Stella Maris

Marķukirkja

 

Trśfręšslurit Kažólsku Kirkjunnar

 

 

ŽRIŠJI HLUTI: LĶF Ķ KRISTI

FYRSTI ŽĮTTUR: KÖLLUN MANNSINS - LĶF Ķ ANDANUM

ŽRIŠJI KAFLI: HJĮLPRĘŠI GUŠS - LÖGMĮLIŠ OG NĮŠIN

1949. Mašurinn sem kallašur er til sęlu en sęršur af syndinni žarf į hjįlpręši Gušs aš halda. Gušdómleg hjįlp kemur til hans ķ Kristi ķ gegnum lögmįliš sem leišbeinir honum og nįšina sem styrkir hann:

Vinniš nś aš sįluhjįlp yšar meš ugg og ótta; žvķ aš žaš er Guš, sem verkar ķ yšur bęši aš vilja og framkvęma sér til velžóknunar. [1]

« 1. GREIN - SIŠALÖGMĮLIŠ

1950. Sišalögmįliš er verk hinnar gušdómlegu speki. Biblķulega merkingu žess mį skilgreina sem föšurlega handleišslu, uppeldisfręši Gušs. Žaš segir manninum til um leiširnar, reglurnar um breytni sem leiša til hinnar fyrirheitnu sęlu; žaš bannar leišir illskunnar sem snżr manninum frį Guši og kęrleika hans. Žaš er afdrįttarlaust ķ bošum sķnum en jafnframt elskandi ķ fyrirheitum sķnum.

1951. Lög eru reglur um atferli, lögfest af réttu yfirvaldi meš almannaheill ķ huga. Sišalögmįliš byggist į skynsamri skipan mešal skapašra vera sem mįttur, speki og gęska skaparans hafa sett žeim til heilla og til aš žjóna endanlegu takmarki žeirra. Öll lög hafa fyrsta og endanlegan sannleika sinn ķ hinu eilķfa lögmįli. Lög eru bošuš og sett af skynsemi sem hluttaka ķ forsjį hins lifanda Gušs, skapara og endurlausnara alls. "Slķk tilhögun skynseminnar er kölluš lög." [2] Einn mešal allra lifandi vera getur mašurinn stęrt sig af žvķ aš vera talinn žess veršur aš meštaka lög frį Guši: Sköpuš vera sem gędd er skynsemi, hefur getu til aš skilja og dęma, og į aš stjórna atferli sķnu meš žvķ aš nota frelsi sitt og skynsemi ķ hlżšni viš hann sem hefur gefiš honum allt. [3]

1952. Sišalögmįliš er sett fram meš mismunandi hętti sem tengist innbyršis: Eilķft lögmįl sem ķ Guši er uppspretta allra laga; nįttśrulögmįl; opinberaš lögmįl sem samanstendur af gamla lögmįlinu og nżja lögmįlinu eša lögmįli fagnašarbošskaparins; og aš lokum borgaraleg lög og kirkjuréttur.

1953. Sišalögmįliš hefur ķ Kristi fyllingu sķna og einingu. Jesśs Kristur er ķ persónu sinni leiš fullkomleikans. Hann er endir lögmįlsins žvķ einungis hann kennir og veitir réttlęti Gušs: "En Kristur er endalok lögmįlsins svo aš nś réttlętist sérhver sį sem trśir." [4]

I. NĮTTŚRULÖGMĮLIŠ

1954. Mašurinn į hlutdeild ķ speki og gęsku skaparans sem gefur honum aš vera herra eigin athafna og aš stjórna sér sjįlfum meš hiš sanna og góša aš augnamiši. Nįttśrulögmįliš lętur ķ ljós hina upprunalegu sišgęšisvitund sem gerir manninum kleift aš greina af skynsemi hiš góša og hiš illa, sannleikann og lygina: Nįttśrulögmįliš er skrifaš og greypt ķ sįl hvers manns žvķ aš žaš er mannleg skynsemi sem bżšur honum aš breyta vel og bannar honum aš syndga… En žessi boš og bönn mannlegrar skynsemi geta žó ekki haft lagagildi nema aš svo miklu leyti sem žau eru rödd og tślkur ęšri skynsemi sem hugur okkar og frelsi verša aš lśta. [5]

1955. Hin "gušdómlegu og nįttśrulegu" lög6 sżna manninum leišina sem hann veršur aš fara til aš gera hiš góša og nį takmarki sķnu. Nįttśrulögmįliš tilgreinir fyrstu og naušsynlegustu reglurnar sem stżra sišferšilegu lķferni. Žar ręšur löngunin eftir Guši og hlżšni viš hann sem er uppspretta og dómari alls žess sem er gott, og einnig sś skynjun aš ašrir menn séu jafningjar manns. Grundvallarboš žess koma fram ķ bošoršunum tķu. Žetta lögmįl kallast "nįttśrlegt" en vķsar ekki ķ nįttśru óskynsamra vera heldur til žess aš skynsemin sem kunngerir žaš er eiginleg mannlegri nįttśru: Hvar žį eru žessar reglur skrifašar ef ekki ķ žį bók ljóssins sem viš köllum sannleika? Žar gefur į aš lķta öll réttlįt lög uppskrifuš; žašan fer lögmįliš ķ hjarta mannsins sem uppfyllir réttlętiš, ekki žannig aš žaš flytjist žangaš heldur setur žaš stimpil sinn į žaš lķkt og innsigli hrings sem fer į vax įn žess aš yfirgefa hringinn. [7] Nįttśrulögmįliš er ekkert annaš en skilningsljósiš sem Guš hefur sett ķ okkur; meš žvķ vitum viš hvaš viš eigum aš gera og hvaš viš eigum aš foršast. Guš gaf okkur žetta ljós eša lögmįl viš sköpunina. [8]

1956. Nįttśrulögmįliš sem er nęrverandi ķ hjarta hvers manns og stofnaš af skynseminni er algilt ķ bošum sķnum og allir menn eru settir undir stjórn žess. Žaš lętur ķ ljós tign persónunnar og įkvaršar grundvöllinn aš undirstöšuréttindum hennar og skyldum: Žvķ til er sannarlegt lögmįl: rétt skynsemi. Žaš er ķ samręmi viš nįttśruna, finnst mešal allra manna og er óumbreytanlegt og eilķft; tilskipanir žess kveša į um skyldur; bönn žess koma ķ veg fyrir misgerš… Žaš er vanhelgun aš setja andstętt lögmįl žess ķ staš; bannaš er aš lįta hjį lķša aš koma ķ verk svo miklu sem einu įkvęši žess; enginn getur fullkomlega ógilt žaš. [9]

1957. Beita mį nįttśrulögmįlinu meš ólķkum hętti; žaš getur krafist ķhugunar žar sem litiš er til margvķslegra lķfsskilyrša allt eftir stöšum, tķma og kringumstęšum. Žrįtt fyrir žaš er nįttśrulögmįliš regla mešal ólķkra menningarheima sem samtengir mennina og setur žeim sameiginlegar lķfsreglur sem hafnar eru yfir óhjįkvęmilegan mismun žeirra į milli.

1958. Nįttśrulögmįliš er óumbreytanlegt og varanlegt allt ķ gegnum breytileika sögunnar [10] žaš bżr viš stöšuga breytingu hugmynda og siša og styšur framžróun žeirra. Reglurnar sem lįta žaš ķ ljós eru eftir sem įšur efnislega gild. Jafnvel žegar sjįlfum grundvelli žess er hafnaš veršur žvķ ekki eytt eša žaš fjarlęgt śr hjarta mannsins. Žaš birtist įvallt aftur ķ lķfi einstaklinga og samfélaga: Žjófnaši er vissulega refsaš af lögum žķnum, Drottinn minn, og af žvķ lögmįli sem letraš er ķ mannlegt hjarta, lögmįlinu sem jafnvel ranglętiš nęr ekki aš afmį. [11]

1959. Nįttśrulögmįliš, skaparans góša verk, leggur hinn trausta grunn sem mašurinn getur notaš til aš setja saman sišferšisreglur sem leišbeina honum ķ vali hans. Žaš er einnig ómissandi sišferšisgrunnur viš byggingu į mannlegu samfélagi. Aš lokum veitir žaš naušsynlegan grunn aš borgaralegum lögum sem byggja į žvķ, annašhvort meš rękilegri ķhugun žar sem komist er aš nišurstöšu eftir grunnreglum nįttśrulögmįlsins eša meš raunhęfri og lagalegri višbót viš žaš.

1960. Ekki er öllum žegar ķ staš skżr boš nįttśrulögmįlsins. Viš nśverandi įstand žarf syndugur mašur nįš og opinberun til aš sišferšilegur og trśarlegur sannleikur verši žekktur "af öllum įn vandręša, af algerri vissu og įn villu." [12] Nįttśrulögmįliš setur opinberušu lögmįli og nįšinni grunn geršan af Guši og sem samrżmist verki Andans.

II. GAMLA LÖGMĮLIŠ

1961. Guš, skapari okkar og endurleysari, śtvaldi sjįlfur Ķsrael til aš vera hans žjóš. Hann opinberaši henni lögmįl sitt og bjó hana žannig undir komu Krists. Lögmįl Móse lętur ķ ljós mörg sannindi sem eiga greiša leiš aš skynseminni. Žaš er innan ramma sįttmįlans um hjįlpręšiš sem žau eru tilgreind og stašfest.

1962. Gamla lögmįliš er fyrsti įfangi opinberašs lögmįls. Sišferšileg įkvęši žess eru dregin saman ķ bošoršunum tķu. Boš tķyršanna leggja grunninn aš köllun mannsins sem skapašur er ķ mynd Gušs; žau banna žaš sem strķšir gegn kęrleikanum til Gušs og nįungans og bjóša žaš sem kęrleikanum er allra naušsynlegast. Tķyršin eru ljós sem standa samvisku hvers manns til boša svo aš hann fįi žekkt kall Gušs og veg hans og geti varist hinu illa: Guš skrifaši į töflur lögmįlsins žaš sem menn lįsu ekki ķ hjarta sķnu. [13]

1963. Samkvęmt kristinni trśarhefš er lögmįliš heilagt, andlegt og gott [14] en samt ófullkomiš. Lķkt og "tyftari" [15] sżnir žaš hvaš ber aš gera en gefur sjįlft ekki styrk og nįš Heilags Anda til aš uppfylla žaš. Vegna syndarinnar, sem žaš getur ekki fjarlęgt, heldur žaš įfram aš vera lögmįl įnaušar. Samkvęmt heilögum Pįli er sérstakt hlutverk žess aš fordęma og varpa ljósi į synd sem veldur "lögmįli girndarinnar" ķ mannlegu hjarta. [16] En lögmįliš er eftir sem įšur fyrsti įfanginn į leiš til rķkis Gušs. Žaš undirbżr og mótar hina śtvöldu žjóš og hvern kristinn mann til aš taka sinnaskiptum og trśa į Guš frelsarann. Kennsla žess varir um eilķfš lķkt og Orš Gušs.

1964. Gamla lögmįliš er undirbśningur fyrir fagnašarbošskapinn. "Lögmįliš er spįdómur og kennslufręši um žaš sem koma skal." [17] Žaš segir fyrir um og bošar verkiš sem frelsar frį synd og uppfyllist ķ Kristi; žaš geymir myndir, "letur" og tįkn fyrir Nżja testamentinu aš lżsa lķfinu samkvęmt Andanum. Aš lokum fullnast lögmįliš meš kennslu spekiritanna og spįmannanna sem beinir žvķ ķ įtt aš nżja sįttmįlanum og himnarķki. Til var…undir gamla sįttmįlanum fólk sem hafši til aš bera kęrleika og nįš hins Heilaga Anda og žrįši umfram allt andleg og eilķf fyrirheit en meš žvķ heyrši žaš til hinu nżja lögmįli. Öndvert viš žaš finnast holdlegir menn undir nżja sįttmįlanum sem enn eru langt frį fullkomleika nżja lögmįlsins. Til aš hvetja žį til dyggšugra verka hefur reynst naušsynlegt, jafnvel undir nżja sįttmįlanum, aš vekja ótta viš refsingu og gefa viss stundleg fyrirheit. Ķ öllu falli, jafnvel žótt gamla lögmįliš bošaši kęrleika, gaf žaš ekki hinn Heilaga Anda en fyrir hann er "kęrleika Gušs śthellt ķ hjörtum vorum." [18]

III. NŻJA LÖGMĮLIŠ EŠA LÖGMĮL FAGNAŠARBOŠSKAPARINS

1965. Nżja lögmįliš eša lögmįl fagnašarbošskaparins er fullkomnun hér į jöršu į gušdómlegu lögmįli, nįttśrulegu og opinberušu. Žaš er verk Krists og birtist einkum ķ fjallręšunni. Žaš er einnig verk Heilags Anda en fyrir hann veršur žaš aš innra lögmįli kęrleikans: "Ég mun gjöra nżjan sįttmįla viš hśs Ķsraels….Ég mun leggja lög mķn ķ hugskot žeirra og rita žau į hjörtu žeirra. Ég mun vera Guš žeirra, og žeir munu vera lżšur minn." [19]

1966. Nżja lögmįliš er nįš Heilags Anda sem gefin er hinum trśušu fyrir trś į Krist. Žaš starfar eftir leišum kęrleikans; žaš notar fjallręšuna til aš kenna okkur hvaš ber aš gera og sakramentin til aš veita okkur nįšina til aš framkvęma žaš: Hann sem hugleišir af trygglyndi og skarpskyggni ręšuna sem Drottinn gaf į fjallinu og lesa mį ķ gušspjalli heilags Matteusar, mun efalaust finna žar…hina fullkomnu leiš til kristilegs lķfernis…. Žessi ręša geymir…öll žau boš sem naušsynleg eru til aš móta sitt eigiš lķf. [20]

1967. Lögmįl fagnašarbošskaparins "uppfyllir," hreinsar og nęr lengra en gamla lögmįliš og leišir žaš til fullkomnunar sinnar. [21] Ķ sęlubošunum uppfyllir nżja lögmįliš hin gušdómlegu fyrirheit meš žvķ aš upphefja žau og beina žeim til "himnarķkis." Lögmįliš beinist aš žeim sem fśsir eru til aš veita vištöku žessari nżju von ķ trś - hinum fįtęku, aušmjśku, bįgstöddu, hjartahreinu, žeim sem ofsóttir eru vegna Krists - en žaš markar óvęntar leišir rķkisins.

1968. Lögmįl fagnašarbošskaparins uppfyllir bošorš lögmįlsins. Fjallręša Drottins afnemur alls ekki eša dregur śr sišferšisbošum gamla lögmįlsins; hśn dregur fram dulda eiginleika žess og lętur nżjar kröfur birtast ķ žeim: hśn opinberar allan gušdómlegan og mannlegan sannleika žeirra. Hśn bętir ekki viš nżjum ytri bošum heldur tekur til viš aš umskapa hjartaš, rót mannlegra athafna, žar sem mašurinn velur milli žess sem er hreint og óhreint, [22] žar sem trś von og kęrleikur myndast og meš žeim hinar dyggširnar. Fagnašabošskapurinn fęrir žannig lögmįliš til fullnustu sinnar meš žvķ aš lķkja eftir fullkomnun hins himneska Föšur, meš žvķ aš fyrirgefa óvinum sķnum og bišja fyrir ofsóknarmönnum sķnum ķ lķkingu viš hina gušdómlegu góšvild. [23]

1969. Nżja lögmįliš įstundar trśarverkin: Ölmusur, bęnir og föstur sem beint er til "Föšurins sem sér ķ leynum" andstętt lönguninni um aš vera "mönnum til sżnis." [24] Bęn žess er Faširvoriš. [25]

1970. Lögmįl fagnašarbošskaparins krefst žess af okkur aš viš tökum ótvķręša afstöšu til hinna "tveggja vega" og aš viš breytum ķ samręmi viš orš Drottins. [26] Žaš mį draga saman ķ hinni gullnu reglu: "Allt sem žér viljiš, aš ašrir menn gjöri yšur, žaš skuluš žér og žeim gjöra. Žetta er lögmįliš og spįmennirnir." [27] Allt lögmįl fagnašarbošskaparins er fališ ķ hinu "nżja bošorši" Jesś aš elska hver annan eins og hann hefur elskaš okkur. [28]

1971. Viš fjallręšu Drottins er tilhlżšilegt aš bęta postullegum sišalęrdómi eins og Rómverjabréfinu 12-15, fyrra Korintubréfinu 12-13, Kólossubréfinu 3-4, Efesusbréfinu 4-5, o.s.frv. Meš postullegu valdi lętur žessi sišalęrdómur kennslu Drottins ganga aš erfšum, sérstaklega meš kynningu į dyggšunum sem spretta af trś į Krist, og kęrleikurinn fjörgar, hann sem er fremsta gjöf Heilags Anda. "Elskan sé flęršarlaus…. Sżniš hver öšrum bróšurkęrleika og įstśš…. Veriš glašir ķ voninni, žolinmóšir ķ žjįningunni og stašfastir ķ bęninni. Takiš žįtt ķ žörfum heilagra, stundiš gestrisni." [29] Žessi sišalęrdómur kennir okkur einnig hvernig viš eigum aš bregšast viš samviskumįlum ķ ljósi sambands okkar viš Krist og kirkjuna. [30]

1972. Nżja lögmįliš er kallaš lögmįl kęrleikans vegna žess aš žaš fęr okkur til aš breyta af kęrleika sem Heilagur Andi innrętir fremur en aš žaš sé gert af hręšslu; lögmįl nįšarinnar vegna žess aš žaš veitir kraft nįšarinnar til verka eftir leišum trśarinnar og sakramentanna; lögmįl frelsisins vegna žess aš žaš frelsar okkur undan formvenjum og löghlżšni viš gamla lögmįliš, fęr okkur til aš bregšast ósjįlfrįtt viš hvatningu kęrleikans og leišir okkur frį žvķ aš vera žjónn sem "veit ekki, hvaš herra hans gjörir" til žess aš vera vinur Krists - "žvķ ég hef kunngjört yšur allt sem ég heyrši af Föšur mķnum" - eša jafnvel til aš vera sonur og erfingi. [31]

1973. Auk boša sinna geymir nżja lögmįliš einnig hin evangelķsku heilręši. Hefšbundin skil milli bošorša Gušs og evangelķsku heilręšanna eru sett ķ tengslum viš kęrleikann, viš fullkomnun kristilegs lķfernis. Bošin eiga aš brottnema allt žaš sem er ósamrżmanlegt kęrleikanum. Tilgangur heilręšanna er aš brottnema allt žaš sem getur hindraš žróun kęrleikans enda žótt žaš strķši ekki gegn honum. [32]

1974. Evangelķsku heilręšin lįta ķ ljós hina lifandi fullnustu kęrleikans sem aldrei sęttir sig viš aš fį ekki aš gefa enn meir. Žau bera vott um lķfsžrótt hans og leiša ķ ljós andlegan vilja okkar. Fullnusta nżja lögmįlsins felst ķ meginatrišum ķ kęrleika til Gušs og nįungans. Heilręšin vķsa į beinni leišir, skjótari śrręši, og žau ber aš iška ķ samręmi viš köllun hvers og eins: [Guš] vill ekki aš hver mašur haldi öll heilręšin heldur einungis žau sem eru viš hęfi einstökum mönnum, tķmum, kostum og getu, allt eftir žvķ sem kęrleikurinn krefst; žvķ žaš er kęrleikurinn, drottnari allra dyggša, allra bošorša, allra heilręša, jį, allra lögmįla og kristinna verka, sem rašar žeim eftir stöšu žeirra, röš, tķma og gildi. [33]

Ķ STUTTU MĮLI

1975. Samkvęmt Ritningunni er lögmįliš föšurleg handleišsla Gušs sem segir manninum til um leiširnar sem vķsa į hina fyrirheitnu sęlu og bannar leišir illskunnar.

1976. "Lög eru tilhögun skynseminnar sett ķ žįgu almannaheilla og kunngerš af honum sem veitir samfélaginu forstöšu" (Hl. Tómas frį Akvķnó, STh I-II, 90, 4).

1977. Kristur er endir lögmįlsins (sbr. Rm 10:4); hann einn kennir og veitir réttlęti Gušs.

1978. Nįttśrulögmįliš er hlutdeild mannsins, sem geršur er ķ mynd skapara sķns, ķ speki og gęsku Gušs. Žaš lętur ķ ljós tign hinnar mannlegu persónu og er grundvöllurinn aš undirstöšuréttindum hans og skyldum.

1979. Nįttśrulögmįliš er óumbreytanlegt og varanlegt allt ķ gegnum söguna. Reglurnar sem lįta žaš ķ ljós halda efnislegu gildi sķnu. Žaš er naušsynlegur grunnur viš setningu sišareglna og borgaralegra laga.

1980. Gamla lögmįliš er fyrsti įfangi opinberašs lögmįls. Sišferšileg įkvęši žess eru dregin saman ķ bošoršunum tķu.

1981. Lögmįl Móse geymir mörg sannindi sem hafa greišan ašgang aš skynseminni. Guš opinberaši lögmįliš žvķ menn lįsu žaš ekki ķ hjarta sķnu.

1982. Gamla lögmįliš er undirbśningur aš fagnašarbošskapnum.

1983. Nżja lögmįliš er nįš Heilags Anda meštekiš af trś ķ Kristi og starfar žaš fyrir kęrleikann. Tjįningu žess er umfram allt aš finna ķ fjallręšu Drottins og meš sakramentunum mišlar žaš okkur nįšinni.

1984. Lögmįl fagnašarbošskaparins uppfyllir og nęr lengra en gamla lögmįliš og leišir žaš til fullkomnunar sinnar: Til fyrirheita žess fyrir sęluboš himnarķkis, til bošorša žess meš umsköpun hjartans, rótar mannlegra athafna.

1985. Nżja lögmįliš er lögmįl kęrleika, lögmįl nįšar og lögmįl frelsis.

1986. Fyrir utan boš sķn geymir nżja lögmįliš evangelķsku heilręšin. "Heilagleiki kirkjunnar eflist einnig į sérstakan hįtt meš margžęttum heilręšum sem Drottinn gefur lęrisveinum sķnum til eftirbreytni ķ gušspjallinu" (LG 42 § 2).

« 2. GREIN - NĮŠ OG RÉTTLĘTING

I. RÉTTLĘTING

1987. Nįš Heilags Anda hefur mįttinn til aš réttlęta okkur, žaš er, aš hreinsa okkur af syndum okkar og gefa okkur "réttlęti Gušs fyrir trś į Jesśm Krist" og fyrir skķrnina: [34] Ef vér erum meš Kristi dįnir, trśum vér žvķ, aš vér og munum meš honum lifa. Vér vitum aš Kristur, upp vakinn frį daušum, deyr ekki framar. Daušinn drottnar ekki lengur yfir honum. Meš dauša sķnum dó hann syndinni ķ eitt skipti fyrir öll, en meš lķfi sķnu lifir hann Guši. Žannig skuluš žér lķka įlķta yšur sjįlfa vera dauša syndinni, en lifandi Guši ķ Kristi Jesś. [35]

1988. Fyrir mįtt Heilags Anda eigum viš hlut ķ pķslum Krists meš žvķ aš deyja syndinni og ķ upprisu hans meš žvķ aš fęšast til nżs lķfs; viš erum limir į lķkama hans sem er kirkjan, greinar gręddar į vinvišinn sem er hann sjįlfur: [36] [Guš] gaf sig okkur fyrir Anda sinn. Meš hlutdeild ķ Andanum fįum viš hlut ķ hinu gušdómlega ešli…. Žvķ eru žeir gušdómlegir geršir sem Andinn dvelur ķ. [37]

1989. Fyrsta verk nįšar Heilags Anda er aš valda sinnaskiptum, koma réttlętingu til leišar ķ samręmi viš yfirlżsingu Jesś ķ upphafi fagnašarbošskaparins: "Gjöriš išrun, himnarķki er ķ nįnd." [38] Hręršur af nįš leitar mašurinn til Gušs, snżr baki viš syndinni og fęr žannig fyrirgefningu og réttlętingu frį upphęšum. "Réttlęting er ekki einungis lausn frį syndum heldur einnig helgun og endurnżjun į hinum innra manni." [39]

1990. Réttlętingin losar manninn viš syndina sem stendur ķ mótsögn viš kęrleikann til Gušs og hreinsar hjarta hans af henni. Réttlęting fylgir eftir miskunnsömu frumkvęši Gušs aš bjóša fyrirgefningu. Hśn sęttir manninn viš Guš. Hśn frelsar śr žeirri įnauš aš syndga og hśn gręšir.

1991. Réttlętingin žżšir jafnframt aš taka viš réttlęti Gušs fyrir trś į Jesśm Krist. Réttlęti žżšir hér rįšvendni hins gušdómlega kęrleika. Meš réttlętingu śthellist trś, von og kęrleikur ķ hjarta okkar og okkur veršur gefiš aš hlżša vilja Gušs.

1992. Réttlętingin var įunnin okkur meš pķslum Krists sem gaf sjįlfan sig į krossinum sem lifandi fórnarlamb, heilög og Guši velžóknanleg fórn. Blóš hans er verkfęri til frišžęgingar į syndum allra manna. Réttlęting veitist ķ skķrninni, sakramenti trśarinnar. Hśn samlagar okkur réttlęti Gušs sem réttlętir okkur hiš innra meš krafti miskunnar sinnar. Tilgangur hennar er dżrš Gušs og Krists og gjöf eilķfs lķfs: [40] En nś hefur réttlęti Gušs, sem lögmįliš og spįmennirnir vitna um, veriš opinberaš įn lögmįls. Žaš er: Réttlęti Gušs fyrir trś į Jesśm Krist öllum žeim til handa, sem trśa. Hér er enginn greinarmunur: Allir hafa syndgaš og skortir Gušs dżrš, og žeir réttlętast įn veršskuldunar af nįš hans fyrir endurlausnina, sem er ķ Kristi Jesś. Guš setti hann fram, aš hann meš blóši sķnu vęri sįttarfórn žeim sem trśa. Žannig sżndi Guš réttlęti sitt, žvķ aš hann hafši ķ umburšarlyndi sķnu umboriš hinar įšur drżgšu syndir, til žess aš auglżsa réttlęti sitt į yfirstandandi tķma, aš hann sé sjįlfur réttlįtur og réttlęti žann, sem trśir į Jesśm. [41]

1993. Réttlętingin leggur grunninn aš samstarfi milli nįšar Gušs og frelsis mannsins. Hvaš manninn varšar lętur hann žaš ķ ljós meš žvķ aš jįta trś į Orš Gušs sem bżšur honum aš taka sinnaskiptum, og meš kęrleiksrķku samstarfi viš kvašningu Heilags Anda sem er fyrri til og varšveitir jįyrši hans: Žegar Guš hreyfir hjarta mannsins fyrir uppljómun hins Heilaga Anda er mašurinn sjįlfur ekki óvirkur mešan hann meštekur žann innblįstur žvķ hann gęti hafnaš honum; engu aš sķšur, įn nįšar Gušs, getur hann ekki af frjįlsum vilja sķnum hafiš sig til réttlętis fyrir Guši. [42]

1994. Réttlętingin er albesta verk kęrleika Gušs og birtist hśn ķ Kristi Jesś og veitist af Heilögum Anda. Aš įliti heilags Įgśstķnusar er "réttlęting hinna ógušlegu meira verk en sköpun himins og jaršar," vegna žess aš "himinn og jörš munu lķša undir lok en hjįlpręši og réttlęting hinna śtvöldu…mun ekki lķša undir lok." [43] Hann heldur žvķ einnig fram aš réttlęting syndara taki sköpun englanna fram ķ réttlęti žvķ aš žaš beri vitni um meiri miskunn.

1995. Heilagur Andi er meistari hins innra lķfs. Meš žvķ aš ala af sér "innri mann," [44] leišir réttlęting af sér helgun į allri verund hans: Žvķ aš eins og žér hafiš bošiš limi yšar óhreinleikanum og ranglętinu fyrir žjóna til ranglętis, svo skuluš žér nś bjóša limi yšar réttlętinu fyrir žjóna til helgunar…. En nś, meš žvķ aš žér eruš leystir frį syndinni, en eruš oršnir žjónar Gušs, žį hafiš žér įvöxt yšar til helgunar og eilķft lķf aš lokum. [45]

II. NĮŠIN

1996. Réttlęting okkar kemur af nįš Gušs. Nįšin er velvild, hin frjįlsa og óveršskuldaša hjįlp sem Guš veitir okkur til aš svara kalli hans aš gerast Gušs börn, öšlast barnarétt frį honum og gerast hluttakendur ķ gušdómlegu ešli og eilķfu lķfi. [46]

1997. Nįšin er hlutdeild ķ lķfi Gušs. Hśn leišir okkur inn ķ hiš nįnasta lķf žrenningarinnar: Meš skķrninni į kristinn mašur hlut ķ nįš Krists, sem er höfuš lķkama hans. Žar sem hann hefur öšlast "barnarétt" getur hann framvegis kallaš Guš "Föšur" ķ einingu viš Soninn eina. Hann meštekur lķf Andans sem blęs ķ hann kęrleika og sem mótar kirkjuna.

1998. Žessi köllun til eilķfs lķfs er yfirnįttśrleg. Hśn hvķlir algerlega į frķu frumkvęši Gušs žvķ hann einn getur opinberaš og gefiš sjįlfan sig. Hśn er hafin yfir žaš sem mašurinn hefur vitsmuni og vilja til sem og ašrar skapašar verur. [47]

1999. Nįš Krists er hin óveršskuldaša gjöf sem Guš gefur okkur af lķfi sķnu og sem Heilagur Andi fyllir sįl okkar til aš lękna hana af synd og til aš helga hana. Žetta er hin helgandi eša upphefjandi nįš sem meštekin er ķ skķrninni. Hśn er ķ okkur uppspretta helgunarverksins: [48] Ef einhver er ķ Kristi er hann skapašur į nż, hiš gamla varš aš engu, sjį, nżtt er oršiš til. Allt žetta er frį Guši sem sętti oss viš sig fyrir Krist. [49]

2000. Hin helgandi nįš er višvarandi gjöf, stöšugt og yfirnįttśrlegt innręti sem fullkomnar sjįlfa sįlina til aš gera henni kleift aš lifa meš Guši og starfa eftir kęrleika hans. Višvarandi nįš (gratia habitualis), sem er varanlegt innręti til aš lifa og starfa ķ samręmi viš köllun Gušs, ber aš ašgreina frį styrkjandi nįš (gratia actualis) sem vķsar til ķhlutunar Gušs hvort sem žaš gerist viš byrjun sinnaskipta eša į skeiši helgunarverksins.

2001. Undirbśningur mannsins aš žvķ aš meštaka nįšina er žį žegar verk nįšarinnar. Hśn er naušsynleg til aš fį okkur til samstarfs ķ réttlętingunni fyrir trś og styrkja okkur til žess aš viš veršum helgir geršir fyrir kęrleikann. Guš fullgerir ķ okkur žaš sem hann hefur byrjaš į "žvķ aš hann sem fullgerir verk sitt meš samstarfi viš vilja okkar hefst handa meš žeim hętti aš viš munum vilja žaš:" [50] Reyndar störfum viš einnig en einungis ķ samvinnu viš Guš sem er aš störfum žvķ miskunn hans fer į undan okkur. Hśn fer į undan okkur til aš viš megum heil verša og fylgir okkur eftir til aš viš fįum lķf eftir aš vera heil oršin; hśn fer į undan okkur til aš viš séum kölluš og fylgir okkur eftir til aš viš séum dżrleg gerš; hśn fer į undan okkur til aš viš lifum trśrękilega og fylgir okkur eftir til aš viš lifum įvallt meš Guši, žvķ įn hans getum viš ekkert gert. [51]

2002. Frjįlst frumkvęši Gušs krefst žess aš mašurinn gefi svar af frjįlsum vilja vegna žess aš Guš skapaši manninn ķ sinni mynd meš žvķ aš gefa honum, įsamt frelsi, hęfni til aš žekkja hann og elska. Sįlin fer einungis af frjįlsum vilja til samfélags viš kęrleikann. Guš snertir óšar og hręrir beint hjarta mannsins. Hann hefur sett ķ manninn žrį eftir sannleika og góšsemi sem einungis hann getur uppfyllt. Fyrirheitin um "eilķft lķf" bregšast, framar allri von, viš žessari žrį: Ef žś, eftir aš hafa lokiš viš harla góš verk žķn, hvķldir žig į sjöunda degi, var žaš til aš segja fyrir um meš rödd bókar žinnar aš viš lok verka okkar sem reyndar eru "harla góš" žar sem žś hefur gefiš okkur žau, munum viš einnig hvķla ķ žér į sabbatsdegi eilķfs lķfs. [52]

2003. Nįšin er fyrst og fremst gjöf Andans sem réttlętir og helgar okkur. En nįšin felur einnig ķ sér žęr gjafir sem Andinn veitir okkur til aš tengjast verkum hans, til aš gera okkur kleift aš starfa saman viš sįluhjįlp annarra og byggja upp lķkama Krists, kirkjuna. Til eru sakramentislegar nįšargjafir, gjafir sem eru eiginlegar hinum żmsu sakramentum. Ennfremur eru til sérstakar nįšargįfur, einnig kallašar karisma eftir grķska oršinu sem heilagur Pįll notar og merkir velvild, frķa gjöf eša velgjörš. [53] Įn tillits til žess sem einkennir žęr, sem stundum er ekki hefšbundiš eins og aš tala tungum eša gera undur, skipast nįšargįfurnar undir hina helgandi nįš meš almennan hag kirkjunnar aš augnamiši. Žęr eru til žjónustu viš kęrleikann sem byggir upp kirkjuna. [54]

2004. Mešal sérstakra nįšargjafa sem rétt er aš minnast į eru stöšubundnar nįšargjafir sem fylgja įbyrgšarstörfum kristilegs lķfernis og žjónustuverkum innan kirkjunnar: Vér höfum margvķslegar nįšargjafir, eftir žeirri nįš, sem oss er gefin. Sé žaš spįdómsgįfa, žį notum hana ķ hlutfalli viš trśna. Sé žaš žjónusta, skulum vér žjóna. Sį sem kennir, hann kenni, sį sem įminnir, hann įminni. Sį sem śtbżtir gjöfum, gjöri žaš ķ einlęgni. Sį sem veitir forstöšu, sé kostgęfinn og sį sem iškar miskunnsemi, gjöri žaš meš gleši. [55]

2005. Žar eš nįšin lżtur yfirnįttśrlegri reglu er hśn ofar reynslu okkar og žekkist einungis af trś. Viš getum žess vegna ekki byggt į tilfinningum okkar eša verkum til aš įlykta aš viš séum réttlętt og sįluhólpin. [56] En eftir oršum Drottins aš dęma: "Af įvöxtum žeirra skuluš žér žvķ žekkja žį," [57] gefur ķhugun um blessun Gušs ķ lķfi okkar og ķ lķfi dżrlinganna okkur tryggingu fyrir žvķ aš nįšin er aš störfum ķ okkur og hvetur okkur įfram til enn meiri trśar og til aš vera vongóš ķ fįtękt. Fallegt dęmi um žetta višhorf mį finna ķ svari heilagrar Jóhönnu frį Örk viš lęvķsri spurningu hinna kirkjulegu dómara: "Spurš hvort hśn vissi aš hśn vęri ķ nįš Gušs svaraši hśn: "Ef ég er žaš ekki megi žaš žóknast Guši aš svo verši; ef ég er žaš megi žaš žóknast Guši aš halda mér žar"". [58]

III. VERŠLEIKI

Ķ hópi heilagra ert žś vegsamašur og um leiš og žś krżnir žį fyrir veršleika žeirra, krżnir žś žį fyrir gjafir žķnar. [59]

2006. Oršiš "veršleiki" vķsar almennt til žeirra launa sem samfélag eša žjóšfélag skuldar einum žegna sinna fyrir verk sem annaš hvort reynast heillavęnleg eša skašleg og veršskulda umbun eša refsingu. Veršleikinn snertir réttlętisdyggšina ķ samręmi viš jafnréttisregluna sem stżrir honum.

2007. Hvaš Guš varšar hefur mašurinn strangt til tekiš engan rétt til veršleika. Milli Gušs og okkar rķkir ómęlanlegur ójöfnušur žvķ viš höfum žegiš allt frį honum, skapara okkar.

2008. Veršleiki mannsins frammi fyrir Guši ķ hinu kristilega lķferni hlżst af žeirri stašreynd aš Guš hefur fśslega vališ aš tengja manninn viš nįšarverk sķn. Föšurlegur verknašur Gušs hefst fyrst af eigin frumkvęši hans og į eftir kemur mašurinn frjįls til samstarfs. Žannig mį rekja veršleika góšra verka fyrst til nįšar Gušs og sķšan til hinna trśušu. Ennfremur kemur veršleiki mannsins til vegna Gušs žvķ góšar athafnir hans halda įfram ķ Kristi meš žeirri ašstoš og žvķ innręti sem Heilagur Andi veitir.

2009. Barnaréttur, sem fyrir nįšina gerir okkur hluttakendur ķ hinu gušdómlega ešli, getur gefiš okkur sannan veršleika fyrir óveršskuldaš réttlęti Gušs. Žetta er nįšarréttur okkar, fullur réttur kęrleikans sem gerir okkur "samarfa" Krists og veršug žess aš öšlast "hinn fyrirheitna arf um eilķft lķf." [60] Veršleiki góšra verka okkar eru gjafir hinnar gušdómlegu gęsku. [61] "Nįšin fór į undan okkur; nś er okkur gefiš sem įkvešiš er…. Veršleikar okkar eru gjafir Gušs." [62]

2010. Žar sem frumkvęšiš liggur hjį Guši samkvęmt tilhögun nįšarinnar veršskuldar enginn hina fyrstu nįš fyrirgefningar og réttlętingar žegar sinnaskipti gerast. Hręrš af Heilögum Anda og af kęrleika getum viš sķšan aflaš okkur og öšrum žaš aš hljóta žęr nįšargjafir aš veršleikum sem žörf er į til helgunar okkur, til aš auka nįš og kęrleika og til aš öšlast eilķft lķf. Jafnvel er hęgt aš hljóta stundleg gęši eins og heilsu og vinįttu aš veršleikum samkvęmt speki Gušs. Žessar nįšargjafir og gęši eru višföng kristinnar bęnar. Bęnin sinnir nįšinni sem viš žurfum į aš halda til lofsveršra athafna.

2011. Kęrleikur Krists er ķ okkur uppspretta allra veršleika okkar frammi fyrir Guši. Meš žvķ aš fį okkur til einingar viš Krist af virkum kęrleika, tryggir nįšin yfirnįttśrleg gęši athafna okkar og žannig veršleika žeirra frammi fyrir Guši og mönnum. Dżrlingarnir hafa įvallt haft sterka vissu um aš veršleikar žeirra vęru hreinasta nįš. Eftir śtlegš į jöršu vonast ég eftir aš mega njóta žķn ķ föšurlandinu en ég vil ekki safna saman veršleikum til himna. Ég vil vinna aš kęrleika žķnum einum…. Žegar degi hallar ķ žessu lķfi mun ég koma fram fyrir žig meš tómar hendur, žvķ ekki biš ég žig, Drottin, aš telja verk mķn. Allt okkar réttlęti er flekkaš ķ žķnum augum. Žess vegna vil ég ķklęšast žķnu réttlęti og meštaka af kęrleika žķnum aš eignast aš eilķfu žig sjįlfan. [63]

IV. KRISTINN HEILAGLEIKI

2012. "Vér vitum aš žeim sem Guš elska samverkar allt til góšs…. Žvķ aš žį, sem hann žekkti fyrirfram, hefur hann og fyrirhugaš til žess aš lķkjast mynd Sonar sķns, svo aš hann sé frumburšur mešal margra bręšra. Žį sem hann fyrirhugaši, žį hefur hann og kallaš, og žį sem hann kallaši, hefur hann og réttlętt, en žį sem hann réttlętti, hefur hann einnig vegsamlega gjört." [64]

2013. "Allir kristnir menn, įn tillits til stöšu eša stéttar, eru kallašir til fullnustu kristilegs lķfs og fullkomnunar kęrleikans." [65] Allir eru kallašir til heilagleika: "Veriš žér žvķ fullkomnir eins og Fašir yšar himneskur er fullkominn." [66] Til aš nį žessari fullkomnun ęttu hinir trśušu aš nota kraftinn sem žeir hafa fengiš ķ žeim męli sem Kristur hefur śtdeilt honum til aš žeir geti…meš žvķ aš gera vilja Föšurins ķ öllu, helgaš sig af heilum hug dżrš Gušs og žjónustu viš nįungann. Žannig mun heilagleiki žjóšar Gušs vaxa og bera rķkulegan įvöxt eins og greinilega mį sjį ķ sögu kirkjunnar fyrir lķf fjölmargra dżrlinga. [67]

2014. Andleg framvinda leitar stöšugt eftir nįnari einingu viš Krist. Žessi eining kallast "mystķsk" vegna žess aš hśn er hlutdeild ķ leyndardómum Krists fyrir sakramentin - "hina helgu leyndardóma" - og, ķ honum, ķ leyndardómi hinnar heilögu žrenningar. Guš kallar okkur til žessarar nįnu einingar viš sig, jafnvel žótt hinar sérstöku nįšargjafir eša óvenjulegu tįkn žessa mystķska lķfs séu einungis fįum gefin ķ žvķ skyni aš gera kunnuga hina óveršskuldušu gjöf sem öllum er gefin.

2015. Leišin til fullkomnunar liggur um krossinn. Ekki veršur neinn heilagleiki įn afneitunar og andlegrar barįttu. [68] Andleg framvinda hefur ķ för meš sér meinlęti og sjįlfsafneitun sem smįm saman leišir til lķfs ķ friši og fögnuši sęlubošanna: Sį sem klķfur upp fer linnulaust frį byrjun til til byrjunar, ķ gegnum endalausar byrjanir. Hann žrįir linnulaust žaš sem hann žekkir žegar. [69]

2016. Börn okkar heilögu móšur, kirkjunnar, vona réttilega aš vera ķ nįšarįstandi žar til yfir lżkur og fį umbun frį Guši Föšur sķnum fyrir hin góšu verk sem fullnuš voru meš nįš hans ķ samfélagi viš Jesśm. [70] Meš žvķ aš hafa sömu lķfsreglu deila hinir trśušu hinni "sęlu von" žeirra sem hin gušdómlega miskunn safnar saman ķ "borgina helgu, nżja Jerśsalem [er stķgur] nišur af himni frį Guši bśna sem brśši er skartar fyrir manni sķnum." [71]

Ķ STUTTU MĮLI

2017. Nįš Heilags Anda veitir okkur réttlętingu Gušs. Meš žvķ aš sameina okkur pķslum og upprisu Krist meš trśnni og skķrninni gefur Andinn okkur hlut ķ lķfi sķnu.

2018. Réttlętingin hefur, lķkt og sinnaskiptin, tvęr hlišar. Hręršur af nįš snżr mašurinn sér aš Guši og frį syndinni og fęr meš žvķ fyrirgefningu og réttlętingu frį upphęšum.

2019. Réttlętingin felur ķ sér lausn frį syndum, helgun og endurnżjun į hinum innra manni.

2020. Réttlętingin var įunnin okkur meš pķslum Krists. Hśn er gefin okkur fyrir skķrnina. Hśn samlagar okkur aš réttlęti Gušs sem réttlętir okkur. Hśn hefur aš markmiši dżrš Gušs og Krists og gjöf eilķfs lķfs. Hśn er dżrlegasta verk miskunnar Gušs.

2021. Nįšin er hjįlpin sem Guš gefur okkur til aš bregšast viš köllun okkar aš öšlast barnarétt frį honum. Hśn leišir okkur inn ķ hiš nįnasta lķf žrenningarinnar.

2022. Gušdómlegt frumkvęši nįšarverksins fer į undan, undirbżr og kallar fram reišubśiš svar mannsins. Nįšin bregst viš dżpstu löngunum mannlegs frelsis, kallar frelsiš til samstarfs og fullkomnar žaš.

2023. Hin helgandi nįš er óveršskulduš gjöf sem Guš gefur okkur af lķfi sķnu; hśn fyllir sįl okkar meš verki Heilags Anda til aš lękna hana af synd og helga hana.

2024. Hin helgandi nįš gerir okkur "velžóknanleg Guši." Karisma eru sérstakar nįšargįfur Heilags Anda sem skipast undir hina helgandi nįš meš almennan hag kirkjunnar aš augnamiši. Guš starfar einnig ķ gegnum margar styrkjandi nįšargjafir sem ber aš ašgreina frį višvarandi nįš sem er stöšugt ķ okkur.

2025. Viš getum einungis haft veršleika ķ augum Gušs fyrir frķa fyrirętlun hans aš gefa manninum hlut ķ nįšarverkum sķnum. Veršleikar stafa ķ fyrsta lagi af nįš Gušs og ķ öšru lagi samstarfi mannsins. Veršleiki mannsins er Guši aš žakka.

2026. Nįš Heilags Anda getur fęrt okkur sannan veršleika vegna barnaréttar okkar og ķ samręmi viš óveršskuldaš réttlęti Gušs. Kęrleikurinn er fremsta uppspretta veršleikans ķ okkur frammi fyrir Guši.

2027. Enginn hlżtur aš veršleikum fyrstu nįšina sem leggur grunninn aš sinnaskiptum. Hręrš af Heilögum Anda getum viš aflaš okkur og öšrum žęr nįšargjafir aš veršleikum sem žörf er į til aš öšlast eilķft lķf sem og naušsynleg stundleg gęši.

2028. "Allir kristnir menn…eru kallašir til fullnustu kristilegs lķfs og til fullkomnunar kęrleikans" (LG 40 § 2). "Kristin fullkomnun takmarkast einungis viš eitt, aš takmarkast ekki viš neitt" (hl. Gregorķus frį Nyssa, De vita Mos.: PG 44, 300D).

2029. "Hver sem vill fylgja mér, afneiti sjįlfum sér, taki kross sinn og fylgi mér" (Mt 16:24).

« 3. GREIN - KIRKJAN, MÓŠIR OG KENNARI

2030. Žaš er ķ kirkjunni, ķ samfélagi viš alla skķrša, sem kristinn mašur uppfyllir köllun sķna. Hjį kirkjunni fęr hann Orš Gušs sem inniheldur kennslu "lögmįls Krists." [72] Hjį kirkjunni fęr hann nįš sakramentanna sem styrkja hann į "veginum". Hjį kirkjunni lęrir hann um dęmi heilagleikans og žekkir fyrirmynd hans og uppsprettu ķ alsęlli Marķu mey; hann žekkir ķ honum sannan vitnisburš žeirra sem lifa honum; hann uppgötvar ķ honum hina andlegu erfšavenju og langa sögu dżrlinganna sem hafa fariš į undan honum og sem helgisiširnir minnast į messudögum heilagra.

2031. Sišferšilegt lķferni er andleg tilbeišsla. Viš bjóšum "fram sjįlfa [okkur] aš lifandi, heilagri, Guši žóknanlegri fórn" [73] innan lķkama Krists sem viš myndum og ķ sameiningu viš fórnargjöf evkaristķu hans. Ķ helgisišunum og žegar sakramentin eru höfš um hönd fara bęnir og kennsla saman viš nįš Krists til aš upplżsa og nęra kristilegt atferli. Eins og į viš um allt hiš kristna lķf er fórn evkaristķunnar uppspretta sišferšilegs lķfs og hįmark žess.

I. SIŠFERŠILEGT LĶF OG KENNSLUVALD KIRKJUNNAR

2032. Kirkjan, "stólpi og grundvöllur sannleikans," "hefur fengiš frį postulunum žetta hįtķšlega boš Krists um aš flytja og kynna žann sannleika sem leišir til frelsunar." [74] "Kirkjunni tilheyrir įvallt og alls stašar rétturinn aš boša grundvallarreglur sišferšis, žar meš taldar žęr reglur sem snerta félagslega tilhögun og fella dóm ķ mannlegum mįlefnum aš žvķ marki aš grundvallarréttindi hinnar mannlegu persónu krefjist žess eša frelsun sįlna." [75]

2033. Kennsluvald sįlnahirša kirkjunnar ķ sišferšilegum mįlefnum er venjulega iškaš ķ trśfręšslu og prédikunum žar sem stušst er viš verk gušfręšinga og höfunda andlegra mįlefna. Meš žeim hętti er "fjįrsjóšur" kristinna sišferšikenninga lįtinn ganga aš erfšum kynslóš af kynslóš undir forystu og eftirliti sįlnahirša, fjįrsjóšur sem samanstendur af auškenndu safni reglna, bošorša og dyggša sem koma af trś į Krist og lķfgast af kęrleikanum. Auk trśarjįtningarinnar og Faširvorsins hefur grundvöllur žessarar trśfręšslu veriš samkvęmt hefš bošoršin tķu sem setja fram grundvallarreglur sišferšilegs lķfs er gilda fyrir alla menn.

2034. Pįfinn ķ Róm og biskuparnir eru "sannir kennarar, kennarar gęddir myndugleika Krists, sem prédika trśna žeim mönnum sem žeim hefur veriš trśaš fyrir, trśna sem ber aš jįta og sżna ķ verki." [76] Venjulegt og almennt kennsluvald pįfans og biskupanna ķ samfélagi viš hann, kennir hinum trśušu sannleikann sem į aš trśa, kęrleikann sem į aš iška og sęluna sem į aš vona eftir.

2035. Ęšsta žįtttökustigiš ķ myndugleika Krists er tryggt meš nįšargjöf óskeikulleika. Žessi óskeikulleiki nęr jafn langt og fjįrsjóšur gušdómlegrar opinberunar; hann nęr einnig til allra žįtta trśarkenninga žar meš tališ sišferšilegra žįtta sem eru naušsynlegir til aš trśarsannleikurinn sem leišir til frelsunar sé varšveittur, śtskżršur og virtur. [77]

2036. Myndugleiki kennsluvaldsins nęr einnig til tiltekinna boša nįttśrulögmįlsins vegna žess aš hlżšni viš žaš, aš kröfu skaparans, er naušsynlegt til sįluhjįlpar. Meš žvķ aš minna į fyrirmęli nįttśrulögmįlsins notar kennsluvald kirkjunnar mikilvęgan hluta spįdómsembęttis sķns til aš kunngera mönnum hvaš žeir ķ sannleika sagt eru og minna žį į hvaš žeir eiga aš vera frammi fyrir Guši. [78]

2037. Lögmįl Gušs sem fališ hefur veriš kirkjunni er kennt hinum trśušu sem vegur lķfs og sannleika. Hinir trśušu eiga žvķ rétt į aš fį leišsögn ķ hinum frelsandi bošum gušdómsins sem hreinsa dómgreindina og gręša meš ašstoš nįšarinnar sęrša skynsemi mannsins. [79] Žeim ber skylda til aš virša stjórnarboš og tilskipanir sem lögmętt yfirvald kirkjunnar kemur į framfęri. Enda žótt žęr varši agamįl kalla slķkar rįšstafanir į lķtillęti ķ kęrleika.

2038. Ķ störfum sķnum viš aš kenna og leggja grundvöll aš kristnu sišferši žarf kirkjan į aš halda hollustu sįlnahirša, žekkingu gušfręšinga og stušningi allra kristinna manna sem hafa góšan vilja. Trśin og iškun fagnašarbošskaparins aflar hverri persónu reynslu af lķfi "ķ Kristi" sem upplżsir hana og gerir henni kleift aš meta gušdómlegan og mannlegan raunveruleika samkvęmt Anda Gušs. [80] Žannig getur Heilagur Andi notaš hina einföldu til aš upplżsa žį lęršu og žį sem gegna ęšstu stöšum.

2039. Hiršisžjónustuna į aš inna af hendi meš hugarfari er einkennist af bróšurlegri žjónustu og tryggš viš kirkjuna ķ nafni Drottins. [81] Jafnframt į hver einstök samviska aš foršast žaš aš takmarka sig viš einstaklingsbundnar hugsanir ķ sišferšisdómum um eigin verk. Samviskan į samkvęmt bestu getu aš taka tillit til velferš allra eins og sišalögmįliš, nįttśrlegt sem opinberaš, lętur ķ ljós og žar af leišandi lög kirkjunnar og myndugt kennsluvaldiš kennir ķ sišferšismįlum. Einstök samviska og skynsemi į ekki aš setja sig upp į móti sišalögmįlinu eša kennsluvaldi kirkjunnar.

2040. Į žann hįtt getur žróast mešal kristinna manna sannur barnsandi gagnvart kirkjunni. Žaš er ešlilegur žroski skķrnarnįšarinnar sem gat okkur ķ skauti kirkjunnar og gerši okkur aš limum į lķkama Krists. Ķ móšurlegri umhyggju sinni mišlar kirkjan okkur miskunn Gušs sem vinnur bug į öllum syndum okkar og er sérstaklega virk ķ išrunarsakramentinu. Sem elskandi móšir gefur hśn okkur einnig af gnęgš dag eftir dag ķ helgisišum sķnum nęringu af Orši og evkaristķu Drottins.

II. BOŠORŠ KIRKJUNNAR

2041. Bošorš kirkjunnar eru sett ķ tengslum viš sišferšilegt lķf sem bundiš er helgisišalķfi og nęrt af žvķ. Skuldbindingar žessara laga sem gefin eru śt af žjónustuvaldinu eru žess ešlis aš žeim er ętlaš aš tryggja aš lįgmarki hinum trśušu naušsynlegan bęnaranda og sišferšilega atorku til aš vaxa ķ kęrleika til Gušs og nįungans:

2042. Fyrsta bošoršiš ("Žś skalt hlżša heilagri messu į sunnudögum og lögskipušum helgidögum og hvķlast frį erfišisvinnu") krefst žess aš hinir trśušu haldi daginn helgan žegar minnst er upprisu Drottins, sęllar Marķu meyjar og dżrlinganna; fyrst og fremst meš žvķ aš eiga žįtt ķ aš hafa um hönd evkaristķuna sem leišir hiš kristna samfélag saman, og hvķlast frį žeim störfum og athöfnum sem gętu torveldaš aš žessi dagar séu haldnir helgir. [82] Annaš bošoršiš ("Žś skalt skrifta syndir žķnar aš minnsta kosti einu sinni į įri") tryggir undirbśning fyrir evkaristķuna meš vištöku išrunarsakramentisins sem heldur įfram verki skķrnarinnar um afturhvarf og fyrirgefningu. [83] Žrišja bošoršiš ("Žś skalt meštaka sakramenti evkaristķunnar aš minnsta kosti um pįskatķmann") tryggir bergingu į lķkama og blóši Drottins aš minnsta kosti ķ tengslum viš pįskahįtķšina, uppruna og mišju kristinna helgisiša. [84]

2043. Fjórša bošoršiš ("Žś skalt halda föstu- og bindindisdaga sem kirkjan įkvaršar") tryggir tķma meinlętis og yfirbótar sem bżr okkur undir messudagana og ašstošar okkur viš aš hafa stjórn į ešlishvötum okkar og öšlast frelsi hjartans. [85] Fimmta bošoršiš ("Žś skalt gjalda tillag til framfęris kirkjunni") žżšir aš hinir trśušu eru skyldugir aš ašstoša viš efnislegar žarfir kirkjunnar, hver samkvęmt sinni getu. [86]

III. SIŠFERŠILEGT LĶF OG VITNISBURŠUR VIŠ BOŠUN TRŚARINNAR

2044. Tryggš hinna skķršu er frumskilyrši viš bošun gušspjallsins og fyrir trśboši kirkjunnar ķ heiminum. Til aš sżna mönnunum kraft ljóma sķns og sannleika veršur bošskapur hjįlpręšisins aš sannast meš vitnisburši um kristilegt lķferni. "Ķ vitnisburši um kristilegt lķferni og góš verk sem gerš eru ķ yfirnįttśrlegum anda bżr mikiš afl til aš draga menn til trśarinnar og til Gušs." [87]

2045. Žar sem kristnir menn eru limir į žeim lķkama žar sem Kristur er höfušiš88 leggja žeir sitt af mörkum viš aš byggja upp kirkjuna meš žvķ aš vera stöšugir ķ sannfęringu sinni og sišferšilegu lķferni. Kirkjan eykst, vex og žroskast fyrir heilagleika hinna trśušu žar til "vér veršum allir einhuga ķ trśnni og žekkingunni į Syni Gušs, veršum fullžroska og nįum vaxtartakmarki Krists fyllingar." [89]

2046. Meš žvķ aš lifa samkvęmt Kristi flżta kristnir menn fyrir komu rķkis Gušs, "rķki réttlętis, kęrleika og frišar." [90] Engu aš sķšur hverfa žeir ekki frį jaršnesku hlutverki sķnu; trśir meistara sķnum rękja žeir žaš af réttsżni, langlyndi og kęrleika.

Ķ STUTTU MĮLI

2047. Sišferšilegt lķferni er andleg tilbeišsla. Kristilegt atferli finnur nęringu sķna ķ helgisišunum og viš žaš aš hafa um hönd sakramentin.

2048. Bošorš kirkjunnar varša kristiš og sišferšilegt lķferni ķ einingu viš helgisišina sem žau nęrast af.

2049. Kennsluvald hirša kirkjunnar ķ sišferšilegum mįlefnum er venjulega įstundaš ķ trśfręšslu og prédikun į grundvelli bošoršanna tķu sem tilgreina grundvallarreglur sišferšilegs lķfernis, grundvallarreglur sem gilda fyrir alla menn.

2050. Pįfinn ķ Róm og biskuparnir, sem sannir kennarar, prédika žjóš Gušs trśna sem hśn į aš jįta og framkvęma ķ sišferšilegu lķferni. Žaš er einnig skylda žeirra aš kveša upp śr um sišferšilegar spurningar sem falla undir nįttśrulögmįliš og skynsemina.

2051. Óskeikulleiki kennsluvalds hiršanna nęr til allra žįtta lęrdómsins, žar meš tališ sišalęrdómsins, sem eru naušsynlegir til aš sannindi trśarinnar sem leiša til frelsunar séu varšveitt, śtskżrš og virt.

Nęsti kafli

Óopinber śtgįfa © Reynir K. Gušmundsson žżddi

  1. Fl 2:12-13
  2. Leó XIII, Libertas praestantissimum: AAS 20 (1887/88), 597; sbr. hl. Tómas frį Akvķnó, STh I-II, 90, 1.
  3. Sbr. Tertśllķanus, Adv. Marc, 2, 4:PL 2, 288-289.
  4. Rm 10:4.
  5. Leó XIII, Libertas praestantissimum, 597.
  6. GS 89 § 1.
  7. Hl. Įgśstķnus, De Trin. 14, 15, 21: PL 42, 1052.
  8. Hl. Tómas frį Akvķnó, Dec. pręc. I.
  9. Cicero, Rep. III, 22, 33.
  10. Sbr. GS 10.
  11. Hl. Įgśstķnus, Conf. 2, 4, 9: PL 32, 678.
  12. Pķus XII, Humani generis: DS 3876; sbr. Dei Filius 2: DS 3005.
  13. Hl. Įgśstķnus, En. in Ps. 57, 1: PL 36, 673.
  14. Sbr Rm 7:12, 14, 16.
  15. Sbr. Gl 3:24.
  16. Sbr. Rm 7.
  17. Hl. Ķreneus, Adv. haeres. 4, 15, 1: PG 7/1, 1012.
  18. Hl. Tómas frį Akvķnó, STh I-II, 107, 1 ad 2; sbr. Rm 5:5.
  19. Heb 8:8, 10; sbr. Jer 31:31-34.
  20. Hl. Įgśstķnus, De serm. Dom. 1, 1: PL 34, 1229-1230.
  21. Sbr. Mt 5:17-19.
  22. Sbr. Mt 15:18-19.
  23. Sbr. Mt 5:44, 48.
  24. Sbr. Mt 6:1-6; 16-18.
  25. Sbr. Mt 6:9-13; Lk 11:2-4.
  26. Sbr. Mt 7:13-14, 21-27.
  27. Mt 7:12; sbr. Lk 6:31.
  28. Sbr. Jh 15:12, 13:34.
  29. Rm 12:9-13.
  30. Sbr. Rm 14; 1Kor 5-10.
  31. Jh 15:15; sbr. Jk 1:25; 2:12; Gl 4:1-7, 21-31; Rm 8:15.
  32. Sbr. hl. Tómas frį Akvķnó, STh II-II, 184, 3.
  33. Hl. Frans frį Sales, Kęrleikur til Gušs 8, 6.
  34. Rm 3:22; sbr. 6:3-4.
  35. Rm 6:8-11.
  36. Sbr. 1Kor 12; Jh 15:1-4.
  37. Hl. Ažanasķus, Ep. Serap. 1, 24: PG 26, 585 og 588.
  38. Mt 4:17.
  39. Kirkjužingiš ķ Trent (1547): DS 1528.
  40. Sbr. kirkjužingiš ķ Trent (1547): DS 1529.
  41. Rm 3:21-26.
  42. Kirkjužingiš ķ Trent (1547): DS 1525.
  43. Hl. Įgśstķnus, In Jo. ev. 72, 3: PL 35, 1823.
  44. Sbr. Rm 7:22; Ef 3:16.
  45. Rm 6:19, 22.
  46. Sbr. Jh 1:12-18; 17:3; Rm 8:14-17; 2Pt 1:3-4.
  47. Sbr. 1Kor 2:7-9.
  48. Sbr. Jh 4:14; 7:38-39.
  49. 2Kor 5:17-18.
  50. Hl. Įgśstķnus, De gratia et libero arbitrio, 17: PL 44, 901.
  51. Hl. Įgśstķnus, De natura et gratia, 31: PL 44, 264.
  52. Hl. Įgśstķnus, Conf. 13, 36, 51: PL 32, 868; sbr. 1M 1:31.
  53. Sbr. LG 12.
  54. Sbr. 1Kor 12.
  55. Rm 12:6-8.
  56. Sbr. kirkjužingiš ķ Trent (1547): DS 1533-1534.
  57. Mt 7:20.
  58. Žęttir śr réttarhöldum yfir hl. Jóhönnu frį Örk.
  59. Missale Romanum, Prefatio I de Sanctis; Qui in Sanctorum concilio celebraris, et eorum coronando merita tua dona coronas, tilvitnun ķ "fręšara nįšarinnar," hl. Įgśstķnus, En. in Ps. 102, 7: PL 37, 1321-1322.
  60. Kirkjužingiš ķ Trent (1547): DS 1546.
  61. Sbr. kirkjužingiš ķ Trent (1547): DS 1548.
  62. Hl. Įgśstķnus, Sermo 298, 4-5: PL 38, 1367.
  63. Hl. Teresa frį Lisieux, "Fórnarverk" śr Saga sįlar skv. enskri žżšingu John Clarke (Washington DC: ICS, 1981), 277.
  64. Rm 8:28-30.
  65. LG 40 § 2.
  66. Mt 5:48.
  67. LG 40 § 2.
  68. Sbr. 2Tm 4.
  69. Hl. Gregorķus frį Nyssa, Hom. in Cant. 8: PG 44, 941C.
  70. Sbr. kirkjužingiš ķ Trent (1547): DS 1576.
  71. Opb 21:2.
  72. Gl 6:2.
  73. Rm 12:1.
  74. 1Tm 3:15; LG 17.
  75. CIC, grein 747 § 2.
  76. LG 25.
  77. Sbr. LG 25; CDF, yfirlżsingin Mysterium Ecclesiae 3.
  78. Sbr. DH 14.
  79. Sbr. CIC, grein 213.
  80. Sbr. 1Kor 2:10-15.
  81. Sbr. Rm 12:8, 11.
  82. Sbr. CIC, grein 1246-1248; CCEO, grein 880 § 3, 881 §§ 1, 2, 4.
  83. Sbr. CIC, grein 989; CCEO, grein 719.
  84. Sbr. CIC, grein 920; CCEO, grein 708; 881 § 3.
  85. Sbr. CIC, grein 1249-1251; CCEO, grein 882.
  86. Sbr. CIC, grein 222; CCEO, grein 25. Ennfremur geta biskuparįšstefnur įkvaršaš önnur kirkjuleg bošorš į sķnum svęšum (sbr. CIC, grein 455).
  87. AA 6§ 2.
  88. Sbr. Ef 1:22.
  89. Ef 4:13; sbr. LG 39.
  90. Rómversk kažólsk messubók, Forgildi Krists Konungs.