og öðlast miskunn. [21]

2770. Í altarisþjónustunni birtist hin Drottinlega bæn sem bæn allrar kirkjunnar og þar opinberast full merking hennar og hvaða gagn hún gerir. Faðirvorið, sem er staðsett á milli anafora (efstubænarinnar) og bergingarinnar, er annars vegar samantekt á öllum bænum og árnaði sem fylgja með ákallinu epíklesis og hins vegar knýr það á dyrnar að veislu ríkisins sem hið sakramentislega samfélag væntir.

2771. Í evkaristíunni opinberast jafnframt heimslitafræðileg auðkenni bæna Faðirvorsins. Hún er rétta bænin fyrir "enda tímanna," tíma hjálpræðisins sem hófst með úthellingu Heilags Anda og verður fullnaður með endurkomu Drottins. Bænirnar til Föður okkar, til aðgreiningar frá bænum gamla sáttmálans, byggjast á þeim leyndardómi hjálpræðisins sem þegar er kominn fram, í eitt skipti fyrir öll, í Kristi krossfestum og upprisnum.

2772. Af þessari óbifanlegu trú sprettur vonin sem er burðarás allra hinna 7 bæna. Í þeim koma fram andvörp nútímans, þessa tíma biðlundar og væntingar þegar "það er enn þá ekki orðið bert hvað vér munum verða." [22] Evkaristían og hin Drottinlega bæn bíða full eftirvæntingar endurkomu Drottins "þangað til hann kemur." [23]

Í STUTTU MÁLI

2773. Sem svar við ósk lærisveinanna "Herra, kenn þú oss að biðja" (Lk 11:1) gefur Jesús þeim Faðirvorið sem er grundvallarbæn kristinna manna.

2774. "Hin Drottinlega bæn er vissulega samantekt á öllu guðspjallinu," [24] "fullkomnust allra bæna." [25] Hún er í miðju Ritningarinnar.

2775. Hún nefnist "hin Drottinlega bæn" vegna þess að hún kemur til okkar frá Drottni Jesú, lærimeistara og fyrirmynd bænar okkar.

2776. Hin Drottinlega bæn er kjarnabæn kirkjunnar. Hún er óaðskiljanlegur hluti eyktamarkanna þegar tíðir eru sungnar og innvígslusakramentanna: Skírnar, fermingar og evkaristíunnar. Samofin evkaristíunni birtast heimslitafræðileg auðkenni bæna hennar, í voninni eftir Drottni "þangað til hann kemur" (1Kor 11:26).

« 2. GREIN - "FAÐIR VOR, ÞÚ SEM ERT Á HIMNUM"

I. "DIRFUMST VÉR AÐ SEGJA"

2777. Í rómversku helgisiðunum er hinn evkaristíski söfnuður hvattur til að biðja til himnesks Föður okkar og gera það af barnslegri djörfung. Í helgisiðum í austri kemur líka fram svipað tjáningarform sem þeir hafa þróað: "leyfum oss af djörfung," "gjör oss verðuga til. "" Úr brennandi þyrnirunnanum var sagt við Móse: "Gakk ekki hingað! Drag skó þína af fótum þér, því að sá staður, er þú stendur á, er heilög jörð." [26] Einungis Jesús gat stigið yfir þröskuld hins guðdómlega heilagleika, því eftir að hann "hreinsaði oss af syndum vorum," tók hann okkur fyrir ásjónu Föðurins: "Sjá, hér er ég og börnin, er Guð gaf mér." [27] Vitneskjan um að við lifum sem þrælar fengi okkur til að sökkva niður í jörðu og jarðnesk staða okkar mundi að moldu verða ef ekki kæmi það til að sjálfur myndugleiki Föðurins og Andi Sonar hans fær okkur til að reka upp þetta hróp ""Abba, Faðir!" " Hvenær mundi dauðleg vera dirfast að kalla Guð "Föður" ef innsta verund mannsins fjörgaðist ekki af mætti úr himinhæðum? [28]

2778. Þessi máttur Andans sem leiðir okkur inn til hinnar Drottinlegu bænar er látinn í ljós í helgisiðum Austur-og Vesturlanda með fagurri og dæmigerðri kristinni tjáningu: parræsíu, einfaldri djörfung, barnslegu trausti, gleðilegri vissu, auðmjúkri dirfsku og fullvissu um að vera elskaður. [29]

II. "FAÐIR!"

2779. Áður en við gerum þessa fyrstu upphrópun Drottinlegu bænarinnar að okkar verðum við að vera auðmjúk og hreinsa hjarta okkar af ákveðnum fölskum hugmyndum sem fengnar "eru úr þessum heimi". Auðmýktin fær okkur til að þekkja að "enginn þekkir Soninn nema Faðirinn, né þekkir nokkur Föðurinn nema Sonurinn og sá er Sonurinn vill opinbera hann," það er að segja, "smælingjum." [30] Hreinsun hjarta okkar snertir þær föður-og móðurmyndir sem eiga að rætur sínar að rekja til persónulegrar eða menningarlegrar sögu okkar og hafa áhrif á sambandi okkar við Guð. Guð, Faðir okkar, er hafinn yfir frumhugtök hins skapaða heims. Að laga hann að okkar eigin hugmyndum í þessu efni jafngildir því að spinna upp átrúnaðargoð til að tilbiðja eða rífa niður. Að biðja til Föðurins er að ganga inn í leyndardóm hans, þannig sem hann er, og þannig sem Sonurinn hefur opinberað okkur hann. Orðtakið Guð Faðir hefur aldrei verið opinberað nokkrum manni. Þegar sjálfur Móse spurði Guð hver hann væri heyrði hann nefnt annað nafn. Nafn Föðurins hefur verið opinberað okkur í Syninum, því í nafninu "Sonur" er hið nýja nafn "Faðir" undirskilið. [31]

2780. Við getum ákallað Guð sem "Föður" vegna þess að Sonur hans sem gerðist maður opinberar okkur hann og vegna þess að Andi hans gerir okkur hann kunnan. Persónulegt samband Sonarins við Föðurinn er eitthvað sem manninum er um megn að skilja og englavöldin sjá jafnvel ekki votta fyrir. Eigi að síður veitir Andi Sonarins okkur hlut í sjálfu því sambandi, okkur sem trúum að Jesús sé Kristur og að við séum af Guði fædd. [32]

2781. Þegar við biðjum til Föðurins erum við í samfélagi við hann og við Son hans Jesúm Krist. [33] Það er þá sem við þekkjum hann og kennum hann af aðdáun sem ætíð er fersk. Fyrsti hluti Faðirvorsins er blessun tilbeiðslunnar og á eftir kemur ákallið. Því það er dýrð Guðs að við skulum þekkja hann sem "Föður," hinn sanna Guð. Við gefum honum þakkir fyrir að hafa opinberað okkur nafn sitt, fyrir gjöfina að trúa á það og fyrir að nærvera hans sé stöðug í okkur.

2782. Við getum tilbeðið Föðurinn vegna þess að hann hefur gert það að verkum að við endurfæðumst til lífs hans með því að gefa okkur barnarétt í sínum eina Syni: Með skírninni innlimar hann okkur í líkama Krists síns; og fyrir smurningu Anda hans sem flæðir frá höfðinu til limanna, gerir hann okkur að öðrum "Kristi." Því að Guð, sem hefur fyrirhugað okkur að vera börn sín, hefur lagað okkur að dýrlegum líkama Krists. Þannig eruð þið sem eigið hlut í Kristi réttilega kölluð "Krists." [34] Hinn nýi maður, endurfæddur og snúinn aftur til Guðs síns af náð, segir fyrst af öllu "Faðir!" því nú er hann orðinn sonur. [35]

2783. Þannig opinberumst við sjálfum okkur með hinni Drottinlegu bæn samtímis því að Faðirinn opinberast okkur með henni. [36] Ó maður, þú dirfðist ekki að lyfta ásjónu þinni til himins, þú lést augu þín síga mót jörðu og skyndilega fékkst þú náð Krists: allar syndir þínar voru fyrirgefnar. Frá því að vera óguðlegur þjónn ertu orðinn góður sonur.… Lyftu því ásjónu þinni til Föðurins sem hefur getið þig fyrir skírnina, til Föðurins sem hefur endurleyst þig fyrir Son sinn og segðu: "Faðir vor. "" En ekki krefjast neinna sérréttinda. Hann er á sérstakan hátt Faðir engum öðrum en Kristi en hann er sameiginlegur Faðir okkar allra vegna þess að þótt hann hafi einungis getið Krist, skapaði hann okkur. Segðu því einnig "Faðir vor" af náð hans til að þú verðskuldir að vera sonur hans. [37]

2784. Barnarétturinn, sem er frí gjöf, krefst þess af okkur að við tökum stöðugum sinnaskiptum og lifum nýju lífi. Að biðja til Föður okkar ætti að þroska í okkur tvö grundvallarviðhorf: Það fyrra er þrá eftir að líkjast honum. Enda þótt við séum sköpuð í mynd hans erum við endurreist til líkingar við hann með náð, og við verðum að bregðast við þessari náð. Við verðum að minnast þess… og vita að þegar við köllum Guð "Föður vor" eigum við að haga okkur sem synir Guðs. [38] Þú getur ekki kallað Guð allrar gæsku Föður þinn ef þú elur í brjósti þér miskunnarlaust og ómannlegt hjarta; því ef þannig er ástatt hefur þú ekki lengur í þér auðkenni himneskrar gæsku Föðurins. [39] Við eigum að íhuga fegurð Föðurins án afláts og fegra sál okkar samkvæmt því. [40]

2785. Það síðara er auðmjúkt og treystandi hjarta sem gerir okkur kleift að "snúa við og verða eins og börn": [41] því Faðirinn er opinberaður "smælingjum." [42] Bænin fullgerist með því að íhuga Guð einan og með kærleikseldi. Það bræðir sálina og mótar hana til að elska hann og hún talar blátt áfram við Guð eins og við eigin föður og gerir það af einstakri guðrækilegri alúð. [43] Faðir vor: Þetta nafn vekur í okkur kærleikann " og tiltrú að öðlast það sem við erum í þann mund að biðja um.… Hvað er það sem hann mundi ekki veita börnum sínum sem biðja eftir að hafa áður veitt þeim þá gjöf að vera börn sín? [44]

III. FAÐIR "VOR"

2786. Faðir "vor" vísar til Guðs. Hvað okkur viðvíkur lætur eignarfornafnið ekki í ljós nein eignaryfirráð, heldur algerlega nýtt samband við Guð.

2787. Þegar við segjum Faðir "vor" viðurkennum við fyrst að öll fyrirheit hans um kærleikann sem spámennirnir boðuðu eru uppfyllt í hinum nýja og eilífa sáttmála í Kristi: Við höfum gerst "hans" þjóð og hann er framvegis "okkar" Guð. Þetta nýja samband er í öllu tilliti ókeypis gjöf um að tilheyra hvert öðru: Við eigum að bregðast af kærleika og tryggð við "náðinni og sannleikanum" sem okkur er gefin í Jesú Kristi. [45]

2788. Þar sem hin Drottinlega bæn er bæn þjóðar hans við "enda tímanna" tjáir þetta "vor" einnig fullvissuna um þá von sem við setjum á endanlegt fyrirheit Guðs: Í hinni nýju Jerúsalem mun hann segja við þann sem sigrar: "Ég mun vera hans Guð og hann mun vera minn sonur." [46]

2789. Þegar við biðjum til Föður "vor" ávörpum við persónulega Föður Drottins okkar Jesúm Krist. Við greinum ekki með þessu í sundur guðdóminn fyrst Faðirinn er "upptök og upphaf" hans, heldur játum við að Sonurinn sé fæddur af honum fyrir allar aldir og að Heilagur Andi útgangi frá honum. Við látum persónurnar ekki renna saman því við játum að samfélag okkar er við Föðurinn og Son hans, Jesúm Krist, í einum Heilögum Anda þeirra. Heilög þrenning er sameðlis og óskiptanleg. Þegar við biðjum til Föðurins, tilbiðjum við hann og vegsömum ásamt með Syninum og hinum Heilaga Anda.

2790. Málfræðilega táknar "vor" eitthvað sem hefur fleiri en eina persónu. Það er einungis einn Guð og hann er játaður sem Faðir af þeim sem fyrir trú á Son hans eina eru endurfæddir af honum með vatni og Andanum. [47] Kirkjan er þetta nýja samfélag Guðs og manna. Í einingu við Soninn eina sem er orðinn "frumburður meðal margra bræðra," er hún í samfélagi við einn og hinn sama Föður í einum og hinum sama Heilaga Anda. [48] Með því að biðja Faðir "vor" biður hver sá sem skírður er í þessu samfélagi: "En í þeim fjölda sem trú hafði tekið var eitt hjarta og ein sál." [49]

2791. Þetta er ástæða þess að þrátt fyrir sundrung meðal kristinna manna er þessi bæn til Föður "vor" okkar sameiginlega föðurleifð og brýn kvaðning allra þeirra sem skírðir eru. Í samfélagi trúar á Krist og skírnar eiga þeir að sameinast í bæn Jesú fyrir einingu lærisveina sinna. [50]

2792. Að síðustu, ef við biðjum Faðirvorið af einlægni gleymum við einstaklingshyggjunni vegna þess að kærleikurinn sem við meðtökum frelsar okkur frá honum. Þetta "vor" við upphaf Drottinlegu bænarinnar, líkt og "oss" í síðustu fjórum bænunum, útilokar engan. Ef við eigum að geta sagt þetta í sannleika verður að sigrast á sundrung og andstæðum. [51]

2793. Hinir skírðu geta ekki beðið til Föður "vor" án þess að færa fram fyrir hann alla þá sem hann gaf sinn elskaða Son til. Kærleikur Guðs hefur engin takmörk og það á bæn okkar heldur ekki að hafa. [52] Að biðja Faðir "vor" opnar fyrir okkur víddir kærleika hans sem opinberast í Kristi: að biðja með og fyrir öllum þeim sem þekkja hann ekki enn til að Kristur geti "safnað saman í eitt dreifðum börnum Guðs." [53] Umönnun Guðs fyrir öllum mönnum og fyrir allri sköpuninni hefur orðið öllum mestu bænamönnum innblástur; hún ætti að útvíkka bæn okkar þannig að hún nái til fullrar breiddar kærleikans hvenær sem við dirfumst að segja Faðir "vor".

IV. "ÞÚ SEM ERT Á HIMNUM"

2794. Þetta biblíulega orðalag táknar ekki stað ("rúm") heldur tilveru; það merkir ekki að Guð sé fjarlægur heldur merkir það hátign hans. Faðir okkar er ekki "annars staðar": Hann er hafinn yfir alla þá hluti sem við getum gert okkur í hugarlund um heilagleika hans. Einmitt vegna þess að hann er þríheilagur er hann nákominn auðmjúku og sundurkrömdu hjarta. "Faðir vor, þú sem ert á himnum" ber réttilega að skilja að Guð sé í hjarta réttlátra líkt og hann búi í sína heilaga musteri. Þetta þýðir jafnframt að þeir sem biðja eiga að þrá að hann sem þeir ákalla búi í þeim. [54] "Himinn" gæti einnig verið þeir sem bera mynd hins himneska heims, þeir sem Guð býr og er um kyrrt í. [55]

2795. Táknið um himininn beinir sjónum okkar aftur að leyndardómi sáttmálans sem við lifum þegar við biðjum til Föður okkar. Hann er á himnum, í bústað sínum. Föðurhúsið er föðurland okkar. Syndin hefur gert okkur útlæg úr landi sáttmálans [56] en afturhvarf hjartans gerir okkur kleift að hverfa aftur til Föðurins, til himna. [57] Þannig takast sættir með himni og jörð í Kristi, [58] því Sonurinn einn "steig niður frá himni" og hann tekur okkur með sér til baka með krossi sínum, upprisu og uppstigningu. [59]

2796. Þegar kirkjan biður "Faðir vor, þú sem ert á himnum" játar hún að við erum lýður Guðs sem þegar hefur tekið sæti "í Kristi Jesú "í himinhæðum með honum," "fólginn með Kristi í Guði;"60 en jafnframt "andvörpum vér og þráum að íklæðast húsi voru frá himnum." [61] [Kristnir menn] eru holdi klæddir en þó lifa þeir ekki samkvæmt holdinu. Þeir eiga sér tilveru á jörðinni en eru þegnar himnaríkis. [62]

Í STUTTU MÁLI

2797. Að hafa einfalt og einlægt traust, auðmjúka og gleðilega vissu er rétt viðhorf þess sem biður Faðirvorið.

2798. Við megum ákalla Guð sem "Föður" vegna þess að Sonur Guðs sem gerðist maður hefur opinberað okkur hann. Fyrir skírnina erum við innlimuð í Soninn og gerð að börnum Guðs.

2799. Drottinlega bænin kemur okkur til samfélags við Föðurinn og Son hans Jesúm Krist. Samtímis veldur hún því að við opinberumst sjálfum okkur (sbr. GS 22 § 1).

2800. Að biðja til Föður okkar ætti að þroska í okkur viljann til að líkjast honum og ala í okkur auðmjúkt og treystandi hjarta.

2801. Þegar við segjum Faðir "vor" vitnum við til nýja sáttmálans í Jesú Kristi og samfélagsins við hina heilaga þrenningu og hinn guðdómlega kærleika sem fyrir kirkjuna dreifist um heim allan.

2802. "Þú sem ert á himnum" vísar ekki til staðar heldur til hátignar Guðs og nærveru hans í hjarta hinna réttlátu. Himinninn, bústaður Föðurins, er hið sanna föðurland okkar þangað sem leið okkar liggur og sem við þegar tilheyrum.

« 3. GREIN - BÆNIRNAR SJÖ

2803. Eftir að hafa sett okkur í nærveru Guðs Föður vors til að tilbiðja, elska og blessa hann, fær Andi barnaréttarins sjö bænir, sjö blessanir til að stíga upp frá hjarta okkar. Hinar þrjár fyrstu eru guðdómlegastar og draga þær okkur að dýrð Föðurins; hinar fjórar síðustu, sem vegur til hans, bera vesaldóm okkar fram fyrir náð hans. "Eitt flóðið kallar á annað." [63]

2804. Fyrstu bænirnar leiða okkur móti honum, hans vegna: þitt nafn, þitt ríki, þinn vilji! Það er einkenni kærleikans að hugsa fyrst um þann sem við elskum. Í engri af bænunum þremur minnumst við á okkur sjálf; hinn hjartanlega þrá, jafnvel þungi, hins elskaða Sonar eftir dýrð Föður síns grípur okkur: [64] "helgist þitt nafn, komi þitt ríki, verði þinn vilji. "" Þessar þrjár bænir hafa þegar verið heyrðar í hjálpræðisfórn Krists en er framvegis beint í von í átt að endanlegri fullnustu þeirra, því Guð er ekki enn allt í öllu. [65]

2805. Síðari bænirnar uppljúkast með sama hætti og vissir þættir ákalls evkaristíunnar (epíklesis): þær bera fram eftirvæntingar okkar og leita eftir athygli Föður miskunnarinnar. Þær stíga upp frá okkur og snerta okkur hér og nú, í þessum heimi: "Gef oss "leið þú oss "fyrirgef oss "." Fjórða og fimmta bænin snertir líf okkar sem slíkt
- að það fái næringu og læknist af syndinni. Tvær síðustu bænirnar snerta baráttu okkar fyrir sigri lífsins, sem er sjálf barátta bænarinnar.

2806. Með fyrstu þremur bænunum styrkjumst við í trúnni fyllt voninni og eldmóði kærleikans. Þar sem við erum skapaðar verur og enn syndarar verðum við að biðja fyrir oss sjálfum, fyrir þessu "oss" sem bundið er heiminum og sögunni og við berum fram fyrir takmarkalausan kærleika Guðs. Því að fyrir nafn Krists hans og herradóm Heilags Anda hans fullgerir Faðir okkar fyrirætlun sína um hjálpræðið, okkur til handa og öllum heiminum.

I. "HELGIST ÞITT NAFN"

2807. "Helgist" stendur hér ekki eingöngu sem orsakasögn (Guð einn helgar, gerir heilagt) heldur er öðru fremur lagt mat á einhvern: verið er að játa heilagleika, verið er að umgangast heilagleika. Og þannig er tilbeiðsla þessa ákalls stundum skilin sem lof-og þakkargjörð. [66] En Jesús kennir okkur að hafa þessa bæn í óskhætti: biðja hana í bón, þrá og væntingu þar sem Guð og maður eiga báðir hlut. Þegar við fyrstu bænina til Föðurins sökkvum við í dýpsta leyndardóm guðdóms hans og hinn stórbrotna atburð sem er hjálpræði mannsins. Að biðja Föðurinn að nafn hans sé gert heilagt dregur okkur til þeirrar fyrirætlunar hans um miskunn "sem hann hafði með sjálfum sér ákveðið að framkvæma [í Kristi] er fylling tímans kæmi" til þess að "vér værum heilagir og lýtalausir fyrir honum í kærleika." [67]

2808. Á hinum afgerandi stundum í ráðdeild sinni opinberar Guð nafn sitt en það gerir hann með því að fullgera verk sitt. En þetta verk verður einungis fullgert fyrir okkur og í okkur ef nafn hans er haldið heilagt af okkur og í okkur.

2809. Heilagleiki Guðs er hinn óaðgengilegi staður eilífs leyndardóms hans. Það sem opinberast af heilagleikanum í sköpuninni og sögunni kallar Ritningin "dýrð," ljóma hátignar hans. [68] Með því að skapa manninn í mynd sinni og líkingu krýndi Guð hann "með sæmd og heiðri" en maðurinn syndgaði og "skortir Guðs dýrð." [69] Frá þeim tíma fór Guð að sýna heilagleika sinn með því að opinbera og segja nafn sitt í því skyni að endurreisa manninn í "mynd skapara síns." [70]

2810. Í fyrirheitinu til Abrahams og eiðinum sem fylgdi því, [71] skuldbindur Guð sig en án þess að afhjúpa nafn sitt. Hann byrjar á því að opinbera það Móse og gerir það öllum lýðnum ljóst þegar hann frelsar hann undan Egyptunum: "Hann hefir sig dýrlegan gjört." [72] Eftir að sáttmálinn á Sínaí var gerður varð þessi lýður "mín eiginlega eign" og átti hann að vera "heilagur lýður" (eða "vígður" - sama orðið er yfir bæði orðin í hebresku) [73] vegna þess að nafn Guðs dvelur í honum.

2811. Þrátt fyrir hið heilaga lögmál sem þeirra heilagi Guð gefur lýðnum aftur og aftur - "Þér skuluð vera heilagir, því að ég, Drottinn, Guð yðar, er heilagur" - og enda þótt Drottinn sýni langlyndi vegna nafns síns, snýr fólkið sér frá Hinum heilaga í Ísrael og vanhelgar nafn hans meðal þjóðanna. [74] Þetta er ástæða þess að hinir réttlátu gamla sáttmálans, hinir fátæku niðjar sem sneru aftur úr útlegð, og spámennirnir, brunnu af ákafa eftir nafninu.

2812. Að lokum er nafn Hins heilaga Guðs opinberað í Jesú, í holdinu, sem frelsara: það opinberast af því sem hann er, af orði hans og af fórn hans. [75] Þetta er kjarninn í æðstaprestsbæn hans: "Heilagi Faðir… Ég helga mig fyrir þá svo að þeir séu einnig helgaðir í sannleika." [76] Vegna þess að hann "helgar" sitt eigið nafn opinberar Jesús okkur nafn Föðurins. [77] Við lok páska Krists gefur Faðirinn honum nafnið sem hverju nafni er æðra: Jesús Kristur er Drottinn Guði Föður til dýrðar. [78]

2813. Í skírnarvatninu erum við "laugaðir… helgaðir " réttlættir fyrir nafn Drottins Jesú Krists og fyrir Anda vors Guðs." [79] Í öllu lífi okkar erum við kölluð af Föður okkar til heilagleika og það er honum "að þakka að þér eruð í samfélagi við Krist Jesúm. Hann er orðinn oss vísdómur frá Guði "og helgun" [80] og bæði dýrð hans og líf okkar hvílir á helgun á nafni hans í okkur og af okkur. Slíkt er mikilvægi fyrstu bænar okkar. Hver helgar Guð úr því að hann er sá sem helgar? En þar sem hann sagði "og þér skuluð vera heilagir fyrir mér, því að ég, Drottinn, er heilagur," leitum við og biðjum sem heilagir erum gerðir í skírninni að við megum sýna þolgæði í því sem við höfum byrjað að vera. Og við biðjum um þetta daglega vegna þess að við þurfum á því að halda að fá helgun daglega til að við sem bregðumst daglega megum hreinsa okkur frá syndum okkar með því að vera stöðugt helgaðir.… Við biðjum að þessi helgun megi varðveitast í okkur. [81]

2814. Helgunin á nafni hans meðal þjóðanna byggist með óaðskiljanlegum hætti á lífi okkar og bæn okkar: Við biðjum Guð að helga nafn sitt sem fyrir sinn eigin heilagleika frelsar og gerir alla sköpunina heilaga.… Þetta er nafnið sem gefur glötuðum heimi hjálpræði. En við biðjum um að þetta nafn Guðs verði gert heilagt í okkur fyrir breytni okkar. Því nafn Guðs er blessað þegar við breytum vel en lastað þegar við breytum óguðlega. Eins og postulinn segir: "Nafn Guðs verður yðar vegna fyrir lasti meðal heiðingjanna." Við biðjum því að rétt eins og nafn Guðs er heilagt megum við öðlast heilagleika í sál okkar. [82] Þegar við segjum "helgist þitt nafn" biðjum við um að það megi heilagt verða í okkur sem í honum eru; en einnig í öðrum sem náð Guð bíður enn eftir, að við megum hlýða lífsreglunni sem skyldar okkur til að biðja fyrir hverjum og einum, jafnvel óvinum okkar. Þetta er ástæða þess að við segjum ekki beinlínis "helgist þitt nafn "í oss"" því við biðjum að svo megi verða í öllum mönnum. [83]

2815. Þessi bæn felur í sér allar hinar. Líkt og þær 6 bænir sem á eftir fylgja fullnast hún með bæn Krists. Bænin til Föður vors er okkar bæn ef hún er beðin í nafni Jesú. [84] Í æðstaprestsbæn sinni biður Jesús: "Heilagi Faðir, varðveit þá í þínu nafni "sem þú hefur gefið mér." [85]

II. "KOMI ÞITT RÍKI"

2816. Í Nýja testamentinu má þýða orðið basileia sem "konungstign" (óhlutstætt), "konungsríki" (hlutstætt) eða "veldi" (athöfn). Framundan okkur er ríki Guðs. Það varð nálægt í hinu holdtekna Orði, boðað í gegnum allt guðspjallið og er komið í dauða og upprisu Krists. Ríki Guðs hefur verið að koma allt frá síðustu kvöldmáltíðinni og er mitt á meðal okkar í evkaristíunni. Ríkið mun koma í dýrð þegar Kristur færir Föður sínum það í hendur: Það kann vel að vera "að ríki Guðs merki Krist sjálfan sem við þráum daglega að komi og ósk okkar er sú að koma hans verði okkur greinileg eins fljótt og auðið er. Þar eð hann er upprisa okkar, úr því að það er í honum sem við rísum upp, er það hugsanlegt að hann sé jafnframt ríki Guðs því að í honum munum við ríkja. [86]

2817. Þessi bæn er "Marana tha," hróp Andans og brúðarinnar: "Drottinn Jesús, kom þú." Jafnvel þótt okkur hefði ekki verið gert að biðja fyrir komu ríkisins hefðum við kostað kapps um að mæla slíkt af munni fram í ákafa okkar að umfaðma von okkar. Í gremju sinni hrópa sálir dýrlinganna til Drottins undan altarinu: "Hversu lengi ætlar þú, Herra, þú heilagi og sanni, að draga það að dæma og hefna blóðs vors á byggjendum jarðarinnar?" Því það er ákvarðað að endurgjald sitt fái þeir við lok heimsins. Drottinn, verði engin bið á ríki þínu! [87]

2818. Í hinni Drottinlegu bæn vísar "komi þitt ríki" fyrst og fremst til endanlegrar komu ríkis Guðs með endurkomu Krists. [88] Þessi þrá gerir kirkjuna ekki sinnulausa um erindi sitt í þessum heimi heldur skerpir hún þvert á móti árvekni hennar í þeim efnum. Eftir hvítasunnuna er koma ríkisins verk Anda Drottins sem "fullkomnar verk hans í heiminum og fullnar alla helgun." [89]

2819. "Guðs ríki [er] réttlæti, friður og fögnuður í Heilögum Anda." [90] Hinir síðustu tímar sem við lifum í er öld úthellingar Andans. Allt frá hvítasunnunni hefur ótvíræð barátta staðið yfir milli "holdsins" og Andans. [91] Einungis hreint hjarta getur einarðlega sagt: "Komi þitt ríki." Sá sem hefur heyrt Pál segja "Látið því ekki syndina ríkja í dauðlegum líkama yðar" og er hreinn í verkum, hugsun og orði getur sagt við Guð: "Komi þitt ríki!" [92]

2820. Með skilningi samkvæmt Andanum verða kristnir menn að gera greinarmun á eflingu Guðs ríkis og framfara í menningu og því samfélagi sem þeir taka þátt í. Slíkur greinarmunur felur ekki í sér aðskilnað. Köllun mannsins til eilífs lífs eflir en bælir ekki niður skyldu hans til að beita í þessum heimi því afli og þeim leiðum sem hann hefur meðtekið frá skaparanum til að starfa að réttlæti og friði. [93]

2821. Bæn þessi er tekin upp og hún er heyrð í bæn Jesú sem er nærverandi og virk í evkaristíunni; hún ber ávexti sína í nýju lífi með því að fylgja sæluboðunum. [94]

III. "VERÐI ÞINN VILJI, SVO Á JÖRÐU SEM Á HIMNI"

2822. Faðir vor "vill að allir menn verði hólpnir og komist til þekkingar á sannleikanum." [95] Hann er "langlyndur við yður þar eð hann vill ekki að neinir glatist." [96] Hann segir í boðorði sínu: "Elskið hver annan. Eins og ég hef elskað yður skuluð þér einnig elska hver annan." [97] Þetta er boðið sem sameinar öll önnur boð hans og lætur í ljós í hverju allur vilji hans liggur.

2823. "Og hann kunngjörði oss leyndardóm vilja síns, þá ákvörðun, sem hann hafði með sjálfum sér ákveðið að framkvæma, er fylling tímans kæmi "að safna öllu því, sem er á himnum, og því, sem er á jörðu, undir eitt höfuð í Kristi. Í honum höfum vér þá líka öðlast arfleifðina, eins og oss var fyrirhugað samkvæmt fyrirætlun hans, er framkvæmir allt eftir ályktun vilja síns." [98] Við sárbiðjum um að elskandi fyrirætlun hans komist að fullu til framkvæmda á jörðu eins og þegar er á himnum.

2824. Í Kristi og fyrir mannlegan vilja hans hefur vilja Föðurins verið fullnægt fullkomlega í eitt skipti fyrir öll. Jesús sagði þegar hann kom í þennan heim: "Ég er kominn til að gjöra þinn vilja, Guð minn." [99] Einungis Jesús getur sagt: "Ég gjöri ætíð það sem honum þóknast." [100] Þegar hann baðst fyrir í angist sinni játaði hann að fara fullkomlega að hans vilja: "En verði þó ekki minn heldur þinn vilji." [101] Þess vegna gaf Jesús "sjálfan sig fyrir syndir vorar, til þess að frelsa oss frá hinni yfirstandandi vondu öld, samkvæmt vilja Guðs vors og Föður." [102] "Og samkvæmt þessum vilja erum vér helgaðir með því að líkama Jesú Krists var fórnað í eitt skipti fyrir öll." [103]

2825. "Og þótt hann Sonur væri, lærði [Jesús] hlýðni af því sem hann leið." [104] Við sem erum syndugar og skapaðar verur þurfum enga aðra ástæðu til að læra hlýðni - við sem í honum höfum öðlast barnarétt. Við biðjum Föður okkar að sameina vilja okkar vilja Sonar hans í því skyni að mega uppfylla vilja hans, fyrirætlun hans um hjálpræði fyrir lífið í heiminum. Þegar allt er skoðað erum við algjörlega ófær um að gera það, en sameinuð Jesú og með krafti Heilags Anda hans getum við látið vilja okkar honum í hendur og ákveðið að velja það sem Sonur hans hefur ávallt valið: að gera það sem er þóknanlegt Föðurnum. [105] Með því að gefast Kristi getum við orðið einn andi með honum og á þann hátt gert vilja hans; með slíkum hætti verður það fullkomið á jörðu sem á himni. [106] Ígrundið það hvernig Jesús Kristur kennir okkur að vera auðmjúk með því að fá okkur til að sjá að dyggðir okkar ráðast ekki einungis af verkum okkar heldur af náð Guðs. Hann býður hverjum hinna trúuðu sem biður að gera það með almennum hætti, biðja fyrir öllum heiminum. Því hann sagði ekki "verði þinn vilji í mér eða okkur" heldur "á jörðu," allri jörðinni, til að hrekja villu á brott úr henni, til að sannleikurinn festi rætur í henni, til að öllum löstum verði eytt á henni, til að dyggðin blómstri á henni og til að jörðin verði ekki lengur öðruvísi en himinninn. [107]

2826. Með bæninni getum lært að "reyna hver sé vilji Guðs" og öðlast þolgæði til þess. [108] Jesús kennir okkur að það sé ekki með töluðum orðum að maður kemst inn í himnaríki heldur með því að "gjöra vilja Föður míns sem er á himnum." [109]

2827. "En ef einhver er guðrækinn og gjörir vilja hans, þann heyrir hann." [110] Slíkur er máttur bænar kirkjunnar í nafni Drottins hennar og umfram allt í evkaristíunni. Bæn hennar er einnig samfélag um árnaðarbænir með alhelgri Guðsmóður [111] og öllum dýrlingum sem hafa verið Drottni velþóknanlegir því þeir vildu einungis fara að vilja hans: Ekki yrði það í mótsögn við sannleikann þótt við skildum orðin "verði þinn vilji, svo á jörðu sem á himni" með eftirfarandi hætti: svo í kirkjunni sem í Drottni vorum Jesú Kristi; eða: svo í brúðinni sem föstnuð er sem í brúðgumanum sem fullgert hefur vilja Föðurins. [112]

IV. "GEF OSS Í DAG VORT DAGLEGT BRAUÐ"

2828. "Gef oss": Þetta lýsir trausti barnanna sem vænta alls frá Föður sínum. Hann "lætur sól sína renna upp yfir vonda sem góða og rigna yfir réttláta sem rangláta" [113] og öllu sem lifir gefur hann "fæðu sína á réttum tíma." [114] Jesús kennir okkur að biðja þessa bæn vegna þess að hún vegsamar Föður okkar með því að játa hversu góður hann er, fremri allri gæsku.

2829. "Gef oss" tjáir einnig sáttmálann. Við erum hans og hann er okkar, okkar vegna. En þetta "oss" játar hann einnig sem Föður allra manna og við biðjum til hans fyrir þeim öllum í samstöðu með þeim í neyð þeirra og þjáningum.

2830. "Vort brauð": Faðirinn sem gefur okkur lífið getur ekki annað en gefið okkur næringuna sem er lífsnauðsynleg
- hæfileg gæði og blessun, efnisleg sem andleg. Í fjallræðunni leggur Jesús áherslu á hið barnslega traust sem vinni með forsjá Föður okkar. [115] Hann er ekki að bjóða okkur að gerast iðjulaus, [116] heldur vill hann leysa okkur undan stöðugum kvíða og áhyggjum. Slík er hin barnslega uppgjöf Guðs barna: Þeim sem leita ríkis Guðs og réttlætis hans lofar hann að gefa allt til viðbótar. Þar sem raunar allt tilheyrir Guði, vantar þann ekkert sem geymir Guð ef hann sjálfur er ekki vanbúinn frammi fyrir Guði. [117]

2831. En nærvera þeirra sem hungrar vegna þess að þá skortir brauð opnar upp aðra djúpstæða merkingu þessarar bænar. Sá harmleikur sem er hungrið í heiminum kallar á alla kristna menn sem biðja af einlægum huga að vera ábyrgir gagnvart bræðrum sínum bæði í persónulegu líferni sínu og í samstöðu sinni með allri fjölskyldu mannsins. Þessa bæn hinnar Drottinlegu bænar má setja í samhengi við dæmisögurnar um fátæka manninn Lasarus og hinn hinsta dóm. [118]

2832. Líkt og gerið í deiginu ætti nýstárleiki ríkisins að fá jörðina til "lyftast" af Anda Krists. [119] Þetta á að vera sýnilegt með því að komið verði á réttlæti í persónulegum, félagslegum, efnahagslegum og alþjóðlegum samskiptum og að ekki verði litið fram hjá því að ekkert réttlátt skipulag er að finna án manna sem vilja vera réttlátir.

2833. "Vort" brauð er "eitt" brauð fyrir hina "mörgu." "Fátæktin" í sæluboðunum er dyggðin að deila með öðrum: Hún kallar á okkur að miðla og deila með öðrum bæði efnislegum og andlegum gæðum, ekki með þvingunum heldur af kærleika til að gnægð sumra bæti úr skorti annarra. [120]

2834. "Iðja skalt þú og biðja." [121] "Biðjið eins og allt sé háð Guði en starfið eins og allt sé háð ykkur." [122] Jafnvel eftir að hafa lokið starfi okkar er maturinn sem við fáum samt gjöf Föðurins; það er gott að biðja hann um hann og þakka honum eins og kristnar fjölskyldur gera með borðbænum sínum.

2835. Þessi bæn, ásamt þeirri ábyrgð sem hún felur í sér, gildir einnig um annað hungur sem mennirnir deyja af: "Eigi lifir maðurinn á einu saman brauði, heldur á hverju því orði sem fram gengur af Guðs munni," [123] það er að segja, af Orðinu sem hann talar og Andanum sem hann andar. Kristnir menn verða gera allt sem þeir geta til að "boða fátækum fagnaðarerindið." Það er hungur á jörðu, "ekki hungur eftir brauði né þorsta eftir vatni, heldur eftir því að heyra orð Drottins." [124] Þess vegna er sérstök kristin merking fólgin í þessari fjórðu bæn sem beinist að brauði lífsins: Orði Guðs sem móttekið er í trú, líkama Krists sem meðtekinn er í evkaristíunni. [125]

2836. "Í dag" lætur einnig í ljós tiltrú sem Drottinn hefur kennt okkur [126] og við mundum aldrei gerast svo djörf að finna upp á. Þar sem það vísar umfram allt til Orðs hans og líkama Sonar hans á þetta "í dag" ekki einungis við um dauðlegan tíma okkar heldur einnig "í dag" Guðs. Ef þú færð brauðið hvern dag þá er hver dagur hjá þér dagurinn í dag. Tilheyri Kristur þér í dag rís hann upp fyrir þig hvern dag. Hvernig má þetta vera? "Þú ert Sonur minn. Í dag gat ég þig." Þess vegna er dagurinn í dag þegar Kristur rís upp. [127]

2837. "Daglegt" (epiousios) kemur hvergi annars staðar fyrir í Nýja testamentinu. Í jarðneskum skilningi er þetta orð uppfræðileg vísbending um daginn "í dag"128 til að kenna okkur að vera full trúnaðartrausts "án nokkurs fyrirvara." Í eðlislægum skilningi er það tákn um það sem er nauðsynlegt til lífs og í víðara samhengi sérhvert gott sem nægir til lífsviðurværis. [129] Í bókstaflegri merkingu (epi-ousios: "ofur-nauðsyn") vísar það beint til brauðs lífsins, líkama Krists, "lyfs ódauðleikans," en án þess höfum við ekki líf í okkur. [130] Að lokum er í þessu sambandi himnesk merking þess augljós: "Í dag" er dagur Drottins, veisludagur ríkisins, sem evkaristían gefur væntingar um en hún er nú þegar forsmekkurinn að ríkinu sem í vændum er. Þess vegna er við hæfi að helgisiðir evkaristíunnar séu hafðir um hönd daglega. Evkaristían er okkar daglega brauð. Krafturinn sem einkennir þessa himnesku fæðu er kraftur sameiningar: Hann sameinar okkur líkama frelsarans og gerir okkur að limum hans til að við getum orðið það sem við meðtökum. " Hið daglega brauð er einnig að finna í lestrunum sem við heyrum daglega í kirkjunni og í sálmunum sem þið heyrið og syngið. Okkur er allt þetta nauðsynlegt á vegferð okkar. [131] Hinn himneski Faðir hvetur okkur, sem börn himinsins, til að biðja um brauð frá himnum. Kristur sjálfur er brauðið sem sáð er í Jómfrúna, lyft í holdinu, hnoðað í píslunum, bakað í ofni grafarinnar, geymt í kirkjum, látið fram á ölturun, og veitir hinum trúuðu himnafæðu á hverjum degi. [132]

V. "OG FYRIRGEF OSS VORAR SKULDIR, SVO SEM VÉR OG FYRIRGEFUM VORUM SKULDUNAUTUM"

2838. Þessi bæn er undraverð. Ef hún innihéldi einungis fyrsta hlutann "og fyrirgef oss vorar skuldir" gæti hún hafa verið undirskilin í þremur fyrstu bænum hinnar Drottinlegu bænar þar sem fórn Krists er "til fyrirgefningar synda." En samkvæmt síðari hlutanum verðum við ekki bænheyrð nema við göngum fyrst að ströngu skilyrði. Bæn okkar horfir til framtíðar en svar okkar verður að koma fyrst því ein samtenging bindur bænarhlutana saman: "svo sem". Og fyrirgef oss vorar skuldir… 2839. Við byrjum á því að biðja til Föður okkar með óhvikulu trausti. Með því að biðja hann um að nafn hans sé heilagt gert erum við í raun að biðja hann um að við sjálf séum sífellt gerð heilagri. En þótt við séum klædd skírnarklæðum hættum við ekki að syndga og snúa baki við Guði. Nú, í þessari nýju bæn, snúum við aftur til hans líkt og týndi sonurinn og, líkt og tollheimtumaðurinn, viðurkennum að við séum syndarar frammi fyrir honum. [133] Bæn okkar hefst á "játningu" á vesaldómi okkar og miskunnsemi hans. Von okkar er traust vegna þess að í Syni hans "eigum vér endurlausnina, fyrirgefningu synda vorra." [134] Áhrifaríkt og tvímælalaust merki um fyrirgefningu hans finnum við í sakramentum kirkju hans. [135]

2840. En það hræðilega er að þessi úthelling miskunnar getur ekki streymt inn í hjarta okkar ef við höfum ekki fyrirgefið skuldunautum okkar. Kærleikanum, líkt og líkama Krists, verður ekki skipt í sundur; við getum ekki elskað Guð sem við sjáum ekki ef við elskum ekki bræður okkar og systur sem við sjáum. [136] Þegar við neitum að fyrirgefa bræðrum okkar og systrum herðist hjarta okkar og verður ómóttækilegt fyrir miskunnsömum kærleika Föðurins vegna harðúðar sinnar. En þegar við játum syndir okkar opnast hjarta okkar fyrir náð hans.

2841. Þessi bæn er það mikilvæg að hún er sú eina sem Drottinn hverfur aftur til og þróar sérstaklega í fjallræðunni. [137] Þessi þýðingarmikla krafa í leyndardómi sáttmálans er ómöguleg manninum. En "Guð megnar allt." [138] …svo sem vér og fyrirgefum vorum skuldunautum 2842. Samtengingin "svo sem" er ekki einstök í kennslu Jesú: "Verið þér því fullkomnir, eins og Faðir yðar himneskur er fullkominn"; "Verið miskunnsamir, eins og Faðir yðar er miskunnsamur"; "Nýtt boðorð gef ég yður, að þér elskið hver annan. Eins og ég hef elskað yður, skuluð þér einnig elska hver annan." [139] Það er ógerlegt að halda boðorð Drottins með því að breyta eftir hinni guðdómlegu fyrirmynd á yfirborðinu; það verður að gerast með afgerandi þátttöku sem kemur úr djúpum hjartans, í heilagleika, miskunn og kærleika Guðs vors. Einungis Andinn sem er "líf vort" getur gert "vort" að sama hugarfari og var í Kristi Jesú. [140] Þá verður hægt að vera einhuga í fyrirgefningunni og við getum "fyrirgefið hvert öðru eins og Guð hefur í Kristi fyrirgefið" okkur. [141]

2843. Þannig verða orð Drottins um fyrirgefninguna, um kærleikann sem elskaði uns yfir lauk, [142] okkur raunveruleg staðreynd. Dæmisagan um miskunnarlausa þjóninn sem er hápunkturinn í kennslu Drottins um samfélagið í kirkjunni, endar með þessum orðum: "Þannig mun og Faðir minn himneskur gjöra við yður, nema hver og einn yðar fyrirgefi af hjarta bróður sínum." [143] Það er sem sé "í djúpum hjartans" sem allt er bundið og leyst. Það er ekki í okkar valdi að finna ekki fyrir eða gleyma misgerð; en hjartað sem opnar sig fyrir Heilögum Anda breytir gremju í meðaumkun og gerir minnið flekklaust með því að umbreyta meinsemd í árnaðarbæn.

2844. Kristin bæn býður að óvinum sé veitt fyrirgefning. [144] Hún ummyndar lærisveininn með því að steypa hann í mót meistara hans. Fyrirgefningin er hápunktur kristinnar bænar; einungis hjartað sem er samhljóma meðaumkun Guðs getur meðtekið þá gjöf að biðja. Fyrirgefningin er einnig til vitnisburðar um það að í heimi okkar er kærleikurinn máttugri en syndin. Píslarvottar liðinna tíma og dagsins í dag eru Jesú til vitnisburðar um þetta. Fyrirgefningin er grundvallarskilyrði þess að Guðs börn sættist við Föður sinn og menn hver við annan. [145]

2845. Þessi fyrirgefning, sem í öllum höfuðatriðum er guðdómleg að uppruna, hefur engin skil eða mörk146 hvort heldur talað er um "syndir" eins og hjá Lúkasi (11:4) eða "skuldir" eins og hjá Matteusi (6:12). Við erum ávallt skuldunautar: "Skuldið ekki neinum neitt, nema það eitt að elska hver annan." [147] Samfélag heilagrar þrenningar er uppspretta og viðmiðun sannleikans í öllum samskiptum. Þau lifum við í bæn, umfram allt í evkaristíunni. [148] Guð tekur ekki við fórn þess sem elur á sundurlyndi. Hann skipar honum að fara burt frá altarinu og sættast fyrst við bróður sinn. Einungis friðarbænir eru Guði til hæfis. Besta fórnin til Guðs er friður, bróðurlegt samlyndi og fólk sem sameinað er í einingu Föðurins, Sonarins og hins Heilaga Anda. [149]

VI. "OG EIGI LEIÐ ÞÚ OSS Í FREISTNI"

2846. Þessi bæn fer að rótum þeirrar sem á undan fer því syndir okkar er afleiðing þess að við höfum látið undan freistingunni; þess vegna biðjum við Föður okkar að "leiða" okkur ekki í freistni. Erfitt er að þýða gríska orðasambandið sem notað er með einu orði: það þýðir "lát þú oss eigi falla í freistni" eða "lát þú oss eigi leiðast til freistni." [150] "Guð getur eigi orðið fyrir freistingu af hinu illa, enda freistar hann sjálfur einskis manns"; [151] hann vill þvert á móti frelsa okkur undan hinu illa. Við biðjum hann um að láta okkur ekki ganga þann veg sem leiðir til syndar. Við stöndum í stríði "milli holds og anda"; þessi bæn biður Andann um dómgreind og styrk.

2847. Heilagur Andi fær okkur til að greina á milli þrenginga sem eru nauðsynlegar fyrir vöxt hins innri manns, [152] og freistingar sem leiðir til syndar og dauða. [153] Við verðum einnig að greina á milli þess að vera freistað og láta undan freistingu. Að síðustu afhjúpar dómgreindin lygar freistingarinnar: viðfang hennar virðist "gott" "fagurt á að líta" og "girnilegt"154 þegar ávöxtur þess er í raun og veru dauðinn. Guð vill ekki þvinga fram hið góða heldur vill hann frjálsar verur.… Viss nytsemi felst í freistingunni. Enginn nema Guð veit hvað sál okkar hefur fengið frá honum, jafnvel ekki við sjálf. En freistingin leiðir það í ljós til að við fáum lært að þekkja okkur sjálf og með því uppgötvum við illar hugrenningar okkar og finnum okkur knúin til þess að færa þakkir fyrir það góða sem freistingin hefur leitt okkur fyrir sjónir. [155]

2848. "Eigi leið þú oss í freistni" felur í sér ákvörðun hjartans: "Því hvar sem fjársjóður þinn er, þar mun og hjarta þitt vera.… Enginn getur þjónað tveimur herrum." [156] "Fyrst Andinn er líf vort skulum vér lifa í Andanum." [157] Faðirinn gefur okkur máttinn til þessa samþykkis við hinn Heilaga Anda. "Þér hafið ekki reynt nema mannlega freistingu. Guð er trúr og lætur ekki freista yðar um megn fram, heldur mun hann, þegar hann reynir yður, einnig sjá um, að þér fáið staðist." [158]

2849. Einungis í bæn er slík barátta möguleg og slíkur sigur. Það er með bæn sinni að Jesús yfirbugar freistarann, bæði við upphaf starfs síns og í síðustu angistarfullu baráttu sinni. [159] Það er í þessari bæn til Föður okkar á himnum að Kristur sameinar okkur baráttu sinni og angist. Hann leggur áherslu á að við séum árvökur í hjarta í samfélagi við hans eigið. Árvekni er "gæsla hjartans" og Jesús bað fyrir okkur til Föðurins: "Varðveit þá í þínu nafni." [160] Heilagur Andi leitar þess stöðugt að viðhalda í okkur þessari árvekni. [161] Þessi bæn fær sína afdrifaríkustu merkingu í tengslum við síðustu freistingu jarðneskrar baráttu okkar; hún biður um að fá að varðveitast í náðarástandi til dauðadags. "Sjá, ég kem eins og þjófur. Sæll er sá sem vakir." [162]

VII. "HELDUR FRELSA OSS FRÁ ILLU"

2850. Síðasta bænin til Föður okkar er einnig innifalin í bæn Jesú: "Ég bið ekki, að þú takir þá úr heiminum, heldur að þú varðveitir þá frá hinu illa." [163] Hún snertir hvert okkar persónulega en það erum ávallt "við" sem biðjum, í samfélagi við alla kirkjuna, fyrir frelsun allrar hinnar mannlegu fjölskyldu. Hin Drottinlega bæn lýkur stöðugt upp fyrir okkur allri ráðdeild hjálpræðis Guðs. Gagnkvæm tenging okkar í harmleik syndar og dauða snýst upp í samstöðu í líkama Krists, "samfélagi heilagra." [164]

2851. Í þessari bæn er hið illa ekki óhlutstætt hugtak heldur er það persóna, Satan, hinn vondi, engillinn sem stendur gegn Guði. Djöfullinn (dia-bolos) er sá sem "setur sig upp á móti" fyrirætlun Guðs og hjálpræðisverki hans sem komið er til leiðar í Kristi.

2852. "Hann var manndrápari frá upphafi "lygari og lyginnar faðir," Satan, hann "sem afvegaleiðir alla heimsbyggðina." [165] Það er fyrir hann að syndin og dauðinn kom inn í heiminn og með endanlegum ósigri hans verður öll sköpunin "leyst undan spillingu syndar og dauða." [166] "Vér vitum, að hver sem af Guði er fæddur syndgar ekki, sá sem af Guði er fæddur varðveitir hann og hinn vondi snertir hann ekki. Vér vitum, að vér tilheyrum Guði og allur heimurinn er á valdi hins vonda." [167] Drottinn, sem hefur tekið burt synd þína og fyrirgefið villur þínar, verndar þig einnig og heldur þig fjarri vélum andstæðingsins, djöfulsins, til að óvinurinn, sem er vanur að leggja rækt við syndina, komi þér ekki á óvart. Sá sem felur sig á hendur Guði hræðist ekki djöfulinn. "Ef Guð er með oss, hver er þá á móti oss?" [168]

2853. Sigur yfir "höfðingja heimsins" [169] var unninn í eitt skipti fyrir öll á þeirri stundu þegar Jesús gaf sjálfan sig fúslega í dauðann til að gefa okkur líf sitt. Þetta er dómurinn yfir heiminum og höfðingja heimsins er "út kastað." [170] Hann "ofsótti konuna" [171] en náði engum tökum á henni: hinni nýju Evu, "full náðar" Heilags Anda og varðveitt frá synd og spillingu dauðans (hinn flekklausi getnaður og uppnumning hinnar alsælu Maríu Guðsmóður, ávallt mey). "Þá reiddist drekinn konunni og fór burt til þess að heyja stríð við aðra afkomendur hennar." [172] Þess vegna biðja Andinn og kirkjan: "Kom þú, Drottinn Jesús," [173] Þar sem koma hans mun frelsa okkur frá hinum vonda.

2854. Þegar við biðjum um að vera frelsuð frá hinum vonda biðjum við jafnframt um að vera leyst undan öllu illu í fortíð, nútíð og framtíð sem hann er höfundur eða frumkvöðull að. Í þessari lokabæn færir kirkjan fram fyrir Föðurinn alla mæðu heimsins. Hún biður um frelsun frá öllu því illa sem dynur á mannkynið en biður jafnframt af einlægu hjarta um hina dýrmætu gjöf friðar og náð þolgæðis í eftirvæntingu endurkomu Krists. Með því að biðja með þessum hætti sér hún fyrir í auðmýkt trúarinnar allt og alla safnast saman í honum sem hefur "lykla dauðans og Heljar", honum "sem er og var og kemur, hinn alvaldi." [174] Frelsa oss, Drottinn, frá öllu illu, og gef oss frið um vora daga. Veit oss af miskunn þinni að vér séum ávallt laus við synd og vernda oss frá öllum áhyggjum í eftirvæntingu vorrar sælu vonar og opinberunar Frelsara vors Jesú Krists. [175]

« 4. GREIN - LOKALOFGJÖRÐIN

2855. Í lokalofgjörðinni, "Því að þitt er ríkið og mátturinn og dýrðin að eilífu" eru teknar upp aftur þrjár fyrstu bænirnar í Faðirvorinu: vegsömun á nafni hans, að ríki hans komi og kraftur frelsandi vilja hans. En þessar bænir eru nú kunngerðar sem tilbeiðsla og þakkargerð líkt og er í helgisiðunum á himnum. [176] Höfðingi þessa heims hefur fengið sjálfum sér í hendur með upplognum hætti nafnbæturnar þrjár, konungsveldi, kraft og dýrð. [177] Kristur, Drottinn, skilar þeim aftur til Föður síns og Föður okkar uns hann selur honum ríkið í hendur þegar leyndardómur hjálpræðisins er endanlega uppfylltur og Guð verður allt í öllu. [178]

2856. "Síðan, eftir að bæninni er lokið, segir þú "Amen" og með þessu "Amen," sem þýðir "megi svo verða," staðfestir þú allt það sem falið er í bæninni sem Guð kenndi okkur." [179]

Í STUTTU MÁLI

2857. Í Faðirvorinu er viðfang fyrstu þriggja bænanna dýrð Föðurins: helgun á nafni hans, koma ríkisins og að uppfylling vilja hans. Hinar fjórar kynna honum óskir okkar: að líf okkar fái næringu, verði læknað af synd og verði sigursælt í baráttu góðs yfir hinu vonda.

2858. Með því að biðja "helgist þitt nafn" verðum við hluti af fyrirætlun Guðs, helgun nafns hans - opinberað fyrst Móse og síðan í Jesú
- af okkur og í okkur, í hverri þjóð og í hverjum manni.

2859. Með annarri bæninni lítur kirkjan fyrst og fremst til endurkomu Krists og endanlegrar komu Guðs ríkis. Hún biður þess einnig að Guðs ríki megi vaxa í lífi okkar "í dag."

2860. Í þriðju bæninni biðjum við Föður okkar að sameina vilja okkar vilja Sonar hans til að fullna megi fyrirætlun hans um hjálpræði í lífi heimsins.

2861. Í fjórðu bæninni, þegar við segjum "gef oss," látum við í ljós með bræðrum vorum og systrum barnslegt traust okkar til himnesks Föður okkar. "Vort daglegt brauð" vísar til jarðneskrar fæðu sem öllum er nauðsynleg til að lifa og einnig til brauðs lífsins: Orðs Guðs og líkama Krists. Það er móttekið "í dag" Guðs sem lífsnauðsynleg, "ofur-nauðsynleg" fæða í veislu hins komandi ríkis og sem fer á undan í evkaristíunni.

2862. Fimmta bænin biður um miskunn Guðs vegna misgerða okkar, miskunn sem getur ekki gagntekið hjartað nema við höfum lært að fyrirgefa óvinum okkar að dæmi Krists og með hjálp hans.

2863. Þegar við segjum "og leið þú oss eigi í freistni" biðjum við Guð um að láta okkur ekki fara veginn sem leiðir til syndar. Þessi bæn sárbænir Andann um dómgreind og styrk; hún biður um náð til að sýna árvekni og til að vera staðfastur í hinu góða til síðustu stundar.

2864. Í síðustu bæninni "heldur frelsa oss frá illu" biðja kristnir menn, með kirkjunni, Guð um að leiða sigurinn fram í dagsljósið sem Kristur hefur þegar unnið yfir "höfðingja þessa heims," Satan, englinum sem persónulega stóð gegn Guði og fyrirætlun hans um hjálpræðið.

2865. Með því að enda bænina á "Amen" látum við í ljós okkar "fiat" (okkar afdráttarlausa jáyrði) við öllum sjö bænunum: "Megi svo verða."

Óopinber útgáfa © Reynir K. Guðmundsson þýddi

  1. Lk 11:1.
  2. Sbr. Lk 11:2-4.
  3. Sbr. Mt 6:9-13.
  4. Didache 8, 2: SCh 248, 174.
  5. Grunnreglur postulanna 7, 24, 1: PG 1, 1016.
  6. Tt 2:13; sbr. Rómversk kaþólska messubókin 22, innskot eftir Drottinlegu bænina.
  7. Tertúllíanus, De orat. 1: PL 1, 1155.
  8. Tertúllíanus, De orat. 10: PL 1, 1165; sbr. Lk 11:9.
  9. Hl. Ágústínus, Ep. 130, 12, 22: PL 33, 503.
  10. Sbr. Lk 24:44.
  11. Sbr. Mt 5-7.
  12. Hl. Tómas frá Akvínó, STh II-II, 83, 9.
  13. Sbr. Jh 17:7.
  14. Sbr. Mt 6:7, 1Kon 18:26-29.
  15. Jh 6:63.
  16. Gl 4:6.
  17. Rm 8:27.
  18. Sbr. Didache 8, 3:SCh 248, 174.
  19. Hl. Jóhannes Krýsostomus, Hom. in Mt. 19, 4: PG 57, 278.
  20. 1Pt 1:23.
  21. Sbr. 1Pt 2:1-10.
  22. 1Jh 3:2; sbr. Kól 3:4.
  23. 1Kor 11:26.
  24. Tertúllíanus, De orat. 1: PL 1, 1251-1255.
  25. Hl. Tómas frá Akvínó, STh II-II, 83, 9.
  26. 2M 3:5.
  27. Heb 1:3; 2:13.
  28. Hl. Pétur Krýsológus, Sermo 71, 3: PL 52, 401CD; sbr. Gl 4:6.
  29. Sbr. Ef 3:12; Heb 3:6; 4:16; 10:19; 1Jh 2:28; 3:21; 5:14.
  30. Mt 11:25-27.
  31. Tertúllíanus, De orat. 3: PL 1, 1155.
  32. Sbr. Jh 1:1; 1Jh 5:1.
  33. Sbr. 1Jh 1:3.
  34. Hl. Kýril frá Jerúsalem, Catech. myst. 3, 1: PG 33, 1088A.
  35. Hl. Kýpríanus, De Dom. orat. 9: PL 4, 525A.
  36. Sbr. GS 22 § 1.
  37. Hl. Ambrósíus, De Sacr. 5, 4, 19: PL 16: 450-451.
  38. Hl. Kýpríanus, De Dom. orat. 11: PL 4, 526B.
  39. Hl. Jóhannes Krýsostomus, De orat Dom. 3: PG 51, 44.
  40. Hl. Gregoríus frá Nyssa, De orat. Dom. 2: PG 44, 1148B.
  41. Mt 18:3.
  42. Sbr. Mt 11:25.
  43. Hl. Jóhannes Cassian, Coll. 9, 18: PL 49, 788C.
  44. Hl. Ágústínus, De serm. Dom. in monte 2, 4, 16: PL 34, 1276.
  45. Jh 1:17; sbr. Hs 2:21-22; 6:1-6.
  46. Opb 21:7.
  47. Sbr. 1Jh 5:1; Jh 3:5.
  48. Rm 8:29; sbr. Ef 4:4-6.
  49. P 4:32.
  50. Sbr. UR 8; 22.
  51. Sbr. Mt 5:23-24; 6:14-15.
  52. Sbr. NA 5.
  53. Jh 11:52.
  54. Hl. Ágústínus, De serm. Dom. in monte 2, 5, 18: PL 34, 1277.
  55. Hl. Kýril frá Jerúsalem, Catech. myst. 5:11: PG 33, 1117.
  56. Sbr. 1M 3.
  57. Jer 3:19-4:1a; Lk 15:18, 21.
  58. Sbr. Jes 45:8; Sl 85:12.
  59. Jh 3:13; 12:32; 14:2-3; 16:28; 20:17; Ef 4:9-10; Heb 1:3; 2:13.
  60. Ef 2:6; Kól 3:3.
  61. 2Kor 5:2; sbr. Fl 3:20; Heb 13:14.
  62. Ad Diognetum 5: PG 2, 1173.
  63. Sl 42:8
  64. Sbr. Lk 22:15; 12:50.
  65. Sbr. 1Kor 15:28.
  66. Sbr. Sl 111:9; Lk 1:49.
  67. Ef 1:10, 4.
  68. Sbr. Sl 8; Jes 6:3.
  69. Sl 8:6; Rm 3:23; sbr. 1M 1:26.
  70. Kól 3:10.
  71. Sbr. Heb 6:13.
  72. 2M 15:1; sbr. 3:14.
  73. Sbr. 2M 19:5-6.
  74. Esk 20:9; 14, 22, 39; sbr. 3M 19:2.
  75. Sbr. Mt 1:21; Lk 1:31; Jh 8:28; 17:8; 17:17-19.
  76. Jh 17:11, 19.
  77. Sbr. Esk 20:39; 36:20-21; Jh 17:6.
  78. Sbr. Fl 2:9-11.
  79. 1Kor 6:11.
  80. 1Kor 1:30; sbr 1Þ 4:7.
  81. Hl. Kýpríanus, De Dom. orat. 12: PL 4, 527A; 3M 20:26.
  82. Hl. Pétur Krýsológus, Sermo 71, 4: PL 52:402A; sbr. Rm 2:24; Esk 36:20-22.
  83. Tertúllíanus, De orat. 3: PL 1:1157A.
  84. Sbr. Jh 14:13; 15:16; 16:24, 26.
  85. Jh 17:11.
  86. Hl. Kýpríanus, De Dom. orat. 13: PL 4, 528A.
  87. Tertúllíanus, De orat. 5: PL 1, 1159A; sbr. Heb 4:11; Opb 6:9; 22:20.
  88. Sbr. Tt 2:13.
  89. Rómversk kaþólska messubókin, 4. efstabæn, 98.
  90. Rm 14:17.
  91. Sbr. Gl 5:16-25.
  92. Hl. Kýril frá Jerúsalem, Catech. myst. 5, 13: PG 33, 1120A; sbr. Rm 6:12.
  93. Sbr. GS 22; 32; 39; 45; EN 31.
  94. Sbr. Jh 17:17-20; Mt 5:13-16; 6:24; 7:12-13.
  95. 1Tm 2:3-4.
  96. 2Pt 3:9; sbr. Mt 18:14.
  97. Jh 13:34; sbr 1Jh 3; 4; Lk 10:25-37.
  98. Ef 1:9-11.
  99. Heb 10:7; Sl 40:7.
  100. Jh 8:29.
  101. Lk 22:42; sbr. Jh 4:34; 5:30; 6:38.
  102. Gl 1:4.
  103. Heb 10:10.
  104. Heb 5:8.
  105. Sbr. Jh 8:29.
  106. Órígenes, De orat. 26: PG 11, 501B.
  107. Hl. Jóhannes Krýsostomus, Hom. in Mt. 19, 5: PG 57, 280.
  108. Rm 12:2; sbr. Ef 5:17; sbr. Heb 10:36.
  109. Mt 7:21.
  110. Jh 9:31; sbr. 1Jh 5:14.
  111. Sbr. Lk 1:38, 49.
  112. Hl. Ágústínus, De serm. Dom. 2, 6, 24: PL 34, 1279.
  113. Mt 5:45.
  114. Sl 104:27.
  115. Sbr. Mt 6:25-34.
  116. Sbr. 2Þ 3:6-13.
  117. Hl. Kýpríanus , De Dom. orat. 21: PL 4, 534A.
  118. Sbr. Lk 16:19-31; Mt 25:31-46.
  119. Sbr. AA 5.
  120. Sbr. 2Kor 8:1-15.
  121. Sbr. hl. Benedikt, Regula, 20, 48.
  122. Eignað hl. Ignatíusi frá Loyola, sbr. Joseph de Guibert SJ, The Jesuits: Their Spiritual Doctrine and Practice, (Chicago: Loyola University Press, 1964), 148, nr. 55.
  123. 5M 8:3; Mt 4:4.
  124. Am 8:11.
  125. Sbr. Jh 6:26-58.
  126. Sbr. Mt 6:34; 2M 16:19.
  127. Hl. Ambrósíus, De Sacr. 5, 4, 26: PL 16, 453A; sbr. Sl 2:7.
  128. Sbr. 2M 16:19-21.
  129. Sbr. 1Tm 6:8.
  130. Hl. Ignatíus frá Antíokkíu, Ad Eph. 20, 2: PG 5, 661; Jh 6:53-56.
  131. Hl. Ágústínus, Sermo 57, 7: PL 38, 389.
  132. Hl. Pétur Krýsológus, Sermo 67: PL 52, 392; sbr. Jh 6:51.
  133. Sbr. Lk 15:11-32; 18:13.
  134. Kól 1:14; Ef 1:7.
  135. Sbr. Mt 26:28; Jh 20:23.
  136. Sbr. 1Jh 4:20.
  137. Sbr. Mt 6:14-15; 5:23-24; Mk 11:25.
  138. Mt 19:26.
  139. Mt 5:48; Lk 6:36; Jh 13:34.
  140. Sbr. Gl 5:25; Fl 2:1, 5.
  141. Ef 4:32.
  142. Sbr. Jh 13:1.
  143. Sbr. Mt 18:23-35.
  144. Sbr. Mt. 5:43-44.
  145. Sbr. 2Kor 5:18-21; Jóhannes Páll II, DM 14.
  146. Sbr. Mt 18:21-22; Lk 17:3-4.
  147. Rm 13:8.
  148. Sbr. Mt 5:23-24; 1Jh 3:19-24.
  149. Hl. Kýpríanus, De Dom. orat. 23: PL 4, 535-536; sbr. Mt 5:24.
  150. Sbr. Mt 26:41.
  151. Jk 1:13.
  152. Sbr. Lk 8:13-15; P 14:22; Rm 5:3-5; 2Tm 3:12.
  153. Sbr. Jk 1:14-15.
  154. Sbr. 1M 3:6.
  155. Órígenes, De orat. 29: PG 11, 544CD.
  156. Mt 6:21, 24.
  157. Gl 5:25.
  158. 1Kor 10:13.
  159. Sbr. Mt 4:1-11; 26:36-44.
  160. Jh 17:11; sbr. Mk 13:9, 23, 33-37; 14:38; Lk 12:35-40.
  161. Sbr. 1Kor 16:13; Kól 4:2; 1Þ 5:6; 1Pt 5:8.
  162. Opb 16:15.
  163. Jh 17:15.
  164. Sbr. RP 16.
  165. Jh 8:44; Opb 12:9.
  166. Rómversk kaþólsk messubók, 4. efstubæn, 125.
  167. 1Jh 5:18-19.
  168. Hl. Ambrósíus, De Sacr. 5, 4, 30: PL 16, 454; sbr. Rm 8:31.
  169. Jh 14:30.
  170. Jh 12:31; Opb 12:10.
  171. Opb 12:13-16.
  172. Opb 12:17.
  173. Opb 22:17, 20.
  174. Opb 1:8, 18; sbr. Opb 1:4; Ef 1:10.
  175. Rómversk kaþólska messubókin, innskot eftir hina Drottinlegu bæn, 126: Libera nos, quæsumus, Domine, ab omnibus malis, da propitius pacem in diebus nostris, ut, ope misericordiæ tuæ adiuti, et a peccato simus semper liberi, et ab omni perturbatione secu
  176. Sbr. Opb 1:6; 4:11; 5:13.
  177. Sbr. Lk 4:5-6.
  178. 1Kor 15:24-28.
  179. Hl. Kýril frá Jesúsalem, Catech. myst. 5, 18: PG 33, 1124; sbr. Lk 1:38.