Stella Maris

Marķukirkja

Žorlįkur biskup Žórhallsson
verndardżrlingur Ķslands

Žorlįkur biskup Žórhallsson verndardżrlingur Ķslands

Žorlįks helga, sem er verndardżrlingur Ķslands, er minnst tvo daga įrsins hér į Ķslandi. Ķ 20. jślķ, er hįtķš upptöku heilags dóms hans og 23. desember er andlįtsdagur hans.

Žorlįkur fęddist į Hlķšarenda ķ Fljótshlķš. Hann hlaut góša menntun ķ Odda į Rangįrvöllum, en žangaš fluttist hann. Hann viršist hafa tekiš prestvķgslu, įšur en hann nįši tvķtugsaldri.

Žorlįki tókst aš afla sér farareyris til aš halda til frekara nįms erlendis. Fyrst dvaldist hann ķ Parķs og sķšar ķ Lincoln ķ Englandi. Hann dvaldi sex įr erlendis, en settist sķšan aš į Kirkjubę ķ Vestur-Skaftafellssżslu og geršist loks įbóti ķ klaustrinu ķ Žykkvabę. Žegar hann var fjörtķu og fimm įra, var hann kjörinn biskup ķ Skįholtsbiskupsdęmi. Hann gegndi biskupsembętti žar ķ fimmtįn įr, til daušadags įriš 1193.

Biskupsembęttiš reyndist Žorlįki ekki aušvelt. Yfirleitt voru prestarnir illa undir embętti sitt bśnir. Žorlįkur reyndi aš bęta žar um.

Margir af hinum fyrri biskupum og prestum voru kvęntir, og prestar viršast hafa tališ ešlilegt aš taka sér konu. Žorlįkur kvęntist aldrei.

Hann lagši mikla stund į bęnageršir og föstur. Į hverjum morgni las hann Marķutķšir og baš fyrir biskupsdęmi sķnu.

Eftir 15 vetur į biskupsstóli hyggst Žorlįkur hverfa aftur ķ klaustur sitt. Ekkert varš žó śr žeirri fyrirętlun, žvķ aš um žaš leyti tók hann žį sótt sem leiddi hann til dauša. Eftir hann dó (1193) var hįriš hans skoriš og varšveitt sem helgur dómur!

Fjórum vetrum eftir andlįts Žorlįks vitjaši hann ķ draumi prests eins fyrir noršan og męlti svo fyrir um, aš lķkami sinn skyldi tekinn śr jöršu og meš įheitum prófaš, hvort žvķ fylgdi einhver heilagleiki. Presturinn sagši Brandi biskupi į Hólum draum sinn, og fleiri bęttust viš, sem höfšu oršiš fyrir svipašri reynslu.

Žetta varš til žess, aš sumariš eftir sendi Brandur fulltrśa sķna meš bréf til Pįls biskups og annarra höfšingja į alžingi. Į Pétursmessu og Pįls žann 29. jśnķ, leyfši Pįll Jónsson, biskup ķ Skįlholti, landsmönnum aš heita į forvera sinn ķ embęttinu, Žorlįk biskup Žórhallsson, og hafa į honum įtrśnaš sem helgum manni. Žrem vikum sķšar, eša 20. jślķ 1198, voru bein Žorlįks tekin upp og borinn ķ kirkju. Mörg kraftaverk voru skrįsett og eignuš fyrirbęn hans. Sumariš 1199 var Žorlįksmessa (hin sķšari) ķ lög leidd į alžingi, og skyldi syngja hana į andlįtsdegi Žorlįks, 23. desember.

Heimildir eru um varšveislu Žorlįksskrķns ķ Skįlholti allt til loka 18. aldar. Žį var kirkjan rifin 1802 og voru seldir į uppboši żmsir kirkjugripir mešal annars Žorlįksskrķn.

Žorlįkur var fyrsti Ķslendingurinn, sem var tekinn ķ tölu dżrlinga, žó aš žvķ vęri ekki lżst yfir ķ Róm. En hinn 14. janśar 1984 lżsti hinn heilagi fašir, Jóhannes Pįll pįfi, Žorlįk verndardżrling Ķslands.

Sś venja aš leita til og heišra žį sem helgir teljast į himnum hefur lifaš meš kristnum mönnum frį upphafi. Er žaš rķkur žįttur ķ helgihaldi kažólsku kirkjunnar svo og austurkirkjunnar. Žorlįkur er nś į himnum, og viš ęttum aš leita lišsinnis hans.

Viš getum einnig lįtiš fordęmi hans verša okkur til gagns. Hann var dęmi um mann, sem gerši sér far um aš lifa ķ samręmi viš kenningar Krists og nįši langt ķ žeirri višleitni.

Žorlįkur helgi, biš fyrir oss.