Stella Maris

Maríukirkja

 

Trúfræðslurit Kaþólsku Kirkjunnar

 

 

FJÓRÐI HLUTI: KRISTIN BÆN

FYRSTI ÞÁTTUR - BÆNIN Í HINU KRISTILEGA LÍFI

2558. "Mikill er leyndardómur trúarinnar!" Kirkjan játar þennan leyndardóm í postullegu trúarjátningunni (1. hluti) og hefur hann um hönd í hinum sakramentislegu helgisiðum (2. hluti) til að líf hinna trúuðu megi samlagast Kristi í Heilögum Anda til dýrðar Guði Föður (3. hluti). Þessi leyndardómur krefst þess að þeir trúi á hann sem trúaðir eru, að þeir hafi hann um hönd og lifi í samræmi við hann í frjóu og persónulegu sambandi hið hinn sanna og lifanda Guð. Þetta samband er bænin.

HVAÐ ER BÆN?

Hjá mér er bænin ólga hjartans; hún er lítið augnaráð upp til himins, hún er kall um viðurkenningu og kærleika jafnt í þrengingum sem gleði. [1]

BÆNIN SEM GJÖF GUÐS

2559. "Bæn er að hefja hug og hjarta móti Guði eða að óska góðra hluta frá honum." [2] Hvaðan tölum við þegar við biðjum? Af hæðum hroka okkar og vilja eða "úr djúpi" hins auðmjúka og sundurmarða hjarta? [3] Hann sem auðmýkir sig verður upp hafinn; [4] auðmýktin er grundvöllur bænarinnar. Einungis þegar við viðurkennum auðmjúklega að "vér vitum ekki hvers vér eigum að biðja eins og ber," [5] verðum við tilbúin að meðtaka gjöfina sem bænin er. "Maðurinn er betlari frammi fyrir Guði." [6]

2560. "Ef þú þekktir gjöf Guðs!" [7] Undur bænarinnar opinberast við brunninn þar sem við komum til að sækja vatn: Þar kemur Kristur til fundar við hvern mann. Hann er fyrri til að leita okkur uppi og biður okkur að gefa sér að drekka. Jesúm þyrstir; beiðni hans rís upp úr djúpum Guðs sem þráir okkur. Hvort sem við vitum það eða ekki leiðir bænin saman þorsta Guðs og okkar. Guð þyrstir eftir því að okkur þyrsti eftir honum. [8]

2561. "Þá mundir þú biðja hann og hann gæfi þér lifandi vatn." [9] Þegar við biðjum um eitthvað er það þverstæðukennt svar, svar við hrópi hins lifanda Guðs: "Þeir hafa yfirgefið mig, uppsprettu hins lifandi vatns, til þess að grafa sér brunna, brunna með sprungum sem ekki halda vatni." [10] Bænin er svar trúarinnar við fríu fyrirheiti um hjálpræði og einnig svar kærleikans við þorsta Sonarins eina. [11]

BÆNIN SEM SÁTTMÁLI

2562. Hvaðan kemur bænin? Hvort sem bænin er látin í ljós í orði eða verki er það allur maðurinn sem biður. En þegar Ritningin á að nefna hvaðan bænin sprettur talar hún stundum um sálina eða andann en oftast um hjartað (rösklega þúsund skipti). Samkvæmt Ritningunni er það hjartað sem biður. Ef hjarta okkar er fjarlægt Guði, verða bænarorðin til einskis.

2563. Hjartað er bústaðurinn þar sem ég er, þar sem ég bý. Í semískri eða biblíulegri túlkun er hjartað staðurinn þar sem ég "dreg mig í hlé." Hjartað er okkar huldi miðpunktur þar sem skynsemi okkar og annarra hefur engin ítök. Einungis Andi Guðs getur mælt dýptir mannlegs hjarta og þekkt það til fulls. Hjartað er staður þar sem ákvarðanir eru teknar, dýpri en sálrænar tilhneigingar okkar. Það er staður sannleikans þar sem við veljum milli lífs og dauða. Það er staður samskipta vegna þess að sem ímynd Guðs höfum við tengsl: það er sáttmálsstaður.

2564. Kristin bæn er sáttmálasamband milli Guðs og manns í Kristi. Hún er athöfn Guðs og manns; hún sprettur fram af Heilögum Anda og fram af okkur sjálfum. Hún beinist öll til Föðurins í einingu við mannlegan vilja Sonar Guðs sem gerðist maður.

BÆNIN SEM SAMFÉLAG

2565. Í nýja sáttmálanum er bænin lifandi samband Guðs barna við Föður sinn sem er óendanlega góður, við Son hans, Jesúm Krist, og við hinn Heilaga Anda. Náð himnaríkis er "eining allrar hinna heilögu og hátignu þrenningar við allan hinn mannlega anda." [12] Bænalífið er því sú venja að vera nærverandi við þríheilagan Guð og eiga samfélag við hann. Þetta samfélag lífs er ávallt mögulegt vegna þess að fyrir skírnina erum við þegar í einingu við Krist. [13] Bænin er kristin að því leyti sem hún sé í samfélagi við Krist og nái til gjörvallrar kirkjunnar, sem er líkami hans. Umfang hennar er umfang kærleika Krists. [14]

Næsti kafli

Óopinber útgáfa © Reynir K. Guðmundsson þýddi

  1. Hl. Teresa frá Lisieux, Manuscrits autobiographiques, C 25r.
  2. Hl. Jóhannes frá Damaskus, De fide orth. 3, 24: PG 94, 1089C.
  3. Sl 130:1.
  4. Sbr. Lk 18:9-14.
  5. Rm 8:26.
  6. Hl. Ágústínus, Sermo 56, 6, 9: PL 38, 381.
  7. Jh 4:10.
  8. Sbr. hl. Ágústínus, De diversis quaestionibus octoginta tribus 64, 4: PL 40, 56.
  9. Jh 4:10.
  10. Jer 2:13.
  11. Sbr. Jh 7:37-39; 19:28; Jes 12:3; 51:1; Sk 12:10; 13:1.
  12. Hl. Gregoríus frá Nazianzus, Oratio, 16, 9: PG 35, 945.
  13. Sbr. Rm 6:5.
  14. Sbr. Ef 3:18-21.