Stella Maris

MarÝukirkja

 

Tr˙frŠ­slurit Ka■ˇlsku Kirkjunnar

 

 

FJËRđI HLUTI: KRISTIN BĂN

FYRSTI Ů┴TTUR - BĂNIN ═ HINU KRISTILEGA L═FI

ANNAR KAFLI: ARFLEIFđ BĂNARINNAR

2650. BŠnina mß ekki binda vi­ sjßlfsprottna ˙thellingu innri hvata: Til a­ bi­ja ver­ur ma­ur a­ hafa vilja til a­ bi­ja. Ekki er heldur nˇg a­ vita hva­ Ritningin opinberar um bŠnina: Ůa­ ver­ur einnig a­ lŠra a­ bi­ja. ═ gegnum lifandi arfleif­ (heilaga erfikenningu) hinnar "tr˙andi og bi­jandi kirkju" [1] kennir Heilagur Andi b÷rnum Gu­s a­ bi­ja.

2651. Arfleif­ kristinnar bŠnar er ein ■eirra lei­a ■ar sem tr˙arhef­in mˇtast og vex einkum fyrir huglei­slu og a­gŠslu tr˙a­ra sem var­veita Ý hjarta sÚr atbur­i og or­ ˙r rß­deild hjßlprŠ­isins og fyrir dj˙pstŠ­an skilning ■eirra ß ■eim andlega raunveruleika sem ■eir upplifa. [2]

« 1. GREIN - VIđ UPPSPRETTULINDIR BĂNARINNAR

2652. Heilagur Andi er hi­ lifandi vatn "sem streymir fram til eilÝfs lÝfs" [3] Ý ■vÝ hjarta sem bi­ur. Hann kennir okkur a­ taka vi­ ■vÝ vi­ uppsprettu ■ess: Kristi. ═ kristnu lÝferni finnast řmsar uppsprettulindir ■ar sem Kristur bÝ­ur eftir okkur til a­ gera okkur kleift a­ drekka af Heil÷gum Anda.

ORđ GUđS

2653. Kirkjan "hvetur kr÷ftuglega og einkum alla ■ß sem eru kristinnar tr˙ar… a­ afla sÚr ■ß "yfirbur­i a­ ■ekkja Krist Jes˙m" me­ reglulegum lestri gu­dˇmlegrar Ritningar .…En ■eim ber einnig a­ minnast ■ess a­ bŠnin ß ßvallt a­ fylgja lestri Heilagrar Ritningar til a­ samtal eigi sÚr sta­ milli Gu­s og manns. ŮvÝ "vi­ t÷lum vi­ hann ■egar vi­ bi­jum, vi­ hlustum ß hann ■egar vi­ lesum hans gu­dˇmlegu or­."" [4]

2654. Me­ umor­un ß Matteusi 7:7 lřsa hinir andlegu skrifarar Ý stuttu mßli innrŠti hjartans sem nŠrist ß or­i Gu­s Ý bŠn: "Leiti­ me­ lestri og ■Úr munu­ finna me­ Ýhugun; knři­ ß me­ andlegri bŠn og fyrir y­ur mun upp loki­ ver­a me­ huglei­slu." [5]

HELGISIđIR KIRKJUNNAR

2655. Erindi Krists og Heilags Anda sem kunngerir, fŠrir til n˙tÝ­ar og mi­lar leyndardˇmi hjßlprŠ­isins Ý sakramentislegum helgisi­um kirkjunnar heldur ßfram Ý ■vÝ hjarta sem bi­ur. Hinir andlegu skrifarar lÝktu stundum hjartanu vi­ altari. BŠnin drekkur helgisi­ina Ý sig og gerir ■ß a­ sÝnum ß me­an og einnig eftir a­ ■eim er loki­. Jafnvel ■egar bŠnin fer fram "Ý leynum," [6] er h˙n ßvallt bŠn kirkjunnar; h˙n er samfÚlag vi­ Heilagan Anda. [7]

GUđDËMLEGU DYGGđIRNAR

2656. Ma­ur gengur til bŠnar ß sama hßtt og til helgisi­anna: gegnum hi­ ■r÷nga hli­ tr˙arinnar. ═ gegnum tßknin um nŠrveru hans er ■a­ ßsjˇna Drottins sem vi­ leitum og ■rßum; ■a­ er Or­ hans sem vi­ viljum heyra og halda.

2657. Heilagur Andi, sem lei­beinir okkur vi­ a­ fara me­ helgisi­ina Ý eftirvŠntingu endurkomu Krists, kennir okkur a­ bi­ja Ý von. BŠn kirkjunnar og persˇnuleg bŠn nŠra vonina Ý okkur og gera ■a­ me­ gagnstŠ­um hŠtti. Sßlmarnir, me­ raunhŠft og margbreytilegt mßl sitt, kenna okkur einkum a­ setja vonina ß Gu­: "╔g hefi sett alla von mÝna ß Drottin, og hann laut ni­ur a­ mÚr og heyr­i kvein mitt." [8] Eins og heilagur Pßll ba­: "Gu­ vonarinnar fylli y­ur ÷llum f÷gnu­i og fri­i Ý tr˙nni, svo a­ ■Úr sÚu­ au­ugir a­ voninni Ý krafti Heilags Anda." [9]

2658. "En vonin bregst oss ekki, ■vÝ a­ kŠrleika Gu­s er ˙thellt Ý hj÷rtum vorum fyrir Heilagan Anda, sem oss er gefinn." [10] BŠnin, mˇtu­ af helgisi­alÝfi, dregur allt inn Ý kŠrleikann sem vi­ erum elsku­ me­ Ý Kristi og ■a­ gerir okkur kleift a­ svara honum me­ ■vÝ a­ elska eins og hann hefur elska­ okkur. KŠrleikurinn er uppspretta bŠnarinnar; hver sem bergir af honum nŠr hßtindi bŠnarinnar. Ůannig kemst sˇknarpresturinn frß Ars a­ or­i: ╔g elska ■ig, ˇ Gu­ minn, og Úg ■rßi ■a­ eitt a­ elska ■ig til sÝ­ustu stundar. ╔g elska ■ig, minn ˇendanlegi indŠli Gu­, og fremur mundi Úg deyja elskandi ■ig en a­ lifa ßn ■ess a­ elska ■ig. ╔g elska ■ig, Drottinn, og s˙ eina nß­ sem Úg bi­ um er a­ elska ■ig a­ eilÝfu .…Gu­ minn, geti tunga mÝn ekki sagt ■a­ ÷llum stundum a­ Úg elski ■ig, vil Úg a­ hjarta mitt endurtaki ■a­ svo lengi sem Úg dreg andann. [11]

"═ DAG"

2659. Vi­ lŠrum a­ bi­ja ß vissum stundum ■egar vi­ hlř­um ß Or­ Drottins og eigum hlutdeild Ý pßskaleyndardˇmi hans, en ß ÷llum stundum Ý atbur­um daglegs lÝfs bř­st Andi hans okkur til a­ bŠnin megi streyma fram. Kennsla Jes˙ um a­ bi­ja til F÷­ur okkar er af sama mei­i og kennsla hans um forsjßna: [12] TÝminn er Ý h÷ndum F÷­urins; ■a­ er n˙, ß lÝ­andi stundu, a­ vi­ eigum fund vi­ hann, ekki Ý gŠr, ekki ß morgun, heldur Ý dag: "Ë a­ ■Úr Ý dag vildu­ heyra raust hans! Her­i­ eigi hj÷rtu y­ar." [13]

2660. BŠnin Ý atbur­um daglegs lÝfs og vi­ ÷ll tŠkifŠri er einn af leyndardˇmum rÝkisins opinbera­ur "smŠlingjum," ■jˇnum Krists og hinum fßtŠku Ý sŠlubo­unum. Ůa­ er rÚtt og gott a­ bi­ja til a­ koma rÝkis fri­ar og rÚttlŠtis megi hafa ßhrif ß gang s÷gunnar en ■a­ er jafn mikilvŠgt a­ almennar a­stŠ­ur daglegs lÝfs njˇti fulltingi bŠnarinnar. BŠnin Ý ÷llum sÝnum ger­um getur veri­ s˙rdeigi­ sem Drottinn lÝkir rÝkinu vi­. [14]

═ STUTTU M┴LI

2661. Me­ lifandi arfleif­ - erfikenningu - kennir Heilagur Andi Ý kirkjunni b÷rnum Gu­s a­ bi­ja.

2662. Or­ Gu­s, helgisi­ir kirkjunnar og dygg­ir tr˙ar, vonar og kŠrleika eru uppspretta bŠnarinnar.

« 2. GREIN - LEIđ BĂNARINNAR

2663. ═ samrŠmi vi­ sÝn s÷gulegu, fÚlagslegu og menningarlegu tengsl leggur hver einst÷k kirkja til vi­ sÝna tr˙u­u tungumßl tr˙arinnar og gerir ■a­ innan marka hinnar lifandi arfleif­ar bŠnarinnar: or­, s÷ngl÷g, hreyfingar og helgimyndir. Kennsluvald kirkjunnar [15] hefur ■a­ hlutverk me­ h÷ndum a­ greina hvort ■essar bŠnalei­ir sÚu Ý samrŠmi vi­ arfleif­ hinnar postullegu tr˙ar; ■a­ er Ý verkahring sßlnahir­a og tr˙arkennara a­ ˙tskřra merkingu ■eirra, ßvallt Ý tengslum vi­ Jes˙m Krist.

BĂN TIL FÍđURINS

2664. Kristinni bŠn er ekki ÷nnur lei­ fŠr en Kristur. Hvort sem bŠn okkar er s÷g­ Ý samfÚlagi vi­ a­ra e­a persˇnulega, upphßtt e­a Ý hljˇ­i, nŠr h˙n einungis til F÷­urins ef vi­ bi­jum "Ý Jes˙ nafni." Ůannig er heilagt manne­li Jes˙ vegurinn sem Heilagur Andi lei­ir okkur eftir til a­ kenna okkur a­ bi­ja til Gu­s F÷­ur vors.

BĂN TIL JES┌

2665. BŠn kirkjunnar, sem nŠrist af Or­i Gu­s og vi­ ■a­ a­ fara me­ helgisi­ina, kennir okkur a­ bi­ja til Drottins Jes˙. Enda ■ˇtt bŠn hennar beinist fyrst og fremst til F÷­urins geymir h˙n Ý allri arfleif­ helgisi­anna řmsar bŠnir sem beint er til Krists. Vissir sßlmar, me­ hli­sjˇn af notkun ■eirra Ý bŠnahaldi kirkjunnar, og Nřja testamenti­ leggja okkur Ý munn og greypa Ý hjarta okkar řmis bŠnaßk÷ll til Krists: Sonur Gu­s, Or­ Gu­s, Drottinn, Frelsari, Lamb Gu­s, Konungur, Elska­i Sonur, Jˇmfr˙arsonur, Gˇ­i hir­irinn, LÝf vort, Ljˇs vort, Von vor, Upprisa vor, Mannanna vinur.…

2666. En eina nafni­ sem geymir allt er nafni­ sem Sonur Gu­s fÚkk vi­ holdtekju sÝna: JES┌S. Nafn Gu­s mega mannlegar varir ekki nefna, en me­ ■vÝ a­ gera mannlegt e­li okkar a­ sÝnu lŠtur Or­ Gu­s ■a­ til okkar ganga og vi­ getum ßkalla­ ■a­: "Jes˙s," "YHWH frelsar." [16] Nafni­ "Jes˙s" inniheldur allt: Gu­ og mann og alla fyrirŠtlun sk÷punarinnar og hjßlprŠ­isins. A­ segja Ý bŠn "Jes˙s" er a­ ßkalla hann, kalla ß hann hi­ innra me­ okkur. Nafn hans er einasta nafni­ sem geymir Ý sÚr ■ß nŠrveru sem ■a­ tßknar. Jes˙s er hinn upprisni og hver sß sem ßkallar nafn hans tekur ß mˇti Syni Gu­s sem elska­i hann og lag­i sjßlfan sig Ý s÷lurnar fyrir hann. [17]

2667. Ůetta einfalda ßkall tr˙arinnar ■rˇa­ist me­ řmsum hŠtti Ý bŠnahef­ Austurs og Vesturs. Venjulegasta forskriftin, arfleif­ andlegu skrifaranna frß SÝnaÝ, Sřrlandi og A■osfjalli, er ßkalli­: "Drottinn Jes˙s Kristur, Sonur Gu­s, miskunna oss syndugum." Ůar sameinast hinn KristsfrŠ­ilegi sßlmur ˙r FilippibrÚfinu 2:6-11 hrˇpi tollheimtumannsins og blinda mannsins sem bß­u um a­ fß a­ sjß ljˇsi­. [18] Me­ ■essari bŠn opnast fyrir hjartanu hversu aumur ma­urinn er og miskunnsemi frelsarans.

2668. ┴kall hins heilaga nafns Jes˙ er einfaldasta lei­in til a­ vera st÷­ugt Ý bŠn. Ůegar ■a­ er sÝfellt endurteki­ af ßrv÷kulu og au­mj˙ku hjarta třnist bŠnin ekki Ý fßnřtri mŠlgi, [19] heldur geymir h˙n or­i­ og ber "ßv÷xt me­ st÷­uglyndi." [20] Ůessi bŠn er m÷guleg "ß ÷llum tÝmum" vegna ■ess a­ h˙n er ekki eitt umhugsunarefni af m÷rgum heldur eina umhugsunarefni­: a­ elska Gu­ sem fj÷rgar og ummyndar hverja ath÷fn Ý Kristi Jes˙.

2669. BŠn kirkjunnar hei­rar og dřrkar hjarta Jes˙ me­ sama hŠtti og h˙n ßkallar hans hßheilaga nafn. H˙n tilbi­ur Or­i­ sem ger­ist hold og hjarta Hans sem vegna kŠrleika sÝns til mannanna leyf­i a­ ■a­ yr­i nÝst syndum okkar. Kristinni bŠn er annt um a­ feta Ý fˇtspor frelsarans og fylgja krossferlinum. Hinar řmsu st÷­ur frß a­setri landsh÷f­ingjans til Golgata og til grafarinnar marka lei­ Jes˙, sem me­ sÝnum helga krossi hefur endurleyst heiminn.

"KOM Ů┌, HELGUR ANDI"

2670. "Enginn getur sagt: "Jes˙s er Drottinn!" nema af Heil÷gum Anda." [21] HvenŠr sem vi­ byrjum a­ bi­ja til Jes˙ er ■a­ Heilagur Andi sem lei­ir okkur bŠnaveginn me­ undangenginni nß­ sinni. ┌r ■vÝ a­ Andinn kennir okkur a­ bi­ja me­ ■vÝ a­ minna okkur ß Krist, hvers vegna Šttum vi­ ekki einnig a­ bi­ja til hans? Ůetta er ßstŠ­a ■ess a­ kirkjan bř­ur okkur a­ leita til Heilags Anda hvern dag, sÚrstaklega vi­ upphaf og lok hverrar mikilvŠgrar athafnar. Ef ekki ber a­ tilbi­ja Andann hvernig getur hann mig gu­dˇmlegan gert vi­ skÝrnina? Og ef hann ß a­ tilbi­ja, Štti hann ekki a­ vera vi­fang sÚrstakrar dřrkunar? [22]

2671. Hin hef­bundna lei­ vi­ a­ ßkalla Heilagan Anda er a­ bi­ja F÷­urinn, fyrir Krist Drottin okkar, a­ hann gefi okkur Andann, huggarann. [23] Jes˙s leggur ßherslu ß a­ ■essi bŠn sÚ ger­ Ý hans nafni og hann gerir ■a­ nßkvŠmlega ß ■eirri stundu ■egar hann lofar a­ gefa Anda sannleikans. [24] En einfaldasta og eindregnasta bŠnin er jafnframt hef­bundin: "Kom ■˙, Helgur Andi," og allar hef­ir helgisi­anna hafa ■rˇa­ hana Ý andstefjum og sßlmum. Kom ■˙, Helgur Andi, og fyll hj÷rtu ■inna tr˙u­u, og tendra Ý ■eim eld kŠrleika ■Ýns. [25] Himneski konungur, Andi huggunar, Andi sannleikans, ■˙ sem ert nŠrverandi alls sta­ar og fyllir allt, au­ur alls hins gˇ­a og uppspretta alls lÝfs, kom ■˙ og tak bˇlfestu Ý oss, hreinsa oss og frelsa, ■˙ sem ert algˇ­ur. [26]

2672. Heilagur Andi, sem me­ smurningu sinni gagntekur alla okkar tilvist, er hinn innri lŠrimeistari kristinnar bŠnar. Hann er hagleikssmi­ur hinnar lifandi bŠnahef­ar. Vissulega eru lei­irnar til bŠna jafnmargar m÷nnunum sem bi­ja en sami Andinn starfar Ý ÷llum og me­ ÷llum. Ůa­ er Ý samfÚlagi Heilags Anda sem kristin bŠn er be­in Ý kirkjunni.

═ SAMF╔LAGI VIđ HINA HEILÍGU MËđUR GUđS

2673. ═ bŠninni sameinar Heilagur Andi okkur persˇnu hins eina Sonar Ý dřrlega ger­u manne­li hans, en ■a­ er Ý gegnum hana og Ý henni a­ sonarbŠn okkar sameinar okkur Ý kirkjunni mˇ­ur Jes˙. [27]

2674. MarÝa gaf sam■ykki sitt Ý tr˙ vi­ bo­unina og vi­hÚlt ■vÝ af festu vi­ fŠtur krossins. Ă sÝ­an er h˙n mˇ­ir brŠ­ra og systra sonar hennar "sem enn eru ß vegfer­ ß j÷r­unni umkringd hŠttum og erfi­leikum." [28] Jes˙s, me­algangarinn eini, er bŠnavegurinn okkar; MarÝa, mˇ­ir hans og mˇ­ir okkar, lei­ir hann fullkomlega Ý ljˇs: H˙n er "vegvÝsirinn" (hodegŠtria), h˙n er sjßlf "tßkni­" um veginn samkvŠmt hef­bundnum helgimyndum ˙r vestri og austri.

2675. Vegna einstaks samstarfs MarÝu vi­ verk Heilags Anda hˇfu kirkjurnar a­ ■rˇa bŠn sÝna til heilagrar Gu­smˇ­ur og var mi­punktur hennar persˇna Krists eins og hann birtist Ý leyndardˇmum sÝnum. ═ ˇtalm÷rgum sßlmum og andstefjum ■ar sem ■essi bŠn er s÷g­ eru ■a­ tveir kaflar sem venjulega skiptast ß: Hinn fyrri "miklar" Drottinn fyrir ■ß "miklu hluti" sem hann ger­i vi­ sÝna smßu ambßtt og, fyrir hennar atbeina, alla menn; [29] hinn sÝ­ari felur mˇ­ur Jes˙ Ý hendur bŠnir og lofgj÷r­ir barna Gu­s vegna ■ess a­ h˙n ■ekkir n˙ manne­li­ sem Sonur Gu­s festi sÚr Ý henni.

2676. Ůessir tv÷f÷ldu bŠnakaflar til MarÝu eru lßtnir Ý ljˇs ß ˇyggjandi hßtt Ý Ave Maria: Heil sÚrt ■˙, MarÝa [e­a Fagna ■˙, MarÝa]: Ůessi bŠn hefst me­ kve­ju GabrÝels engils. Gu­ sjßlfur, fyrir millig÷ngu engils sÝns, heilsar MarÝu. BŠn okkar hefur ■a­ ßrŠ­i a­ endurtaka kve­juna til MarÝu, kve­ju Gu­s, af ■eirri vir­ingu er hann sřndi smŠ­ sinnar au­mj˙ku ambßttar og fagna yfir ■eirri gle­i sem hann finnur Ý henni. [30] Full nß­ar, Drottinn er me­ ■Úr: Ůessi tvŠr setningar ˙r kve­ju engilsins varpa ljˇsi hvor ß a­ra. MarÝa er full nß­ar vegna ■ess a­ Drottinn er me­ henni. Nß­in sem h˙n fyllist er nŠrvera hans sem er uppspretta allrar nß­ar. "Fagna ■˙… dˇttirin Jer˙salem… Drottinn, Gu­ ■inn, er hjß ■Úr." [31] MarÝa, sem Drottinn sjßlfur hefur teki­ sÚr bˇlfestu Ý, er persˇnuger­ dˇtturinnar SÝon, sßttmßls÷rkin, sta­urinn ■ar sem dřr­ Drottins břr. H˙n er "tjaldb˙­ Gu­s me­al mannanna." [32] Full nß­ar er MarÝa a­ ÷llu leyti hans sem tekur sÚr bˇlfestu Ý henni og sem h˙n gefur heiminum. Blessu­ ert ■˙ me­al kvenna og blessa­ur er ßv÷xtur lÝfs ■Ýns, Jes˙s. Eftir kve­ju engilsins gerum vi­ kve­ju ElÝsabetar a­ okkar. "Fyllt Heil÷gum Anda" er ElÝsabet fyrst Ý langri r÷­ kynslˇ­a sem sagt hafa MarÝu "sŠla." [33] "SŠl er h˙n sem tr˙­i… ." [34] MarÝa er "blessu­ me­al kvenna" vegna ■ess a­ h˙n tr˙­i a­ or­ Drottins rŠttust. Fyrir tr˙ sÝna var­ Abraham blessun fyrir allar ŠttkvÝslir jar­arinnar. [35] Fyrir tr˙ sÝna var­ MarÝa mˇ­ir allra tr˙a­ra og fyrir hennar atbeina taka allar ŠttkvÝslir jar­arinnar vi­ honum sem er Gu­s eigin blessun: Jes˙ "ßv÷xtur lÝfs ■Ýns."

2677. Heilaga MarÝa, Gu­s mˇ­ir. ┴samt ElÝsabetu undrumst vi­: "Hva­an kemur mÚr ■etta, a­ mˇ­ir Drottins mÝns kemur til mÝn?" [36] Vegna ■ess a­ MarÝa gefur okkur Jes˙m, son sinn, er h˙n mˇ­ir Gu­s og mˇ­ir okkar; vi­ getum fali­ henni allar okkar ßhyggjur og bˇnir: H˙n bi­ur fyrir okkur eins og h˙n ba­ fyrir sjßlfri sÚr: "Ver­i mÚr eftir or­i ■Ýnu." [37] Me­ ■vÝ a­ treysta henni fyrir bŠnum okkar g÷ngum vi­ me­ henni vilja Gu­s ß h÷nd: "Ver­i ■inn vilji." Bi­ ■˙ fyrir oss syndugum m÷nnum, n˙ og ß dau­astundu vorri. Me­ ■vÝ a­ fß MarÝu til a­ bi­ja fyrir okkur vi­urkennum vi­ a­ vi­ sÚum vola­ir syndarar og vi­ sn˙um okkur til "mˇ­ur miskunnseminnar," hinnar alheil÷gu. Vi­ gefum okkur henni ß h÷nd n˙, Ý dag, ß degi lÝfs okkar. Og traust okkar nŠr lengra ■vÝ n˙ ■egar setjum vi­ "dau­astundu vora" a­ ÷llu leyti Ý hennar hendur. Megi h˙n vera ■ar til sta­ar lÝkt og h˙n ger­i ■egar sonur hennar dˇ ß krossinum. Megi h˙n taka ß mˇti okkur sem mˇ­ir okkar ß ■eirri stundu er vi­ h÷ldum ß brott [38] og lei­a okkur til sonar sÝns, Jes˙, Ý paradÝs.

2678. RˇsakransbŠnin ■rˇa­ist me­ gu­rŠkni mi­alda ß Vesturl÷ndum og hjß al■ř­unni kom h˙n Ý sta­ tÝ­abŠnanna. ═ Austurl÷ndum stendur litanÝan sem nefnist Akathistos og Paraclesis nŠrri kˇrbŠninni Ý břs÷nsku kirkjunum en Ý armensku, koptÝsku og sřrlensku tr˙arhef­inni er fremur kosti­ a­ fara me­ al■ř­lega sßlma e­a s÷ngva sem tileinka­ir eru Gu­smˇ­ur. En Ave Maria, theotokia, sßlmar heilags EfraÝms e­a heilags GregorÝusar frß Nareks, geyma bŠnahef­ sem Ý grundvallaratri­um er hin sama.

2679. MarÝa er hinn fullkomni Orans (bi­jandi), Ýmynd kirkjunnar. Ůegar vi­ bi­jum til hennar fylgjum vi­ me­ henni fast eftir fyrirŠtlun F÷­urins sem sendi Son sinn til a­ frelsa alla menn. LÝkt og hinn elska­i lŠrisveinn f÷gnum vi­ mˇ­ur Jes˙ inn ß heimili okkar [39] ■vÝ h˙n hefur gerst mˇ­ir allra lifenda. Vi­ getum be­i­ me­ henni og til hennar. BŠn kirkjunnar er haldi­ vi­ me­ bŠn MarÝu. H˙n sameinast hennar bŠn Ý von. [40]

═ STUTTU M┴LI

2680. BŠninni er fyrst og fremst beint til F÷­urins; henni mß einnig beina til Jes˙ sÚrstaklega me­ ■vÝ a­ ßkalla hans heilaga nafn: "Drottinn Jes˙s Kristur, Sonur Gu­s, miskunna oss syndugum."

2681. "Enginn getur sagt: "Jes˙s er Drottinn!" nema af Heil÷gum Anda" (1Kor 12:3). Kirkjan bř­ur okkur a­ ßkalla Heilagan Anda sem innri lŠrimeistara kristinnar bŠnar.

2682. Kirkjan bi­ur gjarnan Ý samfÚlagi vi­ MarÝu mey vegna einstaks samstarfs hennar vi­ athafnir Heilags Anda. H˙n vegsamar me­ henni hina miklu hluti sem Drottinn hefur gert fyrir hana og felur henni bŠnir okkar og lofgj÷r­ir.

« 3. GREIN - VEGV═SAR BĂNARINNAR

SKŢ AF VOTTUM

2683. Vottarnir sem hafa fari­ ß undan okkur inn Ý rÝki­, [41] sÚrstaklega ■eir sem kirkjan vi­urkennir sem dřrlinga, eiga hlut Ý hinni lifandi arfleif­ bŠnarinnar me­ ■vÝ fordŠmi sem ■eir gßfu me­ lÝfi sÝnu, me­ ■eim skrifum sem liggja eftir ■ß og me­ bŠnum sÝnum Ý dag. Ůeir huglei­a Gu­, lofsyngja hann og annast st÷­ugt ■ß sem ■eir lßta eftir sig ß j÷r­u. Ůegar ■eir gengu inn til fagna­ar herra sÝns voru ■eir settir "yfir miki­." [42] ┴rna­ur ■eirra er mesta ■jˇnusta ■eirra vi­ fyrirŠtlun Gu­s. Vi­ getum og vi­ eigum a­ leita ßrna­ar ■eirra fyrir okkur og fyrir allan heiminn.

2684. ═ samfÚlagi heilagra hefur andlegt lÝf ■rˇast ß řmsa vegu allt Ý gegnum s÷gu kirknanna. Persˇnuleg nß­argßfa sumra votta sem vitna um kŠrleika Gu­s til mannanna hefur gengi­ a­ erf­um lÝkt og "andi" ElÝa sem fˇr Ý ElÝsa og Ý Jˇhannes skÝrara til a­ lŠrisveinar ■eirra gŠtu fengi­ hlut Ý ■essum sama anda. [43] SÚrstakt andlegt lÝf getur einnig myndast vi­ ■a­ a­ straumar Ý helgisi­um og gu­frŠ­i renna saman og er ■a­ til vitnis um sameiningu tr˙ar vi­ tilteki­ mannlegt umhverfi og s÷gu ■ess. Hinir řmsu skˇlar kristilegs andlegs lÝfs eiga hlut Ý hinni lifandi bŠnahef­ og eru ■eir nau­synlegir vegvÝsar fyrir hina tr˙u­u. ═ sinni fj÷lbreyttu au­leg­ eru ■eir ljˇsbrot hins eina tŠra ljˇss Heilags Anda. Andinn er vissulega b˙sta­ur hinna heil÷gu og hinir heil÷gu eru Andanum sta­ur ■ar sem hann dvelur eins og ß sÝnu eigin heimili ■vÝ ■eir bjˇ­a sjßlfa sig sem b˙sta­ Gu­s og kallast musteri hans. [44]

ŮJËNAR BĂNARINNAR

2685. Fyrsta bŠnauppfrŠ­slan er hjß hinni kristnu fj÷lskyldu. Bygg­ ß sakramenti hjˇnabandsins er fj÷lskyldan "heimiliskirkja" ■ar sem b÷rn Gu­s lŠra a­ bi­ja "sem kirkjan" og a­ sřna ■olgŠ­i Ý bŠninni. SÚrstaklega hjß ungb÷rnum er dagleg fj÷lskyldubŠn fyrsti vitnisbur­urinn um lifandi minni kirkjunnar sem Heilagur Andi vekur upp af ■olinmŠ­i.

2686. VÝg­ir ■jˇnar eru auk ■ess ßbyrgir fyrir ■vÝ a­ brŠ­ur ■eirra og systur Ý Kristi mˇtist Ý bŠninni. Ůjˇnustumenn gˇ­a hir­isins eru vÝg­ir til a­ lei­a ■jˇ­ Gu­s a­ hinu lifandi vatni bŠnarinnar: Or­i Gu­s, helgisi­unum, gu­dˇmlegu lÝfi (lÝfi tr˙ar, vonar og kŠrleika) og "Ý dag" Gu­s vi­ raunhŠfar a­stŠ­ur. [45]

2687. Margt reglufˇlk hefur helga­ allt lÝf sitt bŠninni. Allt frß d÷gum ey­umerkurfe­ranna hafa einsetumenn, munkar og nunnur vari­ tÝma sÝnum Ý a­ lofsyngja Gu­ og leita ßrna­ar fyrir ■jˇ­ hans. Helgu­u lÝfi er ekki hŠgt a­ halda vi­ e­a brei­a ˙t ßn bŠnar; h˙n er ein af hinum lifandi uppsprettum huglei­slu og andlegs lÝfs Ý kirkjunni.

2688. Tr˙frŠ­sla barna, ungs fˇlks og fullor­inna hefur ■a­ a­ markmi­i a­ kenna ■eim a­ Ýhuga Or­ Gu­s Ý persˇnulegri bŠn, i­ka ■a­ Ý helgisi­abŠn og geyma ■a­ ÷llum stundum hi­ innra me­ sÚr til a­ ■a­ megi bera ßv÷xt Ý nřju lÝfi. Tr˙frŠ­slan er einnig rÚttur tÝmi til leggja mat ß og frŠ­ast um almenna gu­rŠkni. [46] A­ lŠra grundvallarbŠnir utanbˇkar er bŠnalÝfinu alger nau­syn en ■a­ er mikilvŠgt a­ a­sto­a nemendur vi­ a­ skilja og njˇta merkingar ■eirra.

2689. BŠnahˇpar, e­a "bŠnaskˇlar," eru Ý dag eitt af tßknunum og ein af uppsprettum endurnřjunar ß bŠninni Ý kirkjunni. Ůa­ er a­ ■vÝ tilskyldu a­ ■eir bergi ˙r sannri lind kristinnar bŠnar. Umhyggja fyrir safna­arsamfÚlagi er Ý kirkjunni tßkn um sanna bŠn.

2690. Heilagur Andi gefur sumum hinna tr˙u­u gjafir speki, tr˙ar og innsŠis sakir ■eirra hagsmuna sem bŠnin er ÷llum (andleg lei­beining). Ůeir karlar og konur sem slÝkt er gefi­ eru sannir ■jˇnar hinnar lifandi bŠnahef­ar. SamkvŠmt heil÷gum Jˇhannesi af krossinum ß sß sem vill vaxa til fullkomleika a­ "gŠta a­ Ý hverjar hendur hann felur sig ■vÝ a­ ■a­ sem meistarinn er ver­ur lŠrisveinninn og ■a­ sem fa­irinn er ver­ur sonurinn." Og ßfram: "Auk ■ess a­ vera lŠr­ur og or­var ß lei­beinandi a­ hafa reynslu.… Ef andlegur lei­beinandi hefur enga reynslu af andlegu lÝfi ver­ur honum ˇm÷gulegt a­ lei­a sßlir til ■ess lÝfs enda ■ˇtt Gu­ kalli ■Šr til ■ess og mun hann ekki einu sinni skilja ■Šr." [47]

HENTUGIR BĂNASTAđIR

2691. Kirkjan, h˙s Gu­s, er tilhlř­ilegur sta­ur til helgisi­abŠna safna­arins. H˙n er einnig umfram allt sta­ur ■ar sem raunveruleg nŠrvera Krists Ý hinu blessa­a sakramenti er tilbe­in. Vir­ing fyrir sannri bŠn rŠ­ur vali ß hentugum st÷­um. - Fyrir persˇnulega bŠn getur ■etta veri­ "bŠnakrˇkur" sem geymir Heilaga Ritningu og Ýkona og ■ar sem hŠgt er a­ vera "Ý leynum" frammi fyrir F÷­urnum. [48] ═ kristinni fj÷lskyldu hl˙ir lÝti­ bŠnh˙s sem ■etta a­ sameiginlegri bŠn.
- ┴ st÷­um sem hafa klaustur er ■a­ k÷llun klausturreglnanna a­ auka ■ßttt÷ku hinna tr˙u­u Ý tÝ­abŠnum og bjˇ­a upp ß nau­synlega einveru til a­ hŠgt sÚ a­ ßstunda persˇnulega bŠn af enn meiri innileika. [49]
- PÝlagrÝmsfer­ir kalla fram jar­neska vegfer­ okkar til himna og eru samkvŠmt venju mj÷g sÚrstakar stundir vi­ endurnřjun ß bŠnalÝfinu. Hjß pÝlagrÝmum sem sŠkjast eftir lifandi vatni eru helgidˇmar sÚrstakir sta­ir til a­ upplifa hvernig ■a­ er a­ bi­ja "sem kirkja" ß ˇlÝkan hßtt.

═ STUTTU M┴LI

2692. BŠn hinnar strÝ­andi kirkju tengist bŠnum dřrlinganna og bi­ur h˙n um ßrna­arbŠnir ■eirra.

2693. Hinir mismunandi skˇlar kristilegs andlegs lÝfs eiga hlut Ý hinni lifandi bŠnahef­ og eru hinu andlega lÝfi dřrmŠtir vegvÝsar.

2694. Hin kristna fj÷lskylda er fyrsti sta­urinn ■ar sem uppfrŠ­sla Ý bŠninni ß sÚr sta­.

2695. VÝg­ir ■jˇnar, helga­ lÝf, tr˙frŠ­sla, bŠnahˇpar og "andleg lei­beining" tryggja a­ a­sto­ er a­ finna Ý kirkjunni vi­ a­ ßstunda bŠnalÝf.

2696. Sta­irnir sem henta best til bŠnai­kunar eru bŠnh˙s fyrir sjßlfan sig e­a alla fj÷lskylduna, klaustur, pÝlagrÝmasta­ir og umfram allt kirkjan sem er rÚtti sta­urinn fyrir helgisi­abŠn safna­arins og umfram allt sta­ur til a­ tilbi­ja evkaristÝuna.

NŠsti kafli


Ëopinber ˙tgßfa © Reynir K. Gu­mundsson ■řddi


  1. DV 8.
  2. Sbr. DV 8.
  3. Jh 4:14.
  4. DV 25; sbr. Fl 3:8; hl. AmbrˇsÝus, De officiis ministrorum 1, 20, 88: PL 16, 50.
  5. Guigo hinn kar■˙ski, Scala Paradisi: PL 40, 998.
  6. Sbr. Mt 6:6.
  7. GILH 9.
  8. Sl 40:2.
  9. Rm 15:13.
  10. Rm 5:5.
  11. Hl. Jˇhannes Vianney, BŠn.
  12. Sbr. Mt 6:11, 34.
  13. Sl 95:7-8.
  14. Sbr. Lk 13:20-21.
  15. Sbr. DV 10.
  16. Sbr. 2M 3:14; 33:19-23; Mt 1:21.
  17. Rm 10:13; P 2:21; 3:15-16; Gl 2:20.
  18. Sbr. Mk 10:46-52; Lk 18:13.
  19. Sbr. Mt 6:7.
  20. Sbr. Lk 8:15.
  21. 1Kor 12:3.
  22. Hl. GregorÝus frß Nazianzus, Oratio, 31, 28: PG 36, 165.
  23. Sbr. Lk 11:13.
  24. Sbr. Jh 14:17; 15:26; 16:13.
  25. Rˇmversk-ka■ˇlsk messubˇk, sekvensÝa hvÝtasunnunnar.
  26. Břsanskir helgisi­ir, aftans÷ngur hvÝtasunnunnar, Troparion.
  27. Sbr. P 1:14.
  28. LG 62.
  29. Sbr. Lk 1:46-55.
  30. Sbr. Lk 1:48; Sf 3:17b
  31. Sf 3:14, 17a.
  32. Opb 21:3.
  33. Lk 1:41, 48.
  34. Lk 1:45.
  35. Sbr. 1M 12:3.
  36. Lk 1:43.
  37. Lk 1:38.
  38. Sbr. Jh 19:27.
  39. Sbr. Jh 19:27.
  40. Sbr. LG 68-69.
  41. Sbr. Heb 12:1.
  42. Sbr. Mt 25:21.
  43. Sbr. 2Kon 2:9; Lk 1:17; PC 2.
  44. Hl. BasilÝus, De Spiritu Sancto, 26, 62: PG 32, 184.
  45. Sbr. PO 4-6.
  46. Sbr. CT 54.
  47. Hl. Jˇhannes af krossinum, Hinn lifandi logi kŠrleikans, 3. og 30. erindi ˙r The Collected Works of St. John of the Cross, ritstj. K. Kavanaugh OCD og O. Rodriguez OCD (Washington DC: Institute of Carmelite Studies, 1979), 621.
  48. Sbr. Mt 6:6.
  49. Sbr. PC 7.