Stella Maris

Marukirkja

 

Trfrslurit Kalsku Kirkjunnar

 

 

FYRSTI HLUTI: TRARJTNINGIN

FYRSTI TTUR - “G TRI” - “VR TRUM”

RIJI KAFLI: MAURINN SVARAR GUI

142. (1102) Me opinberun sinni “og t fr fullnustu krleika sns, varpar hinn snilegi Gu mennina sem vini sna og hann hrrist meal eirra til a bja eim a hann taki inn sinn eigin flagsskap.” [1] Eina fullngjandi svar vi essu boi er trin.

143. (2087) Me tr ltur maurinn Gui hendur vitsmuni sna og vilja. [2] Maurinn gefur Gui, sem opinberar sig, jyri sitt af heilum hug. Heilg Ritning kallar etta svar mannsins til Gus, hfundar skpunarinnar, “hlni trarinnar”. [3]

« 1. GREIN - G TRI

I. HLNI TRARINNAR

144. A hla (komi r latnu ob-audire, a “heyra ea hla ”) tr er a gefa sig fslega a v ori sem heyrt er vegna ess a sannindi ess eru trygg af Gui, sem er sannleikurinn sjlfur. Abraham er fyrirmyndin a slkri hlni sem Heilg Ritning heldur a okkur. Mara mey er fullkomnasta mynd hlninnar.

Abraham - “fair allra eirra sem tra”

145. (59, 2570, 489) sinni merku lofru um tr forfera sraels leggur Hebreabrfi srstaka herslu tr Abrahams: “Fyrir tr hlddi Abraham, er hann var kallaur, og fr burt til staar, sem hann tti a f til eignar. Hann fr burt og vissi ekki hvert leiin l.” [4] Fyrir tr bj hann sem akomumaur og tlendingur fyrirheitna landinu. [5] Fyrir tr var Sara ungu af syninum sem fyrirheit var gefi um. Og fyrir tr gaf Abraham eina son sinn til frnar. [6]

146. (1819) Abraham uppfyllir annig skilgreininguna tr Hebreabrfinu (11:1): “Trin er fullvissa um a, sem menn vona, sannfring um hluti, sem eigi er aui a sj”: [7] “Abraham tri Gui, og a var reikna honum til rttltis.” [8] Vegna ess a Abraham gerist “styrkur trnni” var hann “fair allra eirra sem tra”. [9]

147. (839) Gamla testamenti er auugt vitnisburi um essa tr. Hebreabrfi kunngerir lofru sinni fyrirmyndartr forferanna sem “fengu gan vitnisbur”. [10] En “Gu hafi s oss fyrir v sem betra var”: ninni a tra Son sinn Jesm, “hfund og fullkomnara trarinnar”. [11]

Mara - “sl er hn sem tri”

148. (494, 2617, 506) Mara mey er fullkomnasta myndin af hlni vi trna. Fyrir tr tekur Mara vi tindunum og fyrirheitinu sem engillinn Gabrel frir henni; hn tri a “Gui vri enginn hlutur um megn” og v gefur hn jyri sitt: “Sj, g er ambtt Drottins. Veri mr eftir ori nu.” [12] Elsabet heilsar henni og segir: “Sl er hn sem tri v a rtast mundi a sem sagt var vi hana fr Drottni.” [13] a er fyrir essa tr a allar kynslir hafa sagt Maru sla vera. [14]

149. (969, 507, 829) Allt gegnum lf sitt og uns hn fkk a reyna sustu rautir snar, [15] egar Jess, sonur hennar, d krossinum, hikai Mara aldrei tr sinni. Hn htti aldrei a tra a efndir yru ori Gus. Og v heirar kirkjan Maru hreinasta skilningi trarinnar.

II. “G VEIT HVERN G TRI” [16]

Tr Gu einan

150. (222) Trin er fyrst og fremst persnuleg hollusta mannsins vi Gu. Samtmis, og askiljanlega, er hn frjlst samykki vi llum sannleikanum sem Gu hefur opinbera. Sem persnuleg hollusta vi Gu og samykki sannleika hans er kristin tr lk tr okkar nokkra mannlega persnu. a er verugt og rtt a ganga Gui einu og llu hnd og tra algerlega llu v sem hann segir. a vri fntt og rangt a setja slkt traust a sem skapa er. [17]

Tr Jesm Krist, Son Gus

151. (424) Hj hinum kristna manni getur trin Gu ekki veri askilin trnni hann sem hann sendi, “elskaan Son” sinn sem Fairinn hefur “velknun ”; Gu segir okkur a hla hann. [18] Drottinn sjlfur segir vi lrisveina sna: “Tri Gu og tri mig.” [19] Vi getum tra Jesm Krist vegna ess a hann sjlfur er Gu, Ori sem gerist hold: “Enginn hefur nokkurn tma s Gu. Sonurinn eini, sem er fami Furins, hann hefur birt hann.” [20] Vegna ess a hann “hefur s Furinn” er Jess Kristur s eini sem getur opinbera hann. [21]

Tr hinn Heilaga Anda

152. (243, 683) Ekki er hgt a tra Jesm Krist n ess a eiga hlut Anda hans. a er Heilagur Andi sem opinberar mnnunum hver Jess er. v “enginn getur sagt: “Jess er Drottinn” nema af Heilgum Anda”, [22] sem “rannsakar allt, jafnvel djp Gus.… annig hefur heldur enginn komist a raun um hva Gus er, nema Gus Andi.” [23] Einungis Gu ekkir Gu fullkomlega: Vi trum Heilagan Anda v a hann er Gu. Kirkjan kunngerir linnulaust tr sna hinn eina Gu: Fur, Son og Heilagan Anda.

III. EINKENNI TRARINNAR

Trin er n

153. (552, 1814, 1996, 2606) egar heilagur Ptur jtai a Jess vri Kristur, Sonur hins lifanda Gus, sagi Jess honum a “hold og bl” hefi ekki opinbera honum etta, heldur “Fair minn himnum”. [24] Trin er gjf Gus, yfirnttrleg dygg sem hann bls manninum brjst (virtus infusa). “ur en a hgt er a ika essa tr verur maurinn a hafa n fr Gui til a hreyfa vi honum og astoa hann; hann verur a njta innri astoar Heilags Anda, sem hreyfir hjarta til afturhvarfs til Gus, sem upplsir hugskotssjnir og “gerir llum auvelt a metaka og tra sannleikanum.”” [25]

Trin er mannleg athfn

154. (1749, 2126) Einungis er hgt a tra me n og innri asto Heilags Anda. Engu a sur er a satt a trin er me snnum htti mannleg athfn. A hafa tiltr Gui og halda fast vi sannleikann sem hann hefur opinbera, strir hvorki mti mannlegu frelsi ea mannlegri skynsemi. Jafnvel mannlegum samskiptum strir a ekki gegn tign okkar a tra v sem arir segja okkur um sjlfa og fyrirtlanir eirra, ea treysta heit eirra (til dmis egar karl og kona ganga hjnaband) a eiga samflag hvor vi annan lfinu. Ef etta er me essum htti strir a enn minna gegn tign okkar a vi “eftirltum a tr a vitsmunir okkar og vilji veri fullkomlega undirgefnir Gui sem opinberar” [26] og a vi eigum innra samflag vi hann.

155. (2008) trnni eiga vilji mannsins og vitsmunir hans samstarf vi hina gudmlegu n: “A tra er a a vitsmunirnir samykkja hinn gudmlega sannleika a boi viljans sem hrrur er af Gui fyrir nina.” [27]

Tr og skilningur

156. (1063, 2465, 548, 812) Ekki erum vi hrr til a tra fyrir stareynd a opinberaur sannleikurinn s sannur og skiljanlegur ljsi nttrlegrar skynsemi okkar. Vi trum “vegna myndugleika Gus sem opinberar sannleikann og getur hvorki blekkt n veri blekktur”. [28] “En til a tr okkar undirgefni sinni s engu a sur samrmi vi skynsemina, var a vilji Gus a innri asto Heilags Anda skyldi fylgja ytri vitnisburur (argumenta) opinberun hans.” [29] annig a kraftaverk Krists og drlinganna, spdmarnir, vxtur kirkjunnar og heilagleiki, frjsemi og stugleiki hennar “eru rugg tkn um gudmlega opinberun sem allir f skili”; au eru “tilefni trverugleikans” (motiva credibilitatis) sem snir a samykki vi trna “stafar engan htt af blindri hvatningu hugans”. [30]

157. (2088) Trin er rugg. Hn er ruggari en ll mannleg ekking vegna ess a hn byggist sjlfu ori Gus sem getur ekki sagt satt. Vissulega getur opinberaur sannleikurinn virst vera ljs skynsemi og reynslu mannsins, en “s vissa sem hi gudmlega ljs gefur er meira en a sem ljs nttrlegrar skynsemi gefur.” [31] “Erfileikar tugsunda tali f mann ekki til a efast.” [32]

158. (2705, 1827, 90, 2518) “Trin leitar skilnings”: [33] a er eiginlegt trnni a s sem trir ri a ekkja betur ann sem hann hefur sett tr sna og a skilja betur a sem hann hefur opinbera; dpri ekking leiir til meiri trar, trar sem brennur meir af krleika. N trarinnar opnar “slarsjn yar” [34] til lifandi skilnings innihaldi opinberunarinnar, a er a segja, allri fyrirtlun Gus og leyndardmum trarinnar, sambandi eirra innbyris og vi Krist, sem er mipunktur hins opinberaa leyndardms. “Heilagur Andi fullkomnar sfellt trna me gjfum snum til a opinberunin veri stugt skilin dpri htt.” [35] Ea me orum heilags gstnusar: “g tri til a skilja; og g skil til a tra betur.” [36]

159. (283, 2293) Tr og vsindi: “Enda tt trin s ofar skynseminni getur aldrei veri um a ra neitt raunverulegt samrmi milli trar og skynsemi. r v a a er hinn sami Gu sem setur mannlegan huga ljs skynseminnar og opinberar leyndardma og gefur trna, getur Gu ekki afneita sjlfum sr, og smuleiis getur sannleikur ekki andmlt sannleika.” [37] “Kerfisbundin rannskn llum svium ekkingar, s hn ger sannan vsindalegan htt og virir grunnreglur siferis, getur aldrei strtt mti trnni vegna ess a a sem heyrir til heiminum og a sem heyrir til trnni rtur a rekja til hins sama Gus. S sem er aumjkur og olinmur rannsknum snum leyndarmlum nttrunnar er vissan htt, rtt fyrir hva hann sjlfur gerir, svo a segja undir handleislu Gus, v a er Gu, verndari allra hluta, sem geri a v sem eir eru.” [38]

Frelsi trarinnar

160. (1738, 2106, 616) Til a a s mannlegt “verur svari sem maurinn gefur Gui tr a vera sjlfviljugt og v m ekki neya neinn til a taka tr gegn vilja snum. a liggur eli trarinnar a vera frjls athfn.” [39] Gu kallar mennina til a jna sr anda og sannleika. tt eir su annig bundnir honum samviskubndum felst v engin nauung.… a var fullljst Kristi Jes.” [40] Kristur bau flki a taka tr og leita afturhvarfs en hann beitti aldrei neinn vingunum. “v hann bar sannleikanum vitni en hafnai v a beita valdi til a rngva honum upp sem tluu gegn honum. Konungsrki hans… vex fyrir krleikann, en me honum dregur Kristur, upphafinn krossinum, alla menn til sn.” [41]

Nausyn trarinnar

161. (432, 1257, 846) A tra Jesm Krist og hann sem sendi hann okkur til hjlpris er nausynlegt til a last a hjlpri. [42] “r v a “n trar er gerlegt a knast [Gui]” og last erfahlut sona hans, getur enginn nokkru sinni fengi rttltingu n trar og ekki mun neinn last eilft lf “nema s sem stafastur er allt til enda.”” [43]

olgi trnni

162. (2089, 1037, 2016, 2573, 2849) Trin er a llu leyti fr gjf Gus til mannsins. Vi getum glata essari metanlegu gjf eins og heilagur Pll varai Tmteus vi: “Skalt berjast hinni gu barttu tr og me gri samvisku. Henni hafa sumir fr sr varpa og lii skipbrot tr sinni.” [44] Til a lifa, vaxa og vera stafst trnni allt til enda verum vi a nra hana me ori Gus; vi verum a bija Drottinn heitt og innilega a auka okkur tr; [45] trin verur a “starfa krleika”, vera auug voninni og eiga rtur tr kirkjunnar. [46]

Trin - upphaf eilfs lfs

163. (1088) Trin gefur okkur forsmekkinn a ljsi hinnar slu snar sem vegfer okkar hr niri hefur a markmii. munum vi sj Gu “augliti til auglitis,” “eins og hann er”. [47] annig er trin egar byrjunin eilfu lfi: egar vi hugleium, jafnvel n, blessun trarinnar, lkt og vi einblndum spegilmynd, er engu lkara en vi eigum egar hina dsamlegu hluti sem tr okkar gefur fyrirheit um a vi munum dag einn njta. [48]

164. (2846, 309, 1502, 1006) N, hins vegar, “lifum vr tr en sjum ekki”; [49] ekking okkar Gui er “svo sem skuggsj, rgtu” og er “ molum”. [50] Jafnvel tt trin s upplst af honum sem hn trir , er henni oft lifa myrkri og hana kann a reyna. S verld sem vi lifum virist oft vera ra fjarlg fr eirri verld sem trin gefur fyrirheit um. Reynsla okkar af illskunni og jningunni, rttlti og daua virist stangast vi fagnaarerindi. Slk reynsla getur komi rti tr okkar og ori tilefni til freistingar gegn henni.

165. (2719) a er sem vi verum a sna okkur til votta trarinnar: til Abrahams sem “tri me von gegn von”; [51] til Maru meyjar sem “vegfer sinni trnni”, gekk inn “ntt trarinnar” [52] egar hn var hluttakandi v myrkviri sem jningar og daui sonar hennar voru; og til svo margra annarra: “Fyrst vr erum umkringdir slkum fjlda votta, lttum af oss allri byri og viloandi synd og reytum olgir skei a sem vr eigum framundan. Beinum sjnum vorum til Jes, hfundar og fullkomnara trarinnar.” [53]

« 2. GREIN - VI TRUM

166. (875) A tra er persnuleg athfn, frjlst svar mannsins vi frumkvi Gus sem opinberar sig. En a tra er ekki einangru athfn. Enginn getur tra einn sama htt og enginn getur lifa einn. Og enginn hefur gefi sjlfum sr trna lkt og enginn hefur gefi sjlfum sr lf. S sem trir hefur meteki trna fr rum og hann a lta hana ganga fram til annarra. Krleikur okkar til Jes og til nunga okkar knr okkur til a tala vi ara um tr okkar. Hver s sem trir er annig hlekkur hinni lngu keju trara. g get ekki tra n ess a tr annarra beri mig og me tr minni hjlpa g a styrkja ara trnni.

167. (1124, 2040) “g tri” (postullega trarjtningin): etta er tr kirkjunnar sem hver traur maur jtar persnulega, einkum skrninni. “Vr trum” (Nkeu-Konstantnpel trarjtningin): etta er tr kirkjunnar sem jtu er af biskupum, samankomnum kirkjuingi, ea sem er enn almennara, af ikendum trarinnar helgisiaathfnum snum. “g tri”: Hr er einnig kirkjan, mir okkar, a svara Gui tr mean hn kennir okkur a segja: “g tri” og “vr trum”.

I. “DROTTINN, SJU TR KIRKJU INNAR”

168. (1253) Kirkjan er fyrri til a tra og v ber hn tr mna, nrir hana og styrkir. Alls staar er a kirkjan sem fyrst jtar Drottin: “Um allan heim lofar heilg kirkja ig”, syngjum vi slminum Te Deum; me henni og henni ltum vi sannfrast og jtum: “g tri”, “vr trum”. a er gegnum kirkjuna a vi metkum trna og ntt lf Kristi skrninni. hinu rmverska ritali spyr s sem jnar vi skrnina trnemann: “Hvers biur af kirkjunni?” Og svari er: “Trar.” “Hva gefur trin r?” “Eilft lf.” [54]

169. (750, 2030) Hjlpri kemur fr Gui einum; en ar e vi hfum last trarlf gegnum kirkjuna, er hn mir okkar: “Vi trum kirkjunni sem mur nrrar fingar okkar, en ekki kirkjuna sem vri hn hfundur hjlpris okkar.” [55] Vegna ess a hn er mir okkar, er hn einnig kennari okkar trnni.

II. TUNGUML TRARINNAR

170. (186) Vi trum ekki formlur heldur ann veruleika sem r lta ljs og sem trin leyfir okkur a snerta . “Trarija ess sem trir stanmist ekki vi a sem sagt er heldur vi ann veruleika sem ltinn er ljs.” [56] Engu a sur er skipulg framsetning trarinnar okkur hjlp v a nlgast ennan veruleika. Hn gerir okkur kleift a lta ljs trna og lta hana ganga fram, hafa hana um hnd samflagi vi ara, og a samlagast og lifa henni meir.

171. (78, 857, 84, 185) Kirkjan, “stlpi og grundvllur sannleikans” verndar af trygglyndi “ tr sem heilgum hefur eitt skipti fyrir ll veri hendur seld”. Hn verndar minni um or Krists; a er hn sem ltur jtningu postulanna trnni ganga a erfum fr kyni til kyns. [57] Lkt og mir sem kennir brnum snum a tala og annig a skilja og tj sig, kennir mir okkar, kirkjan, okkur tunguml trarinnar til a vi komumst til lfs trnni og skilnings henni.

III. EINUNGIS EIN TR

172. (813) gegnum aldirnar hefur kirkjan, alls konar tungum og menningarsvum, hj alls konar jarbrotum og jum, stugt jta essa einu tr, sem metekin er fr hinum eina Drottni, milu gegnum hina einu skrn, og grundvllu eirri sannfringu a allir menn hafi einungis einn Gu og Fur. [58] Heilagur reneus fr Lyon, vottur essara trar, segir:

173. (830) “tt kirkjan s dreif um allan heim, jafnvel til endimarkar jarar, hefur hn meteki eina tr fr postulunum og lrisveinum eirra og verndar hn essa prdikun og tr af kostgfni lkt og hn bi einu einasta hsi og tri sem hn hefi eina og smu sl, eitt og sama hjarta og prdikai, kenndi og lti essa tr ganga a erfum einum rmi eins og hn hefi einungis einn munn.” [59]

174. (78) “Enda tt talaar su mismunandi tungur um heim allan er innihald essarar erfikenningar eitt og hi sama. Kirkjurnar sem settar eru stofn skalandi hafa engar ara tr ea erfikenningu og ekki heldur r sem eru meal bera, ekki heldur r sem eru meal Kelta ea r sem eru Austurvegi, Egyptalandi ea Libu ea r sem eru miju heimsins. [60] Boskapur kirkjunnar “er sannur og reianlegur v a a er honum sem hin eina og sama leiin til hjlpris birtist um gervallan heim.” [61]

175. “Vi varveitum af kostgfni trna sem vi hfum meteki fr kirkjunni vegna ess “a me athfnum Anda Gus er essi svo mjg drmti arfur, binn ndvegis keri, sfellt endurnjaur og veldur v a sjlft keri sem geymir hann endurnjast.” [62]

STUTTU MLI

176. Trin er persnuleg og heilshugar trygg mannsins vi Gu sem opinberar sig. a felur sr viurkenningu vitsmuna og vilja opinberun Gus sjlfum sr orum og gjrum.

177. “A tra” hefur annig tvo tti: Vi trum persnuna og sannleikann - sannleikann af tiltr persnu sem ber honum vitni.

178. Vi eigum a tra engan nema Gu: Furinn, Soninn og hinn Heilaga Anda.

179. Tr er yfirnttrleg gjf Gus. Til a tra verur maurinn a f asto Heilags Anda hi innra.

180. “A tra” er mannleg athfn sem er mevitu og sjlfviljug og samsvarar mannlegri tign.

181. “A tra” er kirkjuleg athfn. Tr kirkjunnar er fyrri til og hrrir, styrkir og nrir tr okkar. Kirkjan er mir allra eirra sem tra. “S sem hefur ekki kirkjuna a mur getur ekki haft Gu a Fur” (hl. Kpranus, De unit. 6: PL 4, 519).

182. “Vr trum llu v sem Gusor inniheldur, rita er erfikenningunni og sem kirkjan tlast til a tra s sem opinbera af Gui” (Pll VI, CPG § 20).

183. Trin er nausynleg til hjlpris. Sjlfur segir Drottinn: “S sem trir og skrist mun hlpinn vera, en s sem trir ekki mun fyrirdmdur vera” (Mk 16:16).

184. “Trin er forsmekkur eirrar ekkingar sem mun gera okkur sl hinu komanda lfi” (hl. Tmas fr Akvn, Comp. theol. 1, 2).

Nsti kafli


opinber tgfa © Reynir K. Gumundsson ddi Brabirgaing


  1. DV 2; sbr. Kl 1:15; 1Tm 1:17; 2M 33:11; Jh 15:14-15; Br 3:38 (Vulg.).
  2. Sbr. DV 5.
  3. Sbr. Rm 1:5; 16:26.
  4. Heb 11:8; sbr. 1M 12:1-4.
  5. Sbr. 1M 23:4.
  6. Sbr. Heb 11:17.
  7. Heb 11:1.
  8. Rm 4:3; sbr. 1M 15:6.
  9. Rm 4:11, 18; 4:20; sbr. 1M 15:5.
  10. Heb 11:2, 39.
  11. Heb 11:40; 12:2.
  12. Lk 1:37-38; sbr. 1M 18:14.
  13. Lk 1:45.
  14. Sbr. Lk 1:48.
  15. Sbr. Lk 2:35.
  16. 2Tm 1:12.
  17. Sbr. Jer 17:5-6; Sl 40:5; 146:3-4.
  18. Mk 1:11; sbr. 9:7.
  19. Jh 14:1.
  20. Jh 1:18.
  21. Jh 6:46; sbr. Mt 11:27.
  22. 1Kor 12:3.
  23. 1Kor 2:10-11.
  24. Mt 16:17; sbr. Gl 1:15; Mt 11:25.
  25. DV 5; sbr. DS 377; 3010.
  26. Dei Filius 3: DS 3008.
  27. Hl. Tmas fr Akvn, STh II-II, 2, 9; sbr. Dei Filius 3: DS 3010.
  28. Dei Filius 3: DS 3008.
  29. Dei Filius 3: DS 3009.
  30. Dei Filius 3: DS 3008-10; sbr. Mk 16:20; Heb 2:4.
  31. Hl. Tmas fr Akvn, STh II-II, 171, andm. 3.
  32. John Henry Newman kardnli, Apologia pro vita sua (London: Longman, 1878), 239.
  33. Hl. Anselmus, Prosl. prooem.: PL 153, 225A.
  34. Ef 1:18.
  35. DV 5.
  36. Hl. gstnus, Sermo 43, 7, 9: PL 38, 257-258.
  37. Dei Filius 4: DS 3017.
  38. GS 36 § 1.
  39. DH 10; sbr. CIC grein 748 § 2.
  40. DH 11.
  41. DH 11; sbr. Jh 18:37; 12:32.
  42. Sbr. Mk 16:16; Jh 3:36; 6:40 m.a.
  43. Dei Filius 3: DS 3012; sbr. Mt 10:22; 24:13 og Heb 11:6; kirkjuingi Trent: DS 1532.
  44. 1Tm 1:18-19.
  45. Sbr. Mk 9:24; Lk 17:5; 22:32.
  46. Gl 5:6; Rm 15:13; sbr. Jk 2:14-26.
  47. 1Kor 13:12; 1Jh 3:2.
  48. Hl. Baslus, De Spiritu Sancto, 15, 36: PG 32, 132; sbr. hl. Tmas fr Akvn, STh II-II, 4, 1.
  49. 2Kor 5:7.
  50. 1Kor 13:12.
  51. Rm 4:18.
  52. LG 58; Jhannes Pll II, RMat 18.
  53. Heb 12:1-2.
  54. Rituale Romanum, skrnarathfn fullorinna.
  55. Faustus fr Riez, De Spiritu Sancto 1, 2: PL 62, 11.
  56. Hl. Tmas fr Akvn, STh II-II, 1, 2, ad 2.
  57. 1Tm 3:15; Jd 3.
  58. Sbr. Ef 4:4-6.
  59. Hl. reneus, Adv. haeres. 1, 10, 1-2: PG 7/1, 549-552.
  60. Hl. reneus, Adv. haeres. 1, 10, 1-2: PG 7/1, 552-553.
  61. Hl. reneus, Adv. haeres. 5, 20, 1: PG 7/2, 1177.
  62. Hl. reneus, Adv. haeres. 3, 24, 1: PG 7/1, 966.